Atlanta o‘yini va WNBAda transgender masalasi
Atlanta shahridagi yakshanba kungi kecha parketdagidan ko‘ra ko‘proq tribunada tilga tushdi. Dream va Indiana Fever o‘rtasidagi uchrashuvda kamida uch nafar muxlis WNBA xavfsizlik xodimlari tomonidan futbolkalarini yopishni so‘ralgani bois markazga aylandi.
Gap – transgender ayollar va ayollar sporti haqidagi shiorlar yozilgan futbolkalar haqida ketmoqda.
“Bunday bo‘lmasligi kerak edi”
Liga dushanba kuni rasmiy bayonot bilan chiqdi va o‘sha daqiqalarga aniq baho berdi.
“WNBA [yakshanba] kechasi Atlantadagi o‘yinda muxlislar futbolkalarini yopishni so‘ragan liga xavfsizlik xodimlari bilan bog‘liq holatdan xabardor. Bunday bo‘lmasligi kerak edi”, – deyiladi bayonotda.
Shu bilan liga ochiq tan oldi: muxlislar o‘z fikrini futbolka orqali bildirishga haqli edi, xavfsizlik xodimlari esa chegaradan o‘tgan.
Turli tomon, bir tribuna
Bir nechta nashrlar xabariga ko‘ra, muxlislarning ikkitasi XX-XY Athletics brendining futbolkalarini kiygan bo‘lgan. Bu brend ayollar va qizlar sportini faqat tug‘ilganda “ayol” deb qayd etilganlarga cheklashni targ‘ib qiladi.
Yana bir muxlis esa transgenderlarni qo‘llab-quvvatlovchi futbolkada edi.
The Athletic xabariga ko‘ra, “Protect Trans Kids” yozuvi tushirilgan futbolka kiygan muxlis o‘yin paytida State Farm Arena videotaxtasida qisqa muddat ko‘rsatib o‘tilgan. Yana bir kishi “Trans kids belong in sports” degan yozuvli futbolkada teletranslyatsiya kadrlarida paydo bo‘lgan.
Bitta arena, bir xil o‘yin, ammo mutlaqo qarama-qarshi shiorlar. Aynan shu ziddiyat WNBA atrofidagi katta bahsni yiriklashtirib ko‘rsatdi.
Ligadagi ochiq savol: transgender ayollar va WNBA
So‘nggi oylar WNBA atrofida bitta savol tinmay aylanmoqda: transgender ayollar – tug‘ilganda “erkak” deb qayd etilib, keyin o‘z jinsiy identifikatsiyasiga mos ravishda o‘zgarish kiritganlar – ligada o‘ynashi kerakmi?
Tarixda hali bunday o‘yinchi bo‘lmagan. Kollektiv shartnomada WNBA “ayollar ligasi” ekani qayd etilgan, lekin “gender identifikatsiyasi” yoki “tug‘ilganda belgilangan jins” haqida aniq band yo‘q. Hozircha bo‘sh qolayotgan huquqiy maydon aynan shu yerda.
Biroq liga ichida boshqa yo‘nalish ham bor: tug‘ilganda ayol deb qayd etilib, keyinchalik o‘zini transgender yoki nonbinary deb e’lon qilgan o‘yinchilar ham bo‘lgan. Demak, mavzu WNBA uchun nafaqat nazariy, balki real hayot masalasi.
Sophie Cunningham atrofidagi to‘lqin
Bahsni yanada kuchaytirgan holatlardan biri Fever o‘yinchisi Sophie Cunninghamning pozitsiyasi bo‘ldi. U o‘tgan oy ESPN’ga bergan profilda transgender qizlar va ayollarning qizlar va ayollar sportida qatnashishiga qarshi ekanini ochiq aytgan.
Bu so‘zlar qog‘ozda qolib ketmadi. Seattle va Portlanddagi Fever o‘yinlari oldida kichik mitinglar, plakatlar, noroziliklar paydo bo‘ldi. Storm minoritar egasi Celeste Keaton ikki muxlis bilan Cunninghamni qo‘llab-quvvatlovchi plakatlar ustida bahslashgani uchun besh o‘yinga diskvalifikatsiya oldi.
Endi esa tortishuv tribunadagi futbolkalarga ham yetib bordi.
Xavfsizlik xodimlariga ogohlantirish, Dreamning pozitsiyasi
Liga Atlanta o‘yinida ishlagan xavfsizlik xodimlariga aniq signal yubordi: muxlislarning futbolkadagi shiorlarini yopishni talab qilish – xato bo‘lgan.
Dream klubi esa tezda o‘zini bu qarordan uzoqlashtirdi. Klub vakillari jamoa bu harakatlarga aralashmaganini ma’lum qildi, tashabbus liga tomonidan yollangan xavfsizlik xodimlaridan chiqqan.
Natijada WNBA o‘yin maydonida emas, tribunada ham o‘z chegaralarini qayta belgilashga majbur bo‘ldi. Endi savol bitta: liga bu murakkab va hissiyotlarga to‘la bahsni qaysi tomonga buradi – faqat qoidalar bilan, yoki muxlislar va o‘yinchilarning ovozini ham markazga qo‘ygan holda?
