Mohamed Ouahbi: Professor ‘yo‘q’ degan bola endi Fransiyani kutib olmoqda
Mohamed Ouahbi talaba bo‘lgan kezlari bir professor uni sinf oldida yerga urgan edi. Jismoniy tarbiya o‘qituvchisi bo‘lish uchun “zarur ko‘nikmalaring yo‘q”, degan gap o‘sha payt yuragiga o‘qdek sanchilgan.
Oradan yillar o‘tdi. Endi esa aynan o‘sha yigit Marokashni jahon chempionati chorak finaliga olib kirgan murabbiy. Chiroyli, dadil o‘yin bilan. Yutqazishni bilmayotgan terma jamoa bilan.
49 yoshli, Belgiyada tug‘ilgan mutaxassis bu turnirda hali mag‘lubiyat nimaligini ko‘rgani yo‘q. Endi esa uni Foxborough, Massachusettsdagi katta sahna kutib turibdi: ikki karra jahon chempioni Fransiya, boshida esa Kylian Mbappe.
“Sen dars bera olmaysan”
Ouahbi bu voqeani yaqinda fransuz nashri Onze Mondial’ga eslab berdi.
O‘sha birinchi o‘qish yilida professor shunday degan: “Mening fikrimcha, sen o‘qitish, dars berish, odamlar bilan muloqot qilish uchun yaralmagansan”.
Bugun esa bu gaplar hazin bir xotiraga aylangan. Chunki u o‘sha bahoni bergan odamlarga qimmatga tushdi.
Futbolchi sifatida erisholmagan cho‘qqilarini u murabbiy bo‘lib zabt etdi. Ayniqsa, yoshlarga ishlashda.
17 yil yoshlarga bag‘ishlangan mehnat
Ouahbi katta futboldagi lavozimiga sakrab chiqqan emas. U asta-sekin, mayda qadamlar bilan, 17 yil davomida Anderlecht akademiyasida ishladi.
O‘sha yerda bugungi Belgiya yulduzlari Youri Tielemans va Jeremy Doku uning qo‘lidan o‘tgan. Murabbiylik “tishlari” aynan o‘sha yerda chiqqan.
Kattalar futboliga yo‘li esa kech ochildi. Jahon chempionati boshlanishiga atigi uch oy qolganda u Marokash terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi. Walid Regragui o‘rnini egalladi.
Bunga qadar u faqat bitta mavsum davomida Anderlechtda katta jamoa yordamchi murabbiyi bo‘lib ishlagan, xolos. Shunga qaramay, Marokash federatsiyasi tavakkal qildi.
O‘tgan yili u Marokashni 20 yoshgacha bo‘lganlar o‘rtasidagi jahon chempioni qilganida, bu qaror tasodif emasligi ayon bo‘la boshladi. O‘sha yo‘lda marokashliklar yarim finalda Fransiyani penaltilarda yengdi, finalda esa Argentinani ortda qoldirdi.
Endi esa sahna kattalashdi, raqib ham. Ammo Ouahbi atrofidagi shubhalarni birin-ketin yo‘q qilyapti.
Shubhalar, xavotirlar va katta tavakkal
U tayinlanganda mamlakat bo‘ylab savollar ko‘paydi. Katta yulduzlar bilan ishlashga tayyormi? Katta kiyinish xonasini boshqara oladimi?
Sobiq terma yarim himoyachi Abdelaziz Bennij buni ochiq aytadi: “Yulduzlar bilan to‘la jamoani boshqara olishiga shubhalar bor edi. Ammo o‘rtoqlik uchrashuvlarida ko‘rganlarimiz umid bag‘ishladi. U hammamiz xavotirlangan bir paytda keldi… bu juda katta tavakkal edi va u bunga erishdi”.
Ouahbi o‘sha xavotirni tezda yengib, kiyinish xonasini o‘ziga ishontirdi. Natijalar bunga dalil.
Yangi avlod, yangi nafas
Uning yoshlarga xos tajribasi ayniqsa 18 yoshli superiste’dod Ayyoub Bouaddi bilan ishlashda qo‘l kelmoqda. Yaqin vaqtgacha Fransiya U-21 safida bo‘lgan bu yigit jahon chempionati arafasida Marokashni tanladi.
