Pepdan keyingi hayot: Manchester City, Arsenal va Chelsea sinovlari

Pep Guardiola sahnani tark etmoqda. O‘n yil davomida kuboklar bilan to‘lgan davr yakuniga yetdi, ammo savollar endi boshlanadi: Manchester City u holda qanday ko‘rinishga ega bo‘ladi? Xabi Alonso Chelsea’ni ko‘tarib ketadimi? Chempion Arsenal esa yangi mavsumda bosimni qanday ko‘taradi?

BBC Sport sharhlovchisi, sobiq City va Angliya darvozaboni Joe Hart bu savollarga BBC Radio 5 Live’dagi Monday Night Club dasturida o‘z qarashlarini bildirdi.

City: Pep soyasidan chiqish va Maresca zimmasidagi yuk

Etihad’da endi boshqa davr. Enzo Maresca – Pepdan keyingi birinchi odam. Klub tarixidagi eng muvaffaqiyatli murabbiydan keyin o‘tiriladigan o‘rindiq og‘ir, ammo Hartning fikricha, haqiqiy bosim klub ichidan emas, tashqaridan keladi.

City yozda yana sarlavhalarni egalladi. Nottingham Forestdan Elliot Anderson uchun 116 million funt sarflab, qisqa muddatga bo‘lsa-da, ingliz futbolchisi uchun transfer rekordi yangilandi. Shu bilan birga, eng og‘riqli nuqta yaqinlashmoqda: Ispaniya terma jamoasi bilan Jahon chempionati “Golden Ball” sohibiga aylangan Rodri Barcelona tomon yo‘l olishi kutilmoqda. O‘rnini to‘ldirish uchun Lille safida porlagan, atigi 18 yoshli marokashlik Ayyoub Bouaddi uchun 85,6 million funtlik kelishuv ustida ish ketmoqda.

City buning bilan to‘xtamoqchi emas. Klub Chelsea yarim himoyachisi, Argentina yulduzi Enzo Fernandezni ham olib kelishni rejalashtirayotganini yashirmayapti. Bularning barchasi fonida Cardiffda bo‘lib o‘tgan Community Shield uchrashuvida Arsenalga 0:3 hisobida yirik mag‘lubiyat. Pepdan keyingi birinchi zarba og‘ir bo‘ldi.

Hart, klub bilan ikki bor Premier League chempioni bo‘lgan inson sifatida, vaziyatni boshqacha ko‘radi: uningcha, City ichkarida bu mavsumni “hammasini yutish shart” degan ruhda qarshi olmaydi. Ularning ishonchi bor – tarkib, sifat, g‘alabaga o‘rgangan futbolchilar. Lekin ichki talab, odatdagi maksimal darajadagi majburiyat bu safar biroz yumshagan.

Shu bilan birga, bir haqiqat o‘zgarmaydi: City baribir barcha frontlarda kurashmoqchi bo‘ladi. Klub biznes sifatida ham, futbol loyihasi sifatida ham bu o‘tish davrining murakkabligini yaxshi anglaydi. Shuning uchun haqiqiy shovqin, haqiqiy tanqidlar, aynan Hart aytganidek, tashqaridan keladi. Maresca birinchi kichik xatosidayoq nishonga olinadi. Ayniqsa, City biroz bo‘lsa-da qoqilsa.

Arsenal va chempionlik bosimi: “cho‘qqida qolish” sinovi

City 2020-21dan 2023-24gacha ketma-ket to‘rtta chempionlikni qo‘lga kiritdi. So‘nggi ikki mavsumda esa biroz chekinishga majbur bo‘ldi. Endi navbat Arsenalga – Mikel Arteta jamoasi birinchi marta chempion sifatida Premier League mavsumini boshlaydi. Hart bu bosqichni juda yaxshi biladi.

