Filadelfiyada LeBron James va William Pennning yangi muralidagi ma'no

Filadelfiya devorlarida LeBron James allaqachon sakrayapti. Hali parketga ham tushmagan bo‘lsa-da. Shaharning Chinatown hududida yangidan chizilgan muralda u kutilmagan uzatmani qabul qilmoqda – bu safar uning sherigi zamonaviy yulduz emas, balki shaharning tarixiy ramzi William Penn.

938 Arch Street manzilidagi devor suratida James balanddan “dank” kiritish uchun osmonga ko‘tarilgan, pastda esa Penn qo‘llarini ko‘targancha, xuddi afsonaviy “assist” muallifidek quvonib turibdi. Asar nomi ham bejiz emas: “The Legendary Partner for the City of Brotherly Love”.

Bu tasvirni Filadelfiyada yashovchi rassom Chenlin Cai qo‘li bilan, uch kun ichida, qo‘lda chizib tugatdi. U avval kompozitsiyani Procreate ilovasida ishlagan, so‘ng mulk egasidan ruxsat olib, mashhur muzqaymoq do‘koni orqa devoriga ko‘chirdi. Natijada nafaqat basketbol, balki Osiyo madaniyati, Filadelfiya ruhi va 76ers ramzlari bir devorda jam bo‘ldi.

Uch qatlamli g‘oya: Osiyo, LeBron, Filadelfiya

Cai o‘z niyatini aniq qo‘ygan: mural ham “juda Osiyocha”, ham “juda LeBroncha”, ham “juda Filadelfiyacha” bo‘lishi kerak edi. Shu bois devorda bir necha qatlamli ramzlar yashiringan.

Kompozitsiyaning markazida – LeBron James. U to‘lqinlar ustidan sakrab chiqmoqda, savat esa tojga o‘xshash qilib chizilgan. Bu “King James” laqabiga ishora, lekin ayni paytda yaltirab turgan “ajdarho shari” ham. To‘lqinlar shakli mashhur yapon asari “The Great Wave off Kanagawa”ni eslatadi, shu orqali rassom Osiyo tasviriy san’ati bilan NBA yulduzini bir sahnada birlashtiradi.

Cai ilhom olgan asosiy afsona – qadimgi xitoy rivoyati “Ajdarho darvozasi” haqida. Unda baliq baland sakrab “ajdarho darvozasi”dan oshib o‘tsa, ajdarhoga aylanadi. Rassom bu timsolni James’ga ko‘chirdi: Chinatown do‘stlik archi yonida chizilgan mural go‘yoki LeBronning shu “darvoza”dan oshib, Filadelfiyada yana bir bor yangi bosqichga ko‘tarilishini bashorat qilayotgandek.

Penn – Dwyane Wade o‘rnida

Mural markazidagi sahna basketbol muxlislari uchun tanish: 2010-yil 6-dekabr, Miami Heat safidagi mashhur epizod. Dwyane Wade to‘pni yuqoriga ko‘taradi, LeBron esa kuchli “dank” bilan epizodni yakunlaydi. Wade esa to‘p halqadan o‘tishini kutmasdan, orqasini burib, qo‘llarini yoyib nishonlaydi. Aynan shu lahza butun dunyoga tarqalgan suratga aylangan.

Cai shu tarixiy kadrni qayta o‘ynadi. Faqat Wade o‘rniga William Penn turibdi. 1681-yilda Pennsylvania shtatini, so‘ng Filadelfiyani asos solgan ingliz kvakeri endi LeBron’ga “assist” berayotgan obrazda. Bu tasodifiy almashtirish emas. James 76ers bilan shartnoma imzolagan kuni Pennsylvania gubernatori Josh Shapiro butun shtatda “LeBron James Day” e’lon qildi. Cai uchun shu lahza Pennni sahnaga olib chiqish uchun tayanch bo‘ldi.