Bouaddi bilan ishlash – murabbiy sifatida uning qo‘lida bo‘lgan eng nozik sinovlardan biri. Yulduz bo‘lish sari odimlayotgan, lekin hali o‘smirlik kayfiyati ketmagan o‘yinchini boshqarish oson emas. Ouahbi esa bu bosimni yengib, uni tizimga singdirib qo‘ydi.
U shunchaki yoshlarni maydonga tashlab qo‘ymadi. Jamoaga yangi ruh, yangi uslub olib kirdi.
Regragui merosi va uslubiy burilish
Walid Regragui Marokash futbol tarixida o‘chmas iz qoldirgan: 2022 yilgi jahon chempionatida yarim final, Fransiyaga qarshi mag‘lubiyat, so‘ngra bahsli Afrika Kubogi finalidagi g‘alaba. Natijalar ajoyib edi, lekin uslub tobora tanqid ostiga tushayotgan edi.
Qattiq, hisob-kitobli, asosan qarshi hujumga qurilgan futbol tomoshabinlarni kamroq hayajonga solayotgan edi.
Ouahbi kelgach, tasvir o‘zgardi. Jamoa to‘pni ko‘proq nazorat qiladigan, kombinatsiyali, hujumkor o‘yin sari yuz burdi. Ayniqsa, yangi Bayern Munich futbolchisi Ismael Saibari markazda sahnaga chiqdi.
Buni guruh bosqichidagi Braziliyaga qarshi 1:1 o‘yinida ko‘rish mumkin bo‘ldi. Keyin esa Niderlandiyaga qarshi pley-off uchrashuvida, penaltilarda qo‘lga kiritilgan g‘alabada.
Marokash afsonasi Aziz Bouderbala shunday deydi: “U ikki futbol giganti qarshisida o‘z uslubini o‘tkaza oldi, ayniqsa Niderlandiyaga qarshi. U o‘yinni nazorat qildi, hujumda tasavvurga boy strategiya tanladi, lekin mudofaadagi mustahkamlikni yo‘qotmadi. Ouahbi jamoaga qo‘shimcha qiymat olib keldi, avvalgi uslubni shunchaki davom ettirish bilan kifoyalanmadi”.
Bu so‘zlar hozir Marokash futbolida kayfiyatni aniq ifodalaydi: natija bor, lekin endi tomosha ham bor.
“Al Pacino” kostyumdan sport kiyimga o‘tdi
Eng qizig‘i, Ouahbining eng katta muxlisi hozir uyida – otasi. Uch farzandning otasi bo‘lgan murabbiy oila davrasida ham o‘zgargan kayfiyatni his qiladi.
“Otam men bilan juda faxrlanadi”, deydi u. “U doim kostyumda yuradi, Bryusseldagi mahallada uni ‘Al Pacino’ deb chaqirishadi. Har doim kostyum va galstukda yurgan odam edi, endi esa men bergan sport kiyimlarini kiyib yuribdi”.
Bu mayda detallar, lekin murabbiyning yo‘lini, oila va jamiyatdagi o‘zgarishni juda aniq ko‘rsatib turibdi.
“Men emas, biz”
Ouahbi esa bu maqtovlarning markazida turishni yoqtirmaydi. Uning falsafasi aniq: hamma birga, hamma uchun.
“Men har doim loyihaga hammani jalb qilishga harakat qilaman”, deydi u Onze Mondial’ga. “Hech qachon birinchi shaxsda gapirmayman: doim ‘biz’ yoki ‘odam’ deyman. Birinchi shaxsda gapirgan onimdan boshlab, o‘zim bilan jamoa o‘rtasiga masofa qo‘yaman. Bu – avvalo shtabning ishi. Kimki yolg‘iz holda muvaffaqiyat qozonaman deb o‘ylasa, buni uddalay olmaydi… hech bo‘lmaganda uzoq muddatga va to‘g‘ri usulda emas”.
Uning murabbiylik uslubida ham aynan shu ruh seziladi: jamoa bir butun, murabbiy esa uning bir bo‘lagi, xolos.
Endi esa shu “biz” – Fransiyaga qarshi chiqadi. Professor bir paytlar “dars bera olmaysan” degan yigit endi butun dunyoga futbol saboqlari o‘tayotgan bir pallada.
Savol bitta: bu safar ham u o‘sha eski hukmni yana bir bor rad eta oladimi?
