Prichard Colon 33 yoshida vafot etdi: Boks olamidagi fojea
Boks yana bir bor o‘z aks sadosini qaytarib oldi. Bu safar — fojea xabari bilan.
Puerto-Riko boks umidi bo‘lgan Prichard Colon 33 yoshida hayotdan ko‘z yumdi. U 2015 yilda kechgan halokatli jangdan so‘ng olgan miya jarohatlari bilan qariyb o‘n bir yil kurashdi. Oxiri bu kurashga nuqta qo‘yildi.
Yulduz bo‘lish arafasida uzilgan yo‘l
Super-yengil o‘rta vazn toifasida ringga ko‘tarilgan Colon o‘sha paytda sportning eng istiqbolli nomlaridan biri sanalardi. Professional rekord? 16 jang, birortasi yutqazilmagan, 13 tasida raqib nokautga uchragan. Tez, tajovuzkor, ko‘zni quvontiradigan uslub. Uni katta kamarlar sari eltadigan yo‘l allaqachon chizilgandek tuyulardi.
O‘sha yo‘l 2015 yil oktyabrida, AQShning Fairfax shahrida to‘satdan uzildi.
Colon o‘sha kecha amerikalik Terrel Williamsga qarshi ringga chiqdi. Jang shiddatli, keskin, har lahzasi xavfga to‘la edi. Ammo xavf kutilgan zarbalardan emas, ko‘rinmaydigan, orqa tomondan kelayotgan zarbalardan chiqdi.
Colon jang davomida raqibi uni qayta-qayta ensa tomondan urayotganini hakamga bir necha bor aytdi. Boks tilida bu “rabbit punch” — qattiq taqiqlangan zarba. Hakam Williamsni faqat bir marta ochkodan mahrum qildi. Jang esa davom etdi.
Raqamlar ortidagi fojea
To‘qqizinchi raundga kelib, vaziyat keskinlashdi. Colon bosh aylanishidan shikoyat qildi, jamoasi uning qo‘lqoplarini yechib tashladi. Shundan so‘ng hakam jangni yakunladi va Williamsga diskvalifikatsiya orqali g‘alaba yozildi.
Raqamlar protokolda qoldi. Eng og‘ir zarba esa jang tugagach tushdi.
Colon kiyinish xonasiga qaytgach, hushidan ketdi. Shifokorlar unga subdural gematoma — miya atrofida qon to‘planishi tashxisini qo‘yishdi. Zudlik bilan miya jarrohligi o‘tkazildi. Shundan keyin u 221 kun davomida koma holatida qoldi.
U uyg‘onganida esa, aslida bu “qaytish” emas, yangi, butunlay boshqa hayotning og‘ir boshlanishi edi. Nevrologik zararlanish darajasi to‘liq namoyon bo‘ldi: Colon umrining qolgan qismini tunu kun parvarish talab qiladigan ahvolda o‘tkazdi.
Otaning so‘nggi xabari
Yillar davomida uning oilasi, ayniqsa otasi Richard Colon, umidni qo‘ymadi. Reabilitatsiya, parvarish, kichik-kichik ijobiy o‘zgarishlar… Ammo jarohat izlari ketmadi.
Richard Colon o‘g‘lining vafotini ijtimoiy tarmoqda e’lon qildi. U Prichardning bu dunyoni tark etganini, endi “yaxshiroq olamda” ekanini yozdi. Og‘ir, ammo taslim bo‘lgan, taqdirni tan olgan ohang.
Prichard Colon Florida shtatidagi uyida, oilasi davrasida vafot etdi. Ringdan uzoqda, ammo o‘sha ring soyasi hech qachon uni tark etmagandi.
Jangning so‘nmagan aks sadosi
Fairfaxdagi o‘sha jang boks olamini yillar davomida tinch qo‘ymadi. Sport xavfsizligi, hakamlik qarorlari, taqiqlangan zarbalarga munosabat — hammasi qayta-qayta muhokama qilindi. Savollar ko‘p bo‘ldi, javoblar esa yetarli emasdi.
Terrel Williams o‘sha paytda 15-0 rekordga ega, 12 nokaut bilan yurayotgan, o‘zi ham yuksalish yo‘lida turgan jangchi edi. U 2017 va 2019 yillarda yana ringga qaytdi, lekin o‘sha kechaning soyasi uni ham tark etmadi.
Williams jangdan ko‘p o‘tmay, o‘sha davrda 31 yoshda ekanida, bu g‘alabadan rohatlana olmasligini aytgan, Colon uchun kuniga bir necha bor duo qilayotganini, uning sog‘ayishini tilayotganini ta’kidlagan. G‘alaba protokolda qoldi, ammo ringdan chiqib ketgach, bu natija hech kimga yengillik bermadi.
Boksga og‘ir savol
Prichard Colonga tegishli raqamlar — 16 jang, mag‘lubiyatsiz rekord, 13 nokaut — endi statistikа satrlarida qoladi. Ammo uning nomi faqat g‘alabalar bilan emas, sportning eng og‘riqli savollari bilan birga tilga olinadi.
Ring qanchaga qadar xavfga arziydi? Qaysi lahzada hakam qo‘lini ko‘tarib, “yetarli” deyishi kerak edi? Taqiqlangan zarbaga berilgan bitta ochko — bir inson hayotiga teng keladimi?
Boks bu savollarga tez javob bera olmaydi. Ammo har safar yangi yulduz ringga ko‘tarilganda, Prichard Colon nomi xayoldan o‘tishi tayin.
