Oxford United “United 93” kiyimlarini olib tashladi: xato va jamoatchilik bosimi
Oxford United yangi “Campus Collection” sport kiyimlari liniyasini atigi bir necha soat ichida savdodan olib tashlashga majbur bo‘ldi. Sabab — dizayndagi “United 93” yozuvi 11 sentyabr fojiasini eslatib yuborgani.
Amerika uslubi, og‘riqli sana
Ligue One klubi juma tongida Amerika sport madaniyatidan ilhomlangan yangi to‘plamini taqdim etdi. Konsepsiya sodda edi: universitet shahri, kampus hayoti, beysbol va NFL uslubidagi liboslar. Ammo bitta detal hammasini ostin-ustun qildi.
Kiyimlarda ko‘krak qismiga katta qilib “United 93” yozuvi tushirilgan edi. Klub bu orqali Oxford’ning 1893-yilda asos solinganiga ishora qilmoqchi bo‘lgan. Ammo shu raqam va shu so‘z birikmasi butunlay boshqa, ancha og‘ir ma’noni ham ko‘tarib kelishini o‘ylamadi.
Dastlab kollektsiya aynan 11 sentyabr sanasida — 3 mingga yaqin inson halok bo‘lgan hujumlarning 25 yilligida — taqdim etilishi rejalashtirilgan edi. Tashqi sezgirlikka oid xavotirlar bois taqdimot keyinga surildi. Lekin bu kechikish ham asosiy muammoni yashira olmadi.
“United 93” — tarixdagi parvoz, unutilmagan jarohat
11 sentyabr 2001-yilda al-Qaida terrorchilari tomonidan qo‘lga olingan to‘rtta ichki reysdan biri aynan “United 93” edi. Yo‘lovchilarning qarshilik ko‘rsatishi natijasida samolyot Vashingtondagi hukumat binolaridan birini nishonga ololmay, dala hududiga qulagan, bortdagi 44 kishining barchasi halok bo‘lgan.
Keyinchalik shu fojia haqida “United 93” nomli film ham suratga olingan. Ya’ni bu ibora sport brendi sifatida emas, avvalo halokat, jasorat va qayg‘u bilan bog‘langan.
Shu fon ostida Oxford United liboslaridagi “United 93” yozuvi jamoatchilik ko‘ziga bir zumda tushdi. Kolleksiya saytga joylashtirilgach, taxminan ikki soat ichida sahifa butunlay o‘chirib tashlandi.
Klubning uzri va tan olingan xato
Klub rasmiy bayonotida bu ish “tarixiy kontekst va assotsiatsiyalar” to‘liq tushunilmagan holda amalga oshirilganini ochiq tan oldi.
“Liniya tarixiy kontekst va assotsiatsiyalarni tushunmagan holda chiqarilgan. U sotuv darajasiga yetmasligi kerak edi va tegishli tekshiruvlarni to‘liq o‘tkazmaganimiz uchun to‘liq javobgarlikni o‘z zimmamizga olamiz”, — deyiladi bayonotda.
Oxford United kollektsiyani zudlik bilan olib tashlaganini, ichki tasdiqlash va nazorat jarayonlarini qayta ko‘rib chiqayotganini ma’lum qildi. Klub yana bir bor “bu xato va keltirilgan har qanday ranjish uchun chin dildan uzr” so‘radi.
Muxlislar reaksiyasi: g‘azab, tushunish va og‘riqli savollar
Oxford tarafdorlari orasida fikrlar keskin bo‘lindi. Ba’zilar buni kechirilmas beparvolik deb baholadi, boshqalar esa niyatni emas, nazoratsizlikni ayblash kerak, deb hisoblaydi.
Yellows Forum foydalanuvchilaridan biri bu voqeani “agar men buni tasdiqlagan bo‘lsam, ishdan bo‘shatilishimni kutadigan darajadagi ulkan xato” deb atadi. Yana bir muxlis esa shunday yozdi: “Bu, albatta, ideal emas… lekin buni ko‘rgan har kim bunday ishda yomon niyat bo‘lmaganini tushunadi. Oxir-oqibat, umuman o‘ylab ko‘rilmagan, xolos”.
Bir tomonda — global fojiani eslatuvchi iborani tijoriy mahsulotga aylantirib qo‘ygan klub. Ikkinchi tomonda — o‘z klubining xatolarini ham, o‘sishini ham ko‘rib turgan muxlislar.
Oxford United endi nafaqat yangi kiyim liniyasini qayta o‘ylashi kerak, balki bitta savolga ham javob topishi lozim: bu xato ichki tizimni chindan ham o‘zgartiradimi yoki navbatdagi bayonot bilan cheklanib qoladimi?
