Mbappe Nyu-Yorkdagi kubokni ko‘zlayapti
Kylian Mbappe Lionel Messi soyasidan chiqmayapti – ammo o‘zi tan olganidek, hozir uning boshi boshqa joyda. Fransiya yulduzi uchun bu turnirda eng muhim raqam – Nyu-Yorkdagi final sanasi, 19-iyul. Qolgan hamma hisob-kitoblar, shu jumladan Messi rekordiga bir qadam qolgan gollari ham, orqa planga surilgan.
27 yoshli hujumchi seshanba kuni Shvetsiyaga qarshi 3:0 hisobidagi ishonchli g‘alabada dubl qayd etdi. Shu bilan u jahon chempionatlaridagi umumiy hisobini 18 taga yetkazdi – 18 o‘yinda 18 gol. Endi u Messi qayd etgan 19 gollik tarixiy ko‘rsatkichdan atigi bitta zarbaga uzoqda turibdi va bu turnirning to‘purarlar ro‘yxatida ham olti gol bilan argentinalik bilan yonma-yon bormoqda.
Mbappe matbuot oldida gapirarkan, maqsadni aniq chizib berdi: jamoani Nyu-Yorkdagi finalga olib chiqish.
U o‘zini shaxsiy poygada emas, umumiy yurishda ko‘rayotganini aytdi. Reytinglar, rekordlar, shaxsiy raqamlar – bularning bari uningcha, faqat yo‘lda paydo bo‘ladigan yon mahsulot. U Messining ham yana gol urishiga ishonganini, shu bois statistikaga yopishib olmayotganini ta’kidladi. Diqqat markazida bo‘lgan narsa – keyingi raqiblar va finalga yaqinlashayotgan yo‘l.
Messi boshchiligidagi Argentina endi 1/16 finalda Kabo-Verde bilan to‘qnash keladi. Fransiya esa chorak final yo‘llanmasi uchun Paragvay bilan bahs olib boradi. Bu juftlikning g‘olibi keyinroq hammezbon Kanada yoki Marokash bilan to‘qnash keladi.
Paragvay devori va Fransiyaning sinovi
Paragvay bu turnirda o‘z uslubini aniq ko‘rsatdi. Germaniyaga qarshi o‘yinda to‘rt karra jahon chempionini penaltilarda turnirdan chiqarib yuborgan jamoa ultrahimoyaviy futbol bilan hamma e’tiborini orqa chiziqqa qaratdi. Filadelfiyada shanba kuni Fransiyaga qarshi ochiqchasiga hujumkor futbol ko‘rsatishi ehtimoli juda past.
Mbappe va hamrohlari uchun bu – ogohlantiruvchi signal. Hech qanday “oson o‘yin” bo‘lmaydi. Ular raqibni sinchiklab o‘rganishga, kichik detallarni ham ko‘zdan qochirmaslikka majbur.
Mbappe jamoa hali ham o‘z o‘yinini charxlash ustida ishlayotganini aytdi. Ayrim epizodlar hanuz yetarlicha ravshan emas, ba’zi kombinatsiyalar yanada silliqlashni talab qiladi. Shunga qaramay, u umumiy manzarani ijobiy baholadi: bu Fransiya gol ura oladigan, shuning uchun ham har qanday o‘yinda hisobni ochish imkoniga ega bo‘lgan jamoa.
Belgiyaning qaytishi va Senegal sinovi
Guruh bosqichida eng ko‘p tanqidga uchragan yirik jamoalardan biri – Belgiya. 2018-yil Rossiyadagi tarixiy uchinchi o‘rindan so‘ng, 2022-yil Qatarda guruhdan chiqa olmagan “oltin avlod” bu safar kamida bitta qadam oldinga tashladi. G guruhi g‘olibi sifatida pley-offga chiqqan Rudi Garcia shogirdlari endi Senegal bilan to‘qnash keladi.