U o‘zining 2011-12 va 2013-14 yillardagi chempionliklarini eslar ekan, o‘sha paytdagi kayfiyatni ochiq tan oladi: o‘zini “yerda emas”, deyarli “suv ustida yurgandek” his qilgan. Futbol esa tezda eslatadi – hech kim daxlsiz emas. Mavsum davomida baribir qiyin lahzalar keladi. Muammo shundaki, chempion bo‘lganingdan keyin har bir kichik chayqalish bo‘rttirib ko‘rinadi. Har bir xato – sarlavha, har bir yo‘qotilgan ochko – “inqiroz” sifatida talqin qilinadi.

Hart aynan shu nuqtaga urg‘u beradi: “chempionlik nazorati” ostida yashash. Arsenal uchun endi eng katta sinov – shu. Arteta hozirgacha ajoyib ish qildi: murabbiy sifatida ham, rahbar sifatida ham katta qarorlar qabul qildi, ba’zan juda dadil qarorlar. Endi esa jamoa birinchi zarbani qanday qabul qilishi hal qiluvchi bo‘ladi.

Qiziq paradoks: Hartning ta’kidlashicha, cho‘qqiga chiqish – nisbatan oson. Asl mashaqqat – o‘sha cho‘qqida qolib, yana va yana takrorlash. Guardiola yillab shuni qildi. Endi Arsenal o‘sha yo‘ldan yurishga urinadi. Ular chindan ham City qilgan ishni takrorlay oladimi?

Chelsea: Yevropasiz mavsum va Xabi Alonso uchun noyob imkoniyat

Londonda esa boshqa hikoya yozilmoqda. Arsenal qo‘shnisi Chelsea o‘tgan mavsumni tan olish qiyin bo‘lgan darajada muvaffaqiyatsiz yakunladi. Enzo Maresca ketdi, uning o‘rniga kelgan Liam Rosenior atigi uch oycha lavozimda turdi. Stamford Bridge uchun bu – betartib, iztirobli davr.

Natija ham shunga yarasha bo‘ldi: 10-o‘rin va Yevropa yo‘qligi. Bu – XXI asrda atigi uchinchi marta sodir bo‘layotgan holat. Lekin tarix Chelsea foydasiga ishlagan misolni ham biladi. 2016-17 mavsumida Antonio Conte jamoasi Yevropasiz qolgandi, natijada esa butun kuchini liga o‘yinlariga jamlab, chempionlikni hech kimga bermadi.

Hart o‘sha paytni eslab, Gary Cahillning Conte haqidagi so‘zlarini tilga oladi: murabbiy jamoani maydonda ham, mashg‘ulotlarda ham shunchalik aniq va intensiv tayyorlaganki, futbolchilar deyarli “NFL playbook” uslubida o‘ynagan. Haftasiga bir o‘yin, ko‘proq vaqt mashg‘ulotlarda, ko‘proq taktik ishlash – hammasi o‘z samarasini bergan.

Endi shunday imkoniyat Xabi Alonso qo‘lida. U o‘z falsafasiga ega, to‘p bilan o‘ynash, pressing, ritmni boshqarish – bularni jamoaga singdirish uchun vaqt kerak. Yevropa o‘yinlarisiz mavsum unga aynan shuni beradi: ko‘proq vaqt, ko‘proq murabbiylik, ko‘proq “maydon ustida ishlash”.

Hartning fikricha, Chelsea uchun “shift” juda baland. Ular chempionlik uchun kurashadimi yoki yo‘qmi – bu boshqa masala, lekin “yuqori qavat”da bo‘lish, poygada qatnashish, kuchli to‘rtlik atrofida aylanish – mutlaqo real maqsad. Klubda resurs bor, murabbiyda g‘oya bor, taqvim esa bu safar ularga yordam berishi mumkin.

Yangi mavsum arafasida uchta katta klub uch xil yo‘l boshida turibdi: City – Pep soyasidan chiqishga urinmoqda, Arsenal – chempionlik yukini yelkasiga olmoqda, Chelsea esa Yevropasiz mavsumni imkoniyatga aylantirishga harakat qiladi. Savol bitta: maydon ustida kim o‘z hikoyasini eng ishonchli yozib bera oladi?