Prichard Colón: Ringda yengilgan chempionning fojiasi
Prichard Colón: ringda yiqilmagan, ammo zarbalar oqibatida yengilgan chempion
U 33 yoshida hayotdan ko‘z yumdi. Rasmiy statistika buni shunchaki “bokschi vafoti” deb yozadi. Ammo bu ism – Prichard Colón – zamonaviy boks tarixida og‘riqli, ogohlantiruvchi ramzga aylangan edi.
Otaning og‘riqli xabari
Xabarni birinchi bo‘lib uning otasi yetkazdi. Richard Colón ijtimoiy tarmoqda qisqa, ammo yurakni ezadigan so‘zlarni yozdi: o‘g‘lining bu dunyoni tark etganini ma’lum qildi, uni “yaxshiroq olamga ketdi” deb ta’rifladi va yillar davomida duoda bo‘lganlarga minnatdorchilik bildirdi. Bu so‘zlar ortida 11 yil davom etgan kurash, umid va alam yotar edi.
Prichard Colón 2015 yil kuzida ringdan nogironlar aravachasiga o‘tirib chiqqan, ammo rasmiy ravishda faqat bugun mag‘lub bo‘ldi. Tana baribir bunday zarbalarni cheksiz ko‘tara olmadi.
Floridadan Puerto-Ricogacha bo‘lgan orzu yo‘li
U Florida shtatida tug‘ilgan, ammo oilasi u bolaligida Puerto-Ricoga ko‘chib o‘tgan. Aynan o‘sha yerda u boks bilan nafaqat tanishdi, balki uni o‘zining yagona tiliga aylantirdi.
Yoshligidan iste’dodi ko‘zga tashlanardi. U milliy havaskor chempionatlarda seriya bilan g‘alaba qozondi, besh karra chempion bo‘ldi, 20 yoshga yetmasdan Youth Pan American musobaqasida oltin medalni qo‘lga kiritdi. Bu natijalar uni orqaga emas, faqat oldinga – professional ring sari yetaklardi.
2013 yilda u professional boksga qadam qo‘ydi. Super yarim o‘rta vazn toifasida 17 marta ringga chiqdi. 16 ta jangda g‘alaba, ulardan 13 tasi nokaut bilan. Statistikaga qarasangiz, bu raqamlar chempionlik yo‘lini aniq chizib bergandek ko‘rinadi.
Ko‘tarilish cho‘qqisi va burilish nuqtasi
2015 yil sentabrida u sobiq WBA chempioni Vivian Harris bilan jang qildi. To‘rtinchi raundda nokaut. Bu g‘alaba Colón uchun sinov edi – u faqat istiqbolli emas, balki katta ismlarga qarshi ham tayyor ekanini isbotladi.
Ammo atigi bir oy o‘tib, taqdir uning yo‘lini butunlay boshqa tomonga burdi.
Fairfaxdagi EagleBank Arena. Raqib – Terrel Williams. O‘n raundlik jang, navbatdagi qadam, navbatdagi sinov bo‘lishi kerak edi. Prichard o‘sha paytda atigi 23 yoshda edi. Oldinda chempionlik janglari, katta arenalar, yulduzli kechalar turardi.
Shu kecha hammasi tugadi.
Ta’qiqlangan zarba va qaytib kelmagan jangchi
Jang davomida Colón boshiga, xususan, orqa qismiga og‘ir zarbalar oldi. Promouter Lou DiBella keyinchalik aytganidek, ulardan biri – qoidalarga zid, taqiqlangan zarba edi. Videoyozuvlarda yettinchi raundda Williamsning bosh orqa qismiga yo‘llagan zarbasi yaqqol ko‘rinadi. Colón larzaga keladi, burchagida qisqa tekshiruvdan o‘tadi, raqibi esa bu zarba uchun jarimaga tortiladi.
Ammo shundan keyin ham jang davom etadi.
To‘qqizinchi raundda Colón ikki bor yiqiladi. Raund tugagach, uning burchagidagi jamoa xato qiladi – qo‘lqoplarini yechib yuboradi. Ular jang tugadi, o‘ninchi raund o‘tib bo‘ldi, deb o‘ylashgan. Natijada Prichard diskvalifikatsiya qilinadi. Bu uning professional faoliyatidagi yagona mag‘lubiyat sifatida tarixda qoladi.
Raqamlar esa voqeaning eng og‘ir qismini aytib bera olmaydi.
Jangdan keyin kiyinish xonasida Colón bosh jarohati alomatlarini ko‘rsata boshlaydi. Uni zudlik bilan shifoxonaga olib ketishadi. Shifokorlar miya bosimini kamaytirish uchun zudlik bilan operatsiya o‘tkazadi. U tirik qoladi, ammo ringga qaytmaydi. Endi uning kurashi raqiblarga emas, oqibatlarga qarshi edi.
Keyingi yillarda otasi internetda ulashgan suratlarda Prichard ko‘pincha nogironlar aravachasida, tabassum bilan, ammo og‘ir taqdir izlari bilan ko‘rinardi. U uchun har bir kun yangi jangga aylangan edi.
“Abadiy chempion”ning merosi
World Boxing Council bu xabarni “og‘ir dard bilan” qabul qildi. Tashkilot va uning prezidenti Mauricio Sulaimán uni “jasorat ramzi” deb atab, Colónni “abadiy chempion” sifatida yodga oldi.
Ular bir paytlar unga “Honorary World Champion” unvonini bergan, mashhur yashil va oltin kamarni topshirgan edi. Rasmiy bayonotda bu kamarni u “har doim munosib ko‘rgan”i ta’kidlangan.
Colón fojeasi boks olamida muhim burilish yasadi. WBC aynan shu voqea sababli xavfsizlik qoidalarini keskin kuchaytirganini e’lon qilgan, ayniqsa bosh orqa qismiga zarbalar – “rabbit punch” – bo‘yicha mutlaq murosasizlik siyosatini joriy etgan. Shuningdek, tibbiy protokollar ham yanada qat’iylashtirildi.
Bu o‘zgarishlar bir inson hayotining narxiga teng keladi. Har bir yangi qoidaning ortida Prichardning ismi turibdi.
Bayroq, orzu va savol
WBC uni xotirlarkan, “u faqat mahorat bilan emas, balki Puerto Rico bayrog‘ini eng baland cho‘qqilarga ko‘tarish g‘ururi bilan jang qilgan”ini yozdi. Bu so‘zlar ortida bir xalqning faxri, bir oilaning fojeasi va bir sport turining o‘zini qayta ko‘rib chiqishga majbur bo‘lgan lahzasi yotadi.
Bugun Colón yo‘q. Ammo uning tabassumi, ringdagi jasorati, eng muhimi, uning boshiga tushgan kulfat tufayli qabul qilingan xavfsizlik choralaridan foyda ko‘radigan kelajak avlod bokschilari qoladi.
Savol esa ochiq: bunday iste’dodlar, bunday yosh hayotlar yana xavf ostida qolmasligi uchun boks hali yana qancha o‘zgarishi kerak?
