Eddie Howe: “St James’ Park”ni uyg‘otgan murabbiy tark etmoqda
“Newcastle United”da davr tugadi. Klub bosh murabbiyi Eddie Howe jamoani darhol tark etishi kutilmoqda – bunga oid ma’lumotni mahalliy manbalar tasdiqlamoqda. Presezondagi oddiy bir o‘yin, “Bristol City”ga qarshi 1:4 hisobidagi mag‘lubiyat, uning oxirgi uchrashuviga aylandi.
Bu shunchaki murabbiy almashinuvi emas. Bu – butun bir konsepsiya, butun bir kayfiyat almashinuvi.
Cho‘qqidan 12-o‘ringa: bosim ostidagi mavsum
O‘tgan mavsum “Newcastle” uchun og‘ir bo‘ldi. Premyer-ligada 12-o‘rin, 38 o‘yinning 17 tasida mag‘lubiyat. Bir yil avvalgi 5-o‘rin va Yevropa sahnasidagi baland parvozdan so‘ng bu natija “St James’ Park”ni sovutib yubordi.
Howe 2021-yil noyabrida, Saudiya Arabistonining Public Investment Fund klubi sotib olganidan bir oy o‘tib kelgandi. U kelgan paytda jamoa tushish zonasiga yaqin edi, kayfiyat tushkun, tribunalar ishonchsiz edi. Uch yil o‘tib, raqamlar boshqacha manzarani chizadi: Premyer-ligada 179 o‘yin, 84 g‘alaba, 38 durang, 57 mag‘lubiyat. Hech bir “Newcastle” murabbiyi liga tarixida undan ko‘p g‘alaba qozonmagan. G‘alabalar foizi – 46,9. Klub tarixida bu ko‘rsatkichdan yuqori natija faqat Kevin Keegan qo‘l ostida kuzatilgan.
Shunday fon ortidan 12-o‘rin, ichki bosim va charchoq bir nuqtada chirmashib ketdi.
Transferlar, sotuvlar va buzilgan reja
Howe uchun bu yoz burilish bo‘ldi. U PSR va moliyaviy cheklovlar sabab sotuvlar zarurligini bilardi, lekin yozgi transfer oynasidagi harakatlar uning ko‘z o‘ngida rejani o‘zgartirib yubordi.
Bir yil avval klub qariyb 240 million funt atrofida sarmoya kiritgan, tarkibni chuqurlashtirishga urinayotgan edi. Endi esa yo‘qotishlar oldinga chiqib oldi. Hujumchi Alexander Isak “Liverpool”ga ketdi – Howe bu jarayonni yanvarda “doimiy sinov” deb atagan, matbuot anjumanlarida esa qayta-qayta kuchaytirish zarurligini ta’kidlagan.
Bu yoz esa zarba ustiga zarba keldi: Sandro Tonali “Tottenham”ga, Anthony Gordon “Barcelona”ga yo‘l oldi. Klub sardori Bruno Guimaraes atrofida “Arsenal” faol harakat qilayotgani haqida ma’lumotlar bor. Bu ketma-ket yo‘qotishlar murabbiyning qarashlarini o‘zgartirdi.
Yil boshida Howe sotuvlar muqarrarligiga qaramay “St James’ Park”da qolishga qaror qilgan edi. Yoz o‘rtalariga kelib esa bu qaror yemirildi.
Rasmiylar tinchlantirgandi, vaqt esa boshqacha qaror qabul qildi
Mart oyida klub bosh ijrochi direktori David Hopkinson bosh murabbiy almashinuvi haqida “hozir bunday suhbatlar bo‘layotgani yo‘q” deya ta’kidlagan edi. Oradan ko‘p o‘tmay, aynan shu mavzu kun tartibining birinchi bandiga aylandi.
Presezon o‘rtasida bunday qaror – futbolchi bozorida eng yirik nomlar allaqachon joyini topib ulgurgan bir pallada – “Newcastle” atrofida savollarni ko‘paytirdi. Aynan shuning uchun ham, klubga yaqin bo‘lgan muxlislar va sharhlovchilar uchun vaqt masalasi eng tushunarsiz nuqtaga aylandi.
Kubok, Yevropa va qayta tug‘ilish
Howe davri faqat bu yozgi tartibsizliklar bilan eslanmaydi. U Steve Bruce o‘rnini egallab, “Newcastle”ning 70 yillik ichki sovrinlar qurg‘oqchiligiga yakun yasadi – 2025-yilda Carabao Cup qo‘lga kiritildi. Bu kubok, bu sahna, bu parad – butun shahar uchun ramziy qayta tug‘ilish edi.