Yangi Zelandiya ustidan 5:1 hisobidagi yirik g‘alaba, bir g‘alaba va ikki durang – Belgiya murabbiyi uchun guruh bosqichi rejasi bajarilganini anglatdi. Garcia maqsadning birinchi qismi ado etilganini, endi esa haqiqiy bosqich – pley-off boshlanayotganini aytdi. Raqib – Senegal. Turnirning eng og‘ir guruhlaridan biridan chiqqan, Fransiya va Erling Haaland boshchiligidagi Norvegiya bilan olishgan jamoa.
Romelu Lukaku ham ehtiyotkor ohangni tanladi. Uningcha, bu juftlikda hammasi teng, 50/50. Senegalni kam baholash – xato bo‘ladi.
Bu ogohlantirishlar fonida 1/16 finalda sodir bo‘lgan sensatsiyalar yanada og‘irroq eshitiladi. Germaniyaning Paragvayga penaltilarda mag‘lub bo‘lishi, Niderlandiyaning Marokashdan chekinishi – favoritlik maqomi bu turnirda hech narsani kafolatlamasligini yana bir bor ko‘rsatdi.
Belgiya buni yaxshi tushunadi. Charles De Ketelaere ham aynan shu fikrni aytdi: favorit kim bo‘lishidan qat’i nazar, maydonda hushyorlikni yo‘qotgan jamoa jazolanadi. Kechagi kecha bunga tirik misol bo‘ldi.
Belgiyaning asosiy ustunligi – mudofaa. Thibaut Courtois darvozasi uch o‘yinda atigi ikki bor ishg‘ol qilindi. Endi esa qarshi tomonda Sadio Mane boshchiligidagi Senegal hujumi turibdi. Afrika chempioni Iroqqa qarshi 5:0 hisobida g‘alaba qozonib, oldinga chizilgan chiziqda kuchli ekanini ko‘rsatdi.
Ammo Senegal orqa chizig‘ida yo‘qotishlarga duch keldi. Asosiy darvozabon Édouard Mendy Norvegiyaga qarshi 3:2 hisobidagi o‘yinda olgan jarohati sabab bu uchrashuvni o‘tkazib yuboradi. Uning o‘rnini Iroqqa qarshi o‘yinda “quruq” darvozani saqlab qolgan Mory Diaw egallashi kutilmoqda. Murabbiy Pape Thiaw zaxira posboniga ishonganini va yana bir bor darvozani daxlsiz saqlashni kutayotganini aytdi.
Thiaw uchun ham bu turnir – imkoniyatlar maydoni. U Niderlandiyaning boshiga tushgan taqdirni eslatib, guruh g‘olibi bo‘lish hech narsani kafolatlamasligini ta’kidladı. Uning jamoasi Belgiya kabi gigantni ham yo‘ldan olib tashlashga ishonmoqda.
Belgiya uchun esa bu to‘qnashuv oddiy 1/8 final emas. Bu – Kevin De Bruyne, Romelu Lukaku va ularning tengdoshlari uchun, balki, so‘nggi katta sahna. Seattle kechasi ularning avlodi haqidagi bahslarni yakunlab qo‘yishi ham mumkin.
Angliya bosim ostida, DR Kongo – hech narsasiz yo‘qotadigan jamoa
Angliya ham xavfli hududga kirib kelmoqda. Chorshanba kuni Demokratik Kongo Respublikasi bilan o‘yin – nafaqat chorak final sari qadam, balki 60 yillik kubok ochligini tugatish yo‘lidagi navbatdagi sinov.
Germaniya va Niderlandiya allaqachon uyga jo‘nagan, ikkalasi ham penaltilarda yiqildi. Paragvay va Marokash bu turnirning suratini o‘zgartirib yubordi. Endi navbat kimga?
Thomas Tuchel jamoasining ustiga tushgan favoritlik yukini inkor etmadi. U bunday bosimni “imtiyoz” deb atadi, ammo 1/16 finaldagi o‘yinlar “juda tor farqlar” bilan hal bo‘layotganini eslatib o‘tdi.
