Oklenddagi kecha: Anderson Silva va Chael Sonnenning afsonaviy jangining 16 yilligi

Aradan o‘n olti yil o‘tdi. O‘sha jang hozir mashinaga o‘tirib, rulga o‘zi o‘tiradigan yoshda. Lekin UFC tarixidagi eng dahshatli qaytishlardan biri hanuz kecha bo‘lgandek yodda.

2010-yil 7-avgust, Oklend, Oracle Arena. Oktagonga o‘sha paytdagi o‘rta vazn chempioni Anderson Silva va uni taxtidan ag‘darishga qasam ichgandek ko‘ringan Chael Sonnen ko‘tariladi. Qog‘ozda favorit bitta edi. Amalda esa to‘rt raund davomida butunlay boshqa voqea sodir bo‘ldi.

Sonnenning mukammal rejasi

Sonnen o‘z uslubini birinchi soniyalardanoq majburan qabul qildirdi. U Silva’ni parketga yiqitdi, ustiga chiqdi, bosimni oshirdi. Har bir raundda deyarli bir xil manzara: Silva orqasida yotgan, Sonnen esa tepada, zarba, nazorat, kurash. Hakamlarning qaydnomasida Chael ochkolarni yig‘a boshladi, arenadagi kayfiyat ham asta-sekin o‘zgarib borardi.

To‘rtinchi raund tugaganida, bu jang ko‘pchilikning ko‘zida allaqachon yakunlangandek edi. Sonnen chempionni to‘liq bo‘ysundirdi, Silva esa o‘zining eng noaniq, eng bo‘sh ko‘rinishlaridan birini namoyish qilayotgandek tuyulardi. Beshinchi raundga chiqayotgan paytda savol bitta edi: Sonnen vaqtni o‘tkazib, kamarni olib keta oladimi?

Bir lahza. Bir xato. Bir afsona.

Beshinchi raund boshlanganida ham ssenariy o‘zgarmadi. Sonnen yana tepada, Silva yana himoyada. Vaqt esa chempionga qarshi ishlayotgandek. Soat pastga qarab sanamoqda, kutilayotgan sensatsiya tobora haqiqatga aylanib borardi.

Ammo chempionlar ba’zan bitta harakat bilan butun tarixni o‘zgartiradi.

Silva pastdan ishlashda davom etar, imkon qidirar edi. Nihoyat, o‘sha imkoniyat paydo bo‘ldi. U avval qo‘lni tuzoqqa oldi, keyin uchburchak bo‘g‘im bilan birlashtirdi – armbar-triangle kombinatsiyasi. Bir lahza ichida pozitsiya o‘zgardi: endi xavf ostida Sonnen edi.

U tirishdi, qutulishga urindi, ammo bo‘g‘im chuqurlashdi. Arenadagi shovqin ko‘tarildi. Sonnen chidolmay, taslim bo‘lishga majbur bo‘ldi. Ikki daqiqadan ham kam vaqt qolganida. G‘alaba deyarli qo‘lida turgan paytda.

Silva nafaqat kamarini saqlab qoldi, balki o‘rta vazn chempionlik kamarini yettinchi bor himoya qilib, o‘sha kechani o‘zining afsonaviy merosiga muhrlab qo‘ydi. Jang “Fight of the Night” bo‘ldi, Silva esa “Submission of the Night” mukofotini ham qo‘lga kiritdi. Ko‘plab nashrlar bu jangni yilning eng yaxshi jangiga va eng yaxshi bo‘g‘im usuliga loyiq deb topdi.

Yillar o‘tib, 2024-yilda bu to‘qnashuv UFC Hall of Fame’ning Fight Wing bo‘limiga kiritildi. Bu endi shunchaki dramatik jang emas, tarixiy yodgorlikka aylangan voqea.

Qaytishsiz bo‘lgan qaytish

Bu kecha yana bir narsaning boshlanishi edi: qaytish jangiga eltuvchi yo‘l. Chael Sonnen keyingi yillarda ham oktagon ichida, ham tashqarisida shov-shuvdan qochmadi. Testosteron darajasi balandligi uchun diskvalifikatsiyalar, komissiya eshituvlarida yolg‘on gapirganini tan olishi, hatto ko‘chmas mulk sxemasi bo‘yicha pul yuvish ayblovi – hammasi uning atrofida girdob bo‘lib aylangan.

Shunga qaramay, u yana o‘sha eshikni taqillatdi. O‘rta vazn chempionligi uchun revanshga yo‘l topdi. UFC 148 kechasi o‘sha qarama-qarshilik yana sahnaga qaytdi.

Bu safar ham ilk besh daqiqa avvalgidek ko‘rindi: Sonnen bosim, kurash, Silva esa mudofaa. Lekin ikkinchi raundda bitta beparvo aylanish – xato “spinning” urinish – chempionga kerak bo‘lgan imkoniyatni berdi. Silva vaziyatni bir zumda o‘zgartirdi va jangni yakunladi.

Ammo UFC 148 dagi revansh, qanchalik shov-shuvli bo‘lmasin, bir narsani o‘zgartira olmaydi: hammasi Oklenddagi o‘sha kechadan boshlangan. Oracle Arena parketida, so‘nggi ikki daqiqada, chempionlik kamarini deyarli boy bergan Anderson Silva o‘z karerasining eng muhim bo‘g‘im usulini ishlatgan paytdan.

O‘sha lahza bo‘lmaganida, bu raqobat, bu tarix, bu afsona ham bo‘lmasdi.