Derikning 13 yillik qamoq jazosi: futbol va sud o‘rtasidagi keskin chiziq
Braziliyada futbol atrofidagi eng og‘ir ishlaridan biri bo‘yicha hukm e’lon qilindi. Paranaense safida to‘p suradigan 21 yoshli Derik 2024 yilda sobiq sherigiga nisbatan ikki marotaba zo‘rlash jinoyatida aybdor deb topildi va yopiq tartibdagi koloniyada 13 yilga ozodlikdan mahrum etildi.
Hukmni Curitiba shahridagi Ayollarga nisbatan maishiy va oilaviy zo‘ravonlik ishlari bo‘yicha sudya Tais de Paula Scheer chiqardi. Bu futbolchining faoliyati uchun keskin zarba, lekin huquqiy jarayon hali yakunlangani yo‘q.
Sud qarori va erkinlikda qolish huquqi
Qattiq hukmga qaramay, Derik apellyatsiya jarayoni tugamaguncha erkinlikda qolishi mumkin. Sud unga ozodlikda yurish imkonini qoldirdi, biroq shu bilan birga jabrlanuvchiga ma’naviy zarar uchun 20 ming real miqdorida kompensatsiya, shuningdek, sud xarajatlarini to‘lashni buyurdi.
Bu raqamlar futbolchilar shartnomalaridagi nollar fonida kichik ko‘rinishi mumkin. Ammo ishning og‘irligi pulda emas. Gap — jinoyatning tabiati va futbolchi nomi bilan bog‘langan ayblovlarda.
Prokuratura avvaliga oqlashni so‘ragan edi
Ishdagi eng keskin burilishlardan biri — aynan Prokuratura pozitsiyasi bo‘ldi. Dastlab Jamoat prokuraturasi Derikni oqlashni so‘ragan, dalillar yetarli emasligini va tomonlarning ko‘rsatmalari o‘zaro zid ekanini ta’kidlagan.
Sud hujjatlarida Jamoat prokuraturasi ayblovni Jinoyat kodeksining tegishli moddalariga ko‘ra rad etish kerakligini, ish materiallaridagi dalillar sudlanuvchini mahkum etish uchun yetarli darajada ishonchli emasligini qayd etgani yozilgan. Ular, ayniqsa, “Fakt 01 va 02” bo‘yicha aniq isbot yo‘qligini, shuning uchun unga ruhiy zarar uchun jinoiy javobgarlik yuklab bo‘lmasligini urg‘ulagan.
Ammo so‘nggi so‘z baribir sudyaga tegishli bo‘ldi. Va u boshqa yo‘lni tanladi.
Sudya: “Jabrlanuvchi ko‘rsatmasi yetarli”
Tais de Paula Scheer o‘z hukmida jabrlanuvchi ko‘rsatmasini markazga qo‘ydi. U yozma qarorida jabrlanuvchining so‘zlari qat’iy, izchil va mantiqan bog‘langan bo‘lib, boshqa dalillar bilan mustahkamlanganini, shu bois hatto sud-tibbiy ekspertizasiz ham mahkum etish uchun yetarli ekanini ta’kidladi.
Sudya jinsiy jinoyatlar, ayniqsa uy sharoitida sodir etiladigan holatlarda, jabrlanuvchi ko‘rsatmasi alohida isbotiy og‘irlikka ega ekanini eslatdi. Bunday vaziyatlar ko‘pincha yopiq, “ko‘zdan yiroq” sodir bo‘ladi, jabrlangan tomon esa ayniqsa himoyasiz bo‘ladi. Sud bu yondashuvni gender nuqtai nazaridan hukm chiqarish bo‘yicha protokol va shakllangan sud amaliyoti bilan asoslagan.
Natijada, sud Derikning jinoyat tarkibi va muallifligi isbotlangan, degan xulosaga keldi.
Klubning pozitsiyasi: masofani saqlash
Shu orada Paranaense rasmiy bayonot bilan chiqqan bo‘lsa-da, ish mazmunidan o‘zini chetga oldi. Klub ijtimoiy tarmoqlardagi murojaatida bu ish sud siriga tegishli ekani sababli tafsilotlar bo‘yicha izoh bermasligini bildirdi.
Paranaense hukm birinchi instansiya sudi tomonidan chiqarilgani va apellyatsiya uchun ochiq ekanini eslatib o‘tdi. Klub o‘zini jarayondan butunlay chetda ekanini, faqat qonuniy tartibni hurmat qilishini va yakuniy hukmgacha amaldagi huquqiy kafolatlarga rioya etilishini ta’kidladi.
Bu, albatta, klubning huquqiy ehtiyot chorasi. Lekin jamoa brendi, kiyinish xonasi va tribunalar uchun savol baribir ochiq qoladi: futbolchi maydonda qoladimi yoki bu ish uning karerasini uzil-kesil burib yuboradimi?
Futbol va sud o‘rtasidagi keskin chiziq
Derik hozircha erkin. U hali ham professional futbolchi, u hali ham Paranaense tarkibiga tegishli. Ammo uning ismi endi faqat taktika va statistika bilan tilga olinmaydi. U sud zali, jinoyat kodeksi va jamiyatdagi zo‘ravonlikka qarshi kurash kontekstida tilga olinmoqda.
Apellyatsiya jarayoni bu ishni butunlay boshqa tomonga burishi mumkin. Yoki hukm o‘z kuchida qoladi va bu holat braziliyalik futbolchining 21 yoshida, eng yaxshi yillari arafasida keskin qulashi sifatida tarixda qoladi.
Savol endi faqat sud tizimi uchun emas. Futbol ham bu hikoyaga qanday javob qaytaradi?
