Saudi Pro League: Ronaldoning Minginchi Goli va Mahalliy Futbolning Katta Savoli
Yangi Saudi Pro League haftaning payshanbasida boshlanadi. Bitta yirik ism yetishmaydi: Mohamed Salah kelmadi. Ammo bu, sahnada yulduz qolmadi, degani emas. 41 yoshli Cristiano Ronaldo hali ham markazda turibdi va bu mavsum uning butun karerasidagi eng ramziy marralardan biriga aylanishi mumkin.
Ronaldo va minginchi gol soyasi
Ronaldo 1 000 ta rasmiy golga atigi 24 ta zarbani qoldirdi. Bu raqam futbol tarixida alohida satr bilan yoziladigan ko‘rsatkich. Al-Nassr safida u hozirgacha 107 ta ligaviy o‘yinda 102 ta gol urdi. Shunday tempda davom etsa, minginchi gol shu mavsumdayoq kelishi kerak. Balki 2025 yilni kutishga ham hojat qolmas.
Bu yutuq ligaga qanday xizmat qiladi? Mana shu savol hozir Saudi Pro League rahbariyati oldida turibdi. 2023 yilgi mashhur yozgi transfer oynasidan beri to‘rtinchi mavsum boshlanmoqda. O‘sha paytda klublar 957 million dollar sarflagan, butun dunyo bo‘ylab minglab maqolalar, o‘nlab xalqaro translyatsiya shartnomalari, millionlab sariq CR7 formalarini olib kelgan davr edi.
Endi esa baland shovqin o‘rnini hisob-kitob egallayapti. Maqsad — faqat yulduzlarni yig‘ish emas, balki Saudiya futbolining umumiy saviyasini ko‘tarish.
Pul bor, lekin mahalliylar qayerda?
Jahon chempionatidagi erta chiqib ketish ko‘plab savollarni ochdi. Natijalar, aslida, unchalik ham fojiali emasdi: Uruguay bilan durang, Cape Verde ustidan yaxshi o‘yin, yagona mag‘lubiyat esa chempion Ispaniyadan. Shunga qaramay, asosiy bahs bir nuqtaga tiqildi: bu qadar katta sarmoya mahalliy futbolchilarni yaxshiladimi?
Hozircha javob — yo‘q.
Saudi Pro League hali Yevropaga yoki boshqa qit’alarga muntazam ravishda futbolchi yetkazib bermayapti. Jahon chempionatiga borgan 26 nafar futbolchidan faqat bir nafari, Lens himoyachisi Saud Abdulhamid chet elda o‘ynaydi. Qolganlar ichkarida qolgan, lekin hammasi ham yetarlicha maydonga tushmaydi.
Yulduz legionerlar ayniqsa ijodkor, gol uradigan va darvozabon pozitsiyalarini egallab olgan. Natijada mahalliylar siqilib chiqyapti. Klublar darajasida natija bor: Saudiya jamoalari Osiyo klublar musobaqalarida ko‘proq muvaffaqiyat ko‘rsata boshladi. Ammo terma jamoa hanuz bu to‘lqindan kuch ola olmayapti.
Salah emas, yangi model
Ko‘pchilik Salahni Qizil dengiz bo‘yidagi yangi sahnada tasavvur qilgan, lekin u Trabzonsporga yaqinlashdi, Saudiya esa asta-sekin bu poygadan chiqib ketgandek bo‘ldi. Yoki balki Salah hech qachon Saudiya variantini birinchi tanlov sifatida ko‘rmagandir. Har holda, oxirgi oylar ichida uni olishga bo‘lgan ishtiyoq sezilarli pasaydi.
Arab dunyosidagi eng katta yulduz, albatta, liga uchun ulkan marketing quroli bo‘lardi. Lekin 34 yoshli Salah endi Saudi Pro League’ning yangi modeliga unchalik mos kelmaydi. Yangi yo‘nalish aniq: yoshroq futbolchilar, keyinchalik Yevropaga qaytganda qayta sotish qiymatiga ega bo‘lgan aktivlar.
Shu fonida yozning eng katta transferi Crysencio Summerville bo‘ldi. 24 yoshli niderlandiyalik vinger Al-Hilal bilan taxminan 80 million yevroga shartnoma imzoladi. Reja oddiy: bir necha yil Riyodda, cho‘qqida o‘yin, keyin esa Yevropaga yana katta summa evaziga qaytish.
Summerville tanlovi, kutilganidek, pul va ambitsiya muvozanati haqida bahslarni avj oldirdi. Kimdir uni faqat pulni tanlashda aybladi. Lekin Al-Hilal falsafasida ambitsiya — markaziy tushuncha. 19 ta liga chempionligi, to‘rtta Osiyo chempionlik kubogi bilan yashayotgan klub uchun ikkinchi o‘rin, hatto mag‘lubiyatsiz mavsumda ham, yetarli emas.