Rassom nazarida Wade – Jamesning eng yaxshi maydon sheriklaridan biri bo‘lgan. Endi esa bu rolni butun Filadelfiya va uning ramzi Penn o‘z zimmasiga olayotgandek: “Dwyane Wade uning eng yaxshi sherigi edi. Endi Filadelfiya uning eng yaxshi sherigi”, – deya tushuntiradi u.

Chinatown uchun umid devori

Mural joylashgan hudud tasodifan tanlanmadi. Oxirgi yillarda Filadelfiya Chinatown mahallasi yangi arenaning qurilishi rejasi sabab jiddiy xavotir ostida qolgandi. 76ers markaziy shaharda arena barpo etish niyatini e’lon qilgach, mahalliy aholi va faollar tirbandlik, ko‘chirish va madaniy muhitning yemirilishidan cho‘chib, keskin norozilik bildirdi. Reja 2024-yil oxirida tasdiqlangandek bo‘ldi, ammo bosim kuchaygach, klub undan voz kechdi.

Cai 2014-yilda Xitoydan Filadelfiyaga ko‘chib kelgan, Chinatown esa uning ijodiy uyiga aylangan. U bu muralni Janubiy Filadelfiyada ham chizishi mumkin edi, lekin ataylab Chinatownni tanladi. Sababi aniq: bu mahallaga ijobiy oqim olib kirishni xohlaydi.

Uning umidi shunday: LeBron tasviri odamlarni shu ko‘chaga yetaklaydi, sayyohlar ko‘payadi, biznes jonlanadi, Chinatown haqida ko‘proq bilish istagi uyg‘onadi. Rassom o‘z ishini kichik turtki deb biladi, James esa – ancha katta ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan figura.

Cai uchun bu nafaqat basketbol yulduziga bo‘lgan muxlislik, balki Osiyo jamoalari hikoyasini devorlarga yozish imkoniyati ham. U Pennsylvania Academy of Fine Arts’da magistr darajasini olganidan beri Filadelfiya va Chinatown bo‘ylab Osiyo hamjamiyatlariga bag‘ishlangan murallar yaratib keladi. LeBron tasviri ham shu yo‘lning mantiqiy davomi.

“City of Brotherly Love” va “Sisterhood”

Muralda mayda detallar ham gapiradi. James oyoqlarida LeBron Soldier XIV “Sisterhood” modeli tasvirlangan. Bu krossovkalarni rassom 2021-yilda xotinisidan Rojdestvo sovg‘asi sifatida olgan. Filadelfiyaning “City of Brotherly Love” laqabi bilan “Sisterhood” yozuvi o‘rtasida u ataylab ko‘prik qurgan: shaharning birodarlik ruhi va basketbolni sevuvchi ayollar uchun hurmat ifodasi.

Rang tanlovi ham qat’iy: qizil, oq va ko‘k – 76ers hamda AQSh bayrog‘i ranglari. Shu bilan birga, qizil Osiyo, ayniqsa xitoy madaniyatida omad, quvonch va tantana ramzi sifatida alohida o‘rin tutadi. Devor shu palitra orqali ham shaharning sport ruhi, ham Chinatownning madaniy ildizlarini birlashtiradi.

LeBron hali 76ers libosida suratga ham tushmadi, klub bilan birorta rasmiy o‘yin ham o‘tkazmadi. Lekin muzqaymoq do‘koni ortidagi shu devor suratini yakunlash jarayonidayoq ijtimoiy tarmoqlarda suratlar tarqaldi, muhokamalar boshlandi. Filadelfiya ko‘chalarida James allaqachon bor – basketbol to‘pi emas, bo‘yoq va beton orqali.

Cai uchun bu hikoya shaxsiy ham. U LeBron nomini ilk bor 2002-yilda, maktab davrida eshitgan, o‘shanda boshlangan muxlislik uni okean ortiga ham kuzatib kelgan. Endi esa u bolaligidan kuzatib kelgan yulduzni o‘z mahallasining devoriga joylashtirdi.

Savol endi bitta: bu devordagi “baliq” haqiqatan ham Filadelfiyada ajdarhoga aylanadimi?