Trumpning Infantino tarafidagi himoyasi: FIFA bo‘hroni davom etmoqda
Futbol siyosati allaqachon qizib turgan bir paytda, kechasi kutilmagancha yana bir kuchli zarba tushdi. AQSh sobiq prezidenti Donald Trump FIFA rahbari Gianni Infantino tarafini ochiqchasiga olib, uning lavozimdan chetlatilishiga qarshi ogohlantirdi. Bu – hozircha Infantino uchun eng baland minbarlardan yangragan siyosiy himoya.
U paytda FIFA ichida ishonch poydevori allaqachon qimirlay boshlagan, a’zolar esa birin-ketin savol bera boshlagan edi.
FFE loyihasi bekor qilindi, lekin ishonch qaytmadi
Bo‘hron markazida – FIFA Forward Enterprise deb atalgan, Jahon chempionati ulushlarini xususiy investorlarga sotish rejasining muvaffaqiyatsiz urinishidir. Reja endi rasman bekor. Lekin izlari hanuz o‘chmadi.
FIFA o‘tgan hafta a’zolaridan “xatolar” uchun uzr so‘radi. Tashkilot rahbariyati jarayon noto‘g‘ri boshqarilganini tan oldi va “jarayon boshqacha olib borilishi kerak edi”, deb e’tirof qildi. Shunga qaramay, ichki doirada Gianni Infantinoni prezident sifatida qo‘llab-quvvatlash yana bir bor tasdiqlandi.
Bu qaror UEFA kabi yirik mintaqaviy uyushmalar allaqachon uning yetakchiligiga bo‘lgan ishonchini yo‘qotganini ochiq e’lon qilgan bir pallaga to‘g‘ri keldi. Gap endi faqat texnik xatolar haqida emas, hukmronlik uslubi va qarorlar falsafasi haqida ketmoqda.
FIFA esa ohangni keskinlashtirdi. Tashkilot bayonotida FFE loyihasi bekor qilingach, o‘zining “halolligi, yaxshi boshqaruvi va protsessual adolatiga” qilingan har qanday hujumga nisbatan keskin choralar ko‘rishini ma’lum qildi. Nom va obro‘ni himoya qilish uchun “zarur barcha choralarga” tayyorligini aytdi.
Shu bilan birga, hafta oxirida FIFA Yevropada Infantino obro‘sini “izdan chiqarish” bo‘yicha uyushgan kampaniya ketayotganini da’vo qildi. Bu pozitsiya, xususan, Buyuk Britaniya matbuotidagi xabarlar fonida paydo bo‘ldi: ularga ko‘ra, Infantino UEFA bosh kotibi bo‘lib ishlagan davrda ayol xodim bilan da’vo qilingan munosabat ortidan unga ishni tark etish uchun tovon puli to‘langan bo‘lishi mumkinligi aytilgan. FIFA bu haqda mudofaa ohangida gapira boshladi.
Infantino esa hozircha sukut saqlamoqda. Trumpning qo‘llab-quvvatlovchi bayonotiga ham biror izoh bergani yo‘q.
UEFA, AFC va CONCACAF: ochiq xat, ochiq ayblov
Trumpning siyosiy ogohlantirishi fonida futbolning yirik mintaqaviy markazlari o‘z javobini tayyorlab bo‘lgan edi. Dushanba kuni UEFA, Asian Football Confederation (AFC) va CONCACAF birgalikda ochiq xat e’lon qilib, FIFA rahbariyatini mas’uliyatni bo‘yniga olmaslikda aybladi.
Xatda bitta fikr ayniqsa keskin yangradi: futbol rahbarligi – “mulohaza emas, xizmat burchi”. Ular ishonch “aldov orqali buzilganda”, shaxs o‘zini unga vakolat bergan jamoadan ustun qo‘yganida, bu burch tark etilganini ochiq yozdi.
Mintaqaviy uyushmalar FIFAning uzr maktubini ham tanqid ostiga oldi. Ularning fikricha, xatda faqat tartib va jarayon xatolari tan olingan, ammo FFE taklifining o‘zi “aslidan noto‘g‘ri” ekani tan olinmagan. Jahon chempionati ulushini sotishga urinishni ular “hukmda jiddiy xato, shunchaki protsessual kamchilik emas” deb atashdi.
UEFA bundan ortga qaytmoqchi emas. U tashkilot FIFA musobaqalarini boykot qilish rejasini davom ettirishini ma’lum qildi. Sabab bitta: Infantino rahbarligiga ishonch yo‘qolgan.
AFC va CONCACAF ohangni keskinlashtirdi, lekin chiziqdan o‘tishni hozircha istamadi. Ular ham Infantino siyosatidan norozi, ammo boykotga qo‘shilmagan. Futbol xaritasida yirik bloklar bir-biriga qarama-qarshi saf tortayotgan bir paytda bu pozitsiya o‘ta nozik muvozanatni eslatadi.
Shu orada, erkaklar va ayollar Jahon chempionati amaldagi chempioni – UEFA a’zosi bo‘lgan Ispaniya. Bu ham Yevropa futbolining FIFA bilan to‘qnashuvi naqadar sezilarli oqibatlarga olib kelishi mumkinligini yanada yaqqolroq ko‘rsatadi.
Siyosat, obro‘ va savol ostidagi kelajak
Bir tomonda – Trumpning ochiq siyosiy himoyasi. Ikkinchi tomonda – UEFA boshchiligidagi kuchli futbol bloklarining ishonchsizligi. FIFA esa o‘zini himoya qilish uchun tilni keskinlashtirgan, hujumlarni bostirishga tayyor.
Savol esa oddiy, lekin og‘ir: Jahon chempionati ulushi uchun qilinayotgan bunday xavfli o‘yinlar futbolning o‘zidan ustun qo‘yilmayaptimi?