Angliya uchun asosiy umid – Jude Bellingham va Harry Kane. Ammo himoya chizig‘ida muhim yo‘qotish: Reece James jarohat tufayli bu o‘yinni o‘tkazib yuboradi.
DR Kongo esa butun dunyo bo‘ylab tarqalgan diaspora kuchidan foydalandi. 26 futbolchidan 20 nafari mamlakat tashqarisida tug‘ilgan, aksariyati Fransiyada. Premyer-liga muxlislari uchun eng tanish nom – Yoane Wissa. U ingliz futbolchilarini juda yaxshi biladi. Aaron Wan-Bissaka va Axel Tuanzebe ham yoshlik chog‘ida Angliya terma jamoasi safida o‘ynagan.
Murabbiy Sebastien Desabre o‘z jamoasi uchun bu turnir allaqachon muvaffaqiyat ekanini ochiq aytdi. Ularning maqsadi bajarilgan, bosim esa Angliya tomonida. Bu esa pley-off bosqichida aynan kichik jamoalar uchun kerak bo‘ladigan erkinlikni beradi.
AQSh futboli uchun tarixiy kecha
Atlantadan San-Fransisko ko‘rfazigacha – butun mamlakat bo‘ylab futbol sahnaga chiqmoqda. AQSh terma jamoasi uchun Bosniya va Gersegovina bilan o‘yin – faqatgina 1/16 final emas. Bu – mamlakat futbol tarixidagi eng yirik sahna bo‘lishi mumkin bo‘lgan kecha.
Kutilishlarga ko‘ra, 30 millionga yaqin tomoshabin primetime vaqtida ekranga mixlanadi. Christian Pulisic va uning sheriklari chorak asrdan buyon ilk bor pley-offda g‘alaba qozonish imkoniga ega.
Gio Reyna bu uchrashuv mamlakat futboli uchun qanday burilish yasashi mumkinligini yashirmadi. Guruh bosqichidayoq jamoadan taralayotgan energiya, muxlislarning qo‘llab-quvvatlashi sezilmoqda. Endi esa navbat – bu to‘lqinni yanada kattaroq to‘fon darajasiga olib chiqishda.
Agar bu jamoa chuqurroq yurish qilsa, AQShda futbolning mavqei qay darajada o‘zgaradi?
Fransiyaning hissiy kechasi va Haaland tarixiy goli
Seshanba kechasi esa boshqacha kayfiyat hukm surdi. Kylian Mbappe va uning Fransiyasi Shvetsiyani 3:0 hisobida yanchib, tomoshabinlarga hujumkor futbol darsini berdi. Real Madrid hujumchisi yana ikki gol urdi, turnirdagi hisobini oltitaga yetkazdi.
Golardan biridan so‘ng Mbappe va jamoadoshlari bir zumda yon chiziqqa qarab chopishdi. Maqsad – Didier Deschamps. Murabbiy yaqinda onasidan ayrilgan, jamoa esa bu og‘ir damlarda uni yolg‘iz qoldirmayotganini ko‘rsatdi. Mbappe buni jamoaning DNKsi, birlik ruhi sifatida ta’rifladi. Bu turnir Fransiya uchun nafaqat sportiy, balki hissiy safarga ham aylanmoqda.
Kun yakunida yana bir tarixiy sahna qayd etildi. Erling Haaland o‘z vaqtida zarba berib, Norvegiyani tarixda ilk bor 1/8 finalga olib chiqqan golni urdi. Kot-d’Ivuarga qarshi 2:1 hisobidagi g‘alabada uning zarbasi hal qiluvchi bo‘ldi.
Endi esa savol bitta: bu turnirni kim o‘z qo‘liga oladi – rekord ortidan quvayotgan Messi va Mbappe, oxirgi imkoniyatini qo‘ldan boy bermoqchi bo‘lmagan Belgiya, to‘lqin ustiga chiqayotgan AQSh, yo bo‘lmasa yana bir yangi ertak yozishga hozirlanayotgan Senegal va Paragvaymi?