Al-Hilal: yangi yulduz, eski talablar
Aprel oyida klub Public Investment Fund tarkibidan sotib yuborildi, lekin tarkib hanuz yulduzlarga to‘la: Karim Benzema, Rúben Neves, Theo Hernández, Yassine Bounou, Kalidou Koulibaly va boshqalar. Bunday nomlar bilan bahona yo‘q.
Bosim endi murabbiy Simone Inzaghi yelkasida. Uning vazifasi oddiy ko‘rinadi, lekin og‘ir: Riyodning sariq yarmi — Al-Nassr — qo‘lidagi chempionlik tojini qaytarib olish.
Al-Nassr: Ronaldo, Postecoglou va Osiyo orzusi
O‘tgan may oyida Ronaldo Al-Nassr bilan kubokni ko‘tardi. Oradan ko‘p o‘tmay, murabbiy Jorge Jesus Portugaliya terma jamoasiga ketdi. Uning o‘rniga esa Ange Postecoglou keldi.
Sobiq Tottenham murabbiyi qo‘lida kuchli qurol bor: Sadio Mané, Kingsley Coman, João Félix. Ammo klub moliyaviy cheklovlarga duch kelgan, shuning uchun yozgi transfer oynasi kutilganchalik shov-shuvli o‘tmadi.
Shunga qaramay, maqsadlar katta. Saudiya chempionligi — endi standart talab. Asosiy orzu esa birinchi marta Asian Champions League kubogini qo‘lga kiritish. Ronaldo minginchi gol sari yugurayotgan bir paytda, klub ham o‘z tarixidagi eng katta xalqaro yutuqni izlayapti.
Al-Ahli: ketgan murabbiy, bezovta shahar
Osiyoning amaldagi chempioni — Al-Ahli. Aprelda ikkinchi marta qit’a kubogini qo‘lga kiritganidan so‘ng, klub bu mavsumni ichki frontga bag‘ishlamoqchi edi. Maqsad aniq: 1984 yildan beri atigi bir marta olingan Saudi Pro League chempionligini yana bir bor Jiddaga olib kelish.
Hammasi rejadagidek ketayotgandi. To mavsum boshlanishiga bir necha kun qolganda, bosh murabbiy Matthias Jaissle to‘satdan Newcastle’ga ketguncha. Qog‘ozda PIF egasi ikkala klub uchun ham bir xil, lekin Jiddada bu qaror iliq kutib olinmadi. Shahar buni o‘zidan tortib olingan orzu sifatida qabul qildi.
O‘rniga Arne Slotning sobiq yordamchisi Marino Pusic keldi. Bu tayinlov shov-shuvli emas, ko‘proq xavfsiz, ammo xayajonsiz variant sifatida baholanmoqda.
Jaissle ketishi Jidda raqibi Al-Ittihadni ham larzaga soldi. Ular allaqachon o‘z qarorini qilgan, 38 yoshli nemis mutaxassisi Jens Wissingni ishga olgan edi. Sobiq himoyachi, jarohatlar tufayli erta tugagan karera, RB Salzburg tajribasi — ikkala klubning yo‘nalishi ham g‘alati darajada o‘xshash bo‘lib chiqdi.
Al-Ittihad o‘tgan mavsum qiynaldi. Endi Wissing uchun vazifa aniq: Tigers’ni yana yuqori pog‘onaga qaytarish. Bu klub uchun oddiy qaytish emas, obro‘ni tiklash missiyasi.
Al-Qadsiah va “katta beshlik”
Poygada so‘nggi yirik ishtirokchi — Al-Qadsiah. Brendan Rodgers boshchiligidagi jamoa o‘tgan mavsumni to‘rtinchi o‘rinda yakunladi. Endi vazifa shaffof: shu natijani yaxshilash va 1984 yildan beri kutib kelinayotgan ilk sovrinni qo‘lga kiritish.
Aramco tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan klub asta-sekin kuchayib boryapti. Saudiya futbolida endi “katta to‘rtlik” emas, to‘liq “katta beshlik” shakllanmoqda. Bu esa qolgan klublar uchun ham, mahalliy futbolchilar uchun ham yangi imkoniyatlar va yangi xavflar demak.
Savol shunda: bu beshlik faqat yirik nomlar va katta maoshlar poygasiga aylanadimi yoki kimdir jasorat qilib, mahalliy futbolchilarga ko‘proq maydon beradimi?
Agar Saudi Pro League haqiqatan ham uzoq muddatli loyihaga aylanishni istasa, Salah va 30 yoshdan oshgan boshqa superyulduzlar emas, balki 18–22 yoshli mahalliy iqtidorlar uning kelajagini belgilaydi. Ronaldo minginchi gol sari yugurayotgan bir paytda, Saudiya futboli o‘zi uchun yana bir savolga javob izlayapti:
Bu liga tarixiy rekordlar sahnasimi yoki butun avlod uchun sakrash maydonchasiga aylanishga jur’at qiladimi?