Howe jamoani 2023 va 2025-yillarda Chempionlar ligasiga olib chiqdi. O‘tgan mavsumda “Newcastle” Yevropaning eng nufuzli turnirida nimchorak finalgacha yetib bordi va “Barcelona”ga ikki o‘yinda 3:8 hisobida imkoniyatni boy berdi. EFL Cup himoyasi yarim finalda to‘xtadi. Ligadagi yiqilish esa hammasidan achchiqroq bo‘ldi.
Shu bilan birga, Howe ko‘plab futbolchilarni qayta ochdi, ba’zilari deyarli “yozib qo‘yilgan” paytda ularga yangi nafas berdi. Tribunalar aynan shu agressiv, qo‘rqmas, yuqori pressingga asoslangan futbolni sevib qoldi.
Yangi nom – yangi yo‘nalish?
Endi ko‘zlar Saudi Pro League vakili Al-Ahli bosh murabbiyi Matthias Jaissle tomon qaratilgan. U Howe o‘rnini egallashi kutilmoqda. Nemis mutaxassisi zamonaviy pressing va yosh futbolchilar bilan ishlashga moyilligi bilan tanilgan, ammo Premer-liga, “St James’ Park” bosimi, ingliz futbolining keskin ritmi – bu boshqa dunyo.
Presezon o‘rtasida, asosiy futbolchilar ketib, yangi kelganlar hali moslashib ulgurmagan vaqtda, yangi murabbiy uchun bu deyarli sinov maydoni emas, balki minalashtirilgan maydon bo‘lib ko‘rinadi.
Muxlislar – minnatdorchilik va vahima o‘rtasida
Shahar kayfiyati ham ikki qutbga bo‘lingan. “True Faith: Newcastle United Podcast”dan Charlotte Robson uchun eng tushunarsiz jihat – aynan vaqt tanlovi. Uningcha, bu qaror may oyida, mavsum tugagan zahoti qabul qilingani ma’qulroq bo‘lardi. O‘sha paytda bo‘sh bo‘lgan yuqori toifadagi murabbiylar ro‘yxati ham kengroq edi.
U Howe haqida gapirar ekan, bir jihatni alohida ajratadi: murabbiyning klub, shahar, jamoaga bo‘lgan chin mehrini. O‘tgan mavsum yakunidagi charchoq, sust o‘yinlar – bularning barchasi uning yuzida, tana tilida ko‘rinib turganini eslatadi. Balki, deydi u, o‘shanda tinch, o‘zaro hurmat asosidagi ajralish yaxshiroq bo‘larmidi?
Boshqa muxlislar ham o‘z ovozini qo‘shmoqda. Kimdir Howe’ni “mahalliy qahramon” deb atab, uni tushish zonasidan tortib chiqargani, Chempionlar ligasiga qaytargani, “St James’ Park”ga yana uchqun olib kirgani uchun minnatdor. Boshqalar bu ketishni “falokat” deya baholamoqda, jamoani hatto tushish xavfi ostida ko‘rayotganlar ham bor.
Yuragi ezilganlar ham kam emas. Ular Howe’ning kubok yutgani, jarohatlar, PSR bosimi va ichki tartibsizliklarga qaramay jamoani ushlab turganini eslatishadi. Yangi mavsum arafasidagi ijobiy kutishlar bir zumda yo‘qolgandek.
Shuningdek, ehtiyotkor ovozlar ham bor: o‘tgan mavsumdan norozi bo‘lganlar, “Howe out” deganlar endi tilaklarining oqibatini ko‘rishi mumkinligini aytishmoqda. Ularning fikricha, Howe nima bo‘lganda ham klubni tark etayotganda faqat hurmat va minnatdorchilik bilan kuzatilishi kerak.
Savol ochiq: bu qurbonlik nimaga olib keladi?
Faktlar aniq: Howe “Newcastle”ga tarixiy kubok, Chempionlar ligasi kechalari, eng yuqori darajadagi raqobat va eng muhimi – o‘ziga ishonchni qaytarib berdi. Shuningdek, u klub tarixidagi eng sermahsul Premyer-liga murabbiyiga aylandi.
Endi esa, presezonning o‘rtasida, asosiy yulduzlar ketayotgan, yangi murabbiy esa hali rasmiy e’lon qilinmagan pallada klub o‘zini keskin burilish yoqasida topdi.
Savol oddiy, lekin keskin: bu ajralish “Newcastle”ni yangi bosqichga olib chiqadimi yoki bu yozgi qarorlar kelayotgan mavsumni xavf ostiga qo‘yyaptimi?
