Zidane davri boshlandi: Deschampsdan yangi yo‘l
Fransuz futbolida bunday lahzalar tez-tez takrorlanmaydi. Zinedine Zidane 28-iyul kuni rasman terma jamoa bosh murabbiyi etib e’lon qilingach, bu lavozim shunchaki almashinuvi emas, butun bir davr almashinuvi ekani darhol sezildi. Clairefontaine bazasiga dushanba kuni kelishi bilan u eski tartiblarni ehtiyotkorlik bilan emas, qat’iy ravishda chetga surishni boshladi.
Didier Deschampsning 14 yillik hukmronligi barqarorlik, natija va intizom bilan esda qoldi. Zidane esa shu poydevordan foydalanib, lekin boshqa uslubda qurmoqchi. Bu farq allaqachon maydonga tushmasdan turib sezilyapti.
“Bu haqiqiy yangi sahifa”
FFF prezidenti Philippe Diallo bu o‘zgarishlarni romantik iboralar bilan emas, aniq so‘zlar bilan ta’rifladi. U La Provence’ga bergan intervyusida Zidane Deschamps chizgan “shablon”dan aniq chekinayotganini aytdi.
Uning ta’kidlashicha, yangi murabbiy boshidan boshlab o‘z yo‘lini tanlagan: aniq g‘oyalar, aniq boshqaruv uslubi, o‘tmish bilan ongli ravishda uzilish. Diallo buni “haqiqiy yangi sahifa” deb atadi. Gap shunchaki taktik sxema haqida emas, butun madaniy muhit haqida ketmoqda.
Zidane o‘zi futbolchi sifatida yaratgan obro‘sini murabbiylikdagi hokimiyatga aylantiryapti. U bu lavozimni meros qilib olgani yo‘q, uni o‘ziga moslab qayta shakllantiryapti.
Birinchi zarba: ro‘yxat va odatlarni buzish
Odatda Fransiya terma jamoasining kengaytirilgan tarkibi payshanba kunlari e’lon qilinardi. Bu ham allaqachon an’anaga aylangan, ichki ritmga aylangan edi. Zidane bu ritmni ham sindirdi: Nations League o‘yinlari – Turkiya, Belgia va Italiyaga qarshi bahslar uchun ilk ro‘yxatini juma kuni e’lon qildi.
Tashqi tomondan bu mayda tafsilotdek ko‘rinishi mumkin. Ammo terma jamoa ichki hayotida bunday detallar ham ramziy ahamiyatga ega. Yangi murabbiy: “Endi hammasi boshqacha bo‘ladi”, degandek bo‘ldi.
Eng katta o‘zgarish esa sonlarda. Deschamps ko‘pincha 26 nafar futbolchini chaqirardi. Zidane esa 23 nafar bilan cheklanishni tanladi. Kichikroq, ammo zichroq, raqobati balandroq guruh.
Diallo buni Zidane niyatining ochiq ishorasi sifatida ko‘rdi: “U 26 o‘rniga 23 nafar futbolchini oldi. Bu birinchi ishora. U ularni o‘ynatmoqchi. U kutilmagan ismlarni chaqirdi, kutilgan ba’zilarini esa qoldirdi. Bu – tarkib boshqaruvida uzilish”, – deya ta’kidladi u.
Yangi davr shunday boshlanadi: bir-ikki kutilmagan nom, bir-ikki kutilgan yulduz chetda qolishi, va kiyinish xonasida birdaniga o‘zgarib ketgan muhit.
Maqsad o‘zgarmaydi: faqat g‘alaba
Metodlar yangilanmoqda, lekin yakuniy maqsad o‘sha-o‘sha. Fransiyada murabbiylik lavozimi hech qachon “o‘tish davri” uchun berilmaydi. Zidane ham bundan mustasno emas. Uning har bir qarori, har bir uzilishi – bitta narsa uchun: yutish.
Diallo ham aynan shuni urg‘uladi. Zidane tizimni yangilashga bo‘lgan ishtiyoqini shaxsiy raqobatbardoshlik va terma jamoa libosiga bo‘lgan chuqur bog‘liqlik bilan bog‘lab tushuntirdi. Zidane uchun bu forma – o‘tmishdagi shon-shuhrat ramzi emas, balki qaytarilishi kerak bo‘lgan qarz.
FFF rahbari fikricha, u murabbiy sifatida futbolchi bo‘lib olgan hamma narsasini qaytarishni istayapti: g‘alabalar, zavq, g‘urur. U Fransiya uchun yutgan, endi Fransiyani yana yutkazmoqchi – bu safar chiziq ortidan turib.
Deschamps poydevori ustiga yangi qal’a
Deschamps davri “oltin asr” sifatida tilga olinmoqda: mundial g‘alabasi, Yevropa chempionatlari va Jahon chempionatlarida muntazam ravishda so‘nggi bosqichlargacha yetib borish, barqarorlik. Ammo bu hikoya ichida bir savol doim bor edi: bu barqarorlik yana qancha kubok olib kelishi mumkin?
Zidane aynan shu yerda sahnaga chiqmoqda. Kutish shuki, u Deschamps qurib ketgan poydevorni buzmaydi, balki uni yanada hujumkor, jasur, raqiblar uchun og‘riqli mashinaga aylantiradi. Agar oldingi davr “doimiy favorit” maqomida o‘tgan bo‘lsa, endi “to‘xtovsiz chempionlik” orzusi ochiqchasiga aytilmoqda.
Diallo bu ishonchni yashirmadi: uning so‘zlariga ko‘ra, Zidane aynan shu “oltin asr”ni uzaytirishga eng mos nomzod. Faqat final to‘rtligigacha yetib borish emas, balki kubokni ko‘tarish – yangi mezon shu.
U yakuniy fikrida buni aniq qilib qo‘ydi: Zidane bu lavozimga shunchaki “ishlash” uchun kelmadi, u sovrinlar uchun keldi.
Endi savol bitta: Clairefontaine’da boshlangan bu uzilishlar qachon va qayerda navbatdagi katta kubok bilan yakunlanadi?
