Tennis yulduzlari yangi Player Advisory Council tuzdi
Katta shlem turnirlari uzoq davom etgan tortishuvlardan so‘ng yangi yo‘l tanlashga majbur bo‘ldi. Ular birgalikda rasmiy Player Advisory Council – o‘yinchilar maslahat kengashini tuzishga kelishib oldi. Bu tashabbus, aslida, maydondan tashqaridagi eng keskin bahsni – mukofot puli bo‘yicha mojaroni yumshatishga urinish.
Ushbu kelishuv chorshanba kuni e’lon qilinishi kutilayotgan US Open mukofot puli bilan birga rasman tasdiqlanishi mumkin. USTA bu yilgi jamg‘arma birinchi marta 100 million dollardan oshishini ma’lum qilishi kutilmoqda. Raqamlar rekord, bosim esa bundan ham kattaroq.
18 oylik keskinlik: sabr kosasi to‘ldi
So‘nggi qariyb 18 oy davomida to‘rt katta shlem rahbariyati bilan yetakchi tennischilar o‘rtasida sovuq urush hukm surdi. Jannik Sinner, Aryna Sabalenka kabi yulduzlar shunchaki ko‘proq pul emas, balki butun tizim qayta ko‘rib chiqilishini talab qildi: tushumdan adolatli ulush, o‘yinchilar farovonligiga real hissa, qarorlar qabul qilish jarayonida mazmunli vakillik.
Muz darz ketishi uchun o‘yinchilar qattiqroq usulni tanladi. Fransiya Ochiq chempionatida may oyida dunyoning eng kuchli 10 nafar erkak va ayol tennischisi shartnomaviy media majburiyatlarining bir qismini bajarmaslikka qaror qildi. Bu oddiy norozilik emas, ochiq signal edi: sabr tugadi.
Wimbledon uchun ham shunga o‘xshash boykot rejalashtirilgan edi. Ammo so‘nggi daqiqadagi muzokaralar keskin chorani to‘xtatib qoldi. Shunga qaramay, xabar aniq yetib bordi: o‘yinchilar endi tomoshabin emas, tizimning teng ishtirokchisi bo‘lishni xohlaydi.
22 foiz talab: ATP va WTA mezoni
Asosiy talab sodda, lekin og‘ir: katta shlemlar ATP va WTA kabi tushumlarining 22 foizini mukofot puliga yo‘naltirishi kerak. Hozirgi ko‘rinish bundan ancha uzoqda.
Masalan, Wimbledon’da bu yilgi 64,2 million funtlik mukofot puli turnir daromadining atigi qariyb 14,4 foizini tashkil etdi. Qolgan qismi esa infratuzilma, tashkilotchilar, federatsiyalar va boshqa yo‘nalishlarga ketadi. O‘yinchilar esa aynan shu nisbatni adolatsiz deb bilmoqda.
Shu sabab ham to‘rt katta shlem rahbariyati keskin bosim ostida. Nigohlar esa ayni damda, avvalo, yangi rahbar – sobiq Tennis Australia bosh direktori Craig Tiley qo‘l ostidagi USTA tomonda.
US Open: 100 million dollarlik sinov
US Open tarixan eng saxiy katta shlem sifatida tanilgan. O‘tgan yili jamg‘arma 90 million dollarni tashkil etgan edi. Bu safar esa kiyinish xonalarida bir fikr: raqam 100 milliondan oshadi.
Bu faqat statistika emas. Bu raqam o‘yinchilar va tashkilotchilar o‘rtasidagi kuch muvozanatini ko‘rsatadigan ramzga aylanib ulgurgan. Agar yangi jamg‘arma o‘yinchilar kutgan darajaga yaqinlashmasa, Flushing Meadows’da navbatdagi media boykot xavfi saqlanib qoladi.
O‘yinchilar nafaqat pulni, balki yangi Player Advisory Council qanday ishlashini ham sinchiklab kuzatmoqda. Ularning yakuniy pozitsiyasi shu tafsilotlarga bog‘liq bo‘ladi.
Kengash uchun kurash: kim vakil, kim qaror qabul qiladi?
Muzokaralarda ishtirok etayotgan manbaga ko‘ra, eng muhim nuqta – o‘yinchilar o‘z nomidan kim gapirishi va bu odamlar qanday tanlanishini o‘zlari belgilash huquqiga ega bo‘lishi.
Yangi kengash shunchaki chiroyli nomli dekor bo‘lib qolmasligi kerak. O‘yinchilar vakillari qanday saylanadi? Ular qaror qabul qilish jarayonida qanchalik chuqur ishtirok etadi? Aynan shu savollar hozir stol ustida turibdi.
ATP va WTA’da bunday tuzilma allaqachon bor: o‘yinchilar kengashlari a’zolari bevosita tennischilar tomonidan ma’lum muddatga saylanadi. Katta shlemlar esa endi shunga yaqin modelni qabul qilishga majbur bo‘lyapti.
Boykot soyasi va mixed doubles atrofidagi o‘yin
Norozilik faqat media bo‘yicha emas. Bir qator o‘yinchilar US Open mixed doubles musobaqasini ham boykot qilish bilan tahdid qilgan. Bu turnir kelasi haftada boshlanadi va USTA uchun alohida ahamiyatga ega: ular US Open’ni uch haftalik tadbirga aylantirish orqali tushumlarni oshirmoqchi.
Shu fon’da bitta detal ko‘zga tashlanadi: erkaklar reytingida 1-raqam Jannik Sinner bu yilgi mixed doubles asosiy ro‘yxatida yo‘q. Bu tasodifmi yoki pozitsiyami – rasmiy izoh yo‘q, lekin kontekstda bu qaror befarq qabul qilinmaydi.
Ayollar reytingida 1-raqam Aryna Sabalenka esa aksincha, qatnashadi. U mixed doubles’da Novak Djokovic bilan birga maydonga tushadi – yulduzlar bilan to‘la juftlik, tomoshabinlar uchun mukammal sahna. Tribunalar hayajon kutayotgan bir paytda, ichkarida – kiyinish xonalarida – kuchli siyosiy o‘yin davom etmoqda.
O‘tgan yili Sinner mixed doubles’da Katerina Siniakova bilan qatnashgan, biroq Cincinnati Open’dan keyin yuqtirgan xastalik sabab musobaqadan chiqib ketgandi. Bu yil esa u dastlabki ro‘yxatning o‘zida yo‘q.
Oldinda nima turibdi?
Katta shlemlar nihoyat o‘yinchilar ovozini rasmiylashtirishga rozi bo‘ldi. Ammo bu faqat birinchi qadam. Mukofot pulidagi nisbat, vakillikning real kuchi, boykot xavfi – bularning bari hali hal bo‘lgani yo‘q.
US Open startiga sanog‘lik kunlar qoldi. Savol esa ochiq: Flushing Meadows kortlarida faqat g‘alabalar uchun kurash bo‘ladimi yoki bu safar tennisning kelajakdagi iqtisodiy xaritasi ham shu yerda chiziladimi?
