Alderweireldning Kompany taklifi: FIFA prezidenti bo‘lishi mumkinmi?
Toby Alderweireld futbol siyosati haqida gap ketganda odatda sarlavhalarga chiqmaydigan odamlardan. Ammo bu safar sobiq Belgiya himoyachisi juda katta toshni qo‘zg‘atdi: u kelajakdagi FIFA prezidenti sifatida bir odamni ko‘radi – Vincent Kompany.
Bu shunchaki maqtov emas. Bu ochiqchasiga manifest.
"Mening prezidentim – Kompany"
Sobiq Tottenham markaziy himoyachisi Hajper bilan suhbatda tanlovini bir soniya ham ikkilanmay aytdi. Savol aniq bo‘lgan: keyngi FIFA prezidenti kim bo‘lishi kerak?
Javob undan ham aniqroq bo‘ldi.
“Keyngi FIFA prezidenti sifatida mening tanlovim? Vincent Kompany,” – deydi Alderweireld. “Men ilgari u murabbiy bo‘lishni xohlaydi deb o‘ylamaganman. U doim futbolni o‘zgartirish missiyasiga borish haqida gapirardi, lekin ehtimol bu uning futbolni himoya qilish missiyasidir. U har doim mening prezidentim bo‘lardi.”
Bu so‘zlar ortida shunchaki do‘stona hurmat emas, balki 47 o‘yin davomida birga himoya chizig‘ida turgan, maydonda yonma-yon ter to‘kkan ikki futbolchining chuqur tajribasi yotadi. Alderweireld Kompanyni nafaqat sardor, nafaqat murabbiy, balki butun o‘yin falsafasini boshqarishga qodir shaxs sifatida ko‘rayotgani ayon.
Kompany – maydondan FIFA cho‘qqisiga?
Bugun Kompany Germaniyaning yirik klubi Die Roten bosh murabbiyi. U allaqachon ketma-ket ikki mavsumda Bundesliga chempionligini qo‘lga kiritdi. 40 yoshida u murabbiylikda ham, futbolchilikda ham yuksak darajada sovrinlar to‘plagan, Angliya va Belgiyada g‘alabalar bilan to‘la yo‘l bosib o‘tgan.
Alderweireldning fikricha, aynan shunday fon – haqiqiy futbolchilik yo‘li, kiyinish xonasidagi hayot, bosim, muxlislar, stadionlar – global futbolni boshqarishga eng zarur asos.
U Kompanyda bu istakni anchadan beri ko‘rganini ochiq aytadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Vincent allaqachon o‘yin maydonidan tashqarida ham futbolga ta’sir o‘tkazishni xohlagan, garchi o‘sha paytda murabbiylik yo‘li unchalik ravshan bo‘lmagan bo‘lsa ham. Missiya bitta bo‘lgan: futbolni o‘zgartirish. Endi esa bu missiya – futbolni himoya qilishga aylangan bo‘lishi mumkin.
Infantino va “idora odamlari”ga nisbatan ishonchsizlik
Bu taklif havodan olingan emas. Bu – hozirgi FIFA prezidenti Gianni Infantino atrofidagi tanqidlar fonida yangrayotgan fikr. Infantino professional futbolchi bo‘lmagan, UEFA tizimidagi ma’muriy lavozimlardan yuqoriga ko‘tarilgan. Aynan shuning o‘zi ko‘plab futbolchilar va muxlislar orasida savollar tug‘diradi.
Alderweireld bu masalada ancha keskin. Uningcha, futbolni faqat hujjatlar, reglamentlar va biznes rejalar orqali biladigan rahbarlar o‘yin madaniyatini himoya qila olmaydi.
“FIFA prezidentining o‘yin o‘ynagan va uni biladigan odam bo‘lishi juda muhim,” – deydi u. “Biz hammamiz avval muxlis bo‘lganmiz. Keyin futbolchi bo‘lganmiz. Ikkala tomonini ham bilamiz. Men bolaligimda barcha safar o‘yinlariga avtobusda borardim. Biz shunchaki Premier League yoki Champions League’da yaxshi pul topgan odamlarmiz, xolos, degan gap emas.”
U o‘z avlod futbolchilarini boshqa darajada ko‘radi: ular tribuna ortidan maydonga tushgan, hozir esa futbol siyosatiga ovoz qo‘shayotgan muxlis-futbolchilar.
“20 daqiqalik shou” va an’analarni himoya qilish
Alderweireldning eng keskin nuqtasi – futbolning o‘zagi, uning an’analari. U misol sifatida jahon chempionatini oladi va maydondan tashqaridagi tomoshalarning oshib borishidan xavotir bildiradi.
“Futboldagi eng chiroyli narsa – bu uning an’analari. Yangi narsalarning ham o‘rni bor, lekin an’analarni ham himoya qilishimiz kerak,” – deydi u. “Shuning uchun ham futbolchilar, o‘yin atrofida yurgan futbol odamlari kerak, ular biznesmenlarni nazoratda ushlab turishi uchun.”
U bir detalni alohida tilga oladi: jahon chempionatida tanaffus paytida 20 daqiqalik shou g‘oyasi. Alderweireld uchun bu – chegaradan o‘tish.
“Mana shu yerda futbolni biladigan odam kerak bo‘ladi, u ‘yo‘q’ deya olishi uchun,” – deydi u. Uningcha, o‘yin ritmini, futbolchining tanaffusdagi holatini, muxlisning maydondagi voqeaga bo‘lgan diqqatini his qiladigan odamgina bu chiziqni ko‘ra oladi.
Futbolchilar siyosatga qaytishi kerakmi?
Alderweireldning Kompany nomzodini ochiq tilga olishi aslida kattaroq savolni ko‘taradi: futbolni kim boshqarishi kerak? Idoradagi kostyumlar yoki maydon changini yutganlar?
Uning javobi aniq: futbolni futbolchilar, futbol atrofida ulg‘aygan odamlar himoya qilishi lozim. An’analar bilan zamonaviylik o‘rtasidagi nozik muvozanatni aynan ular ushlab tura oladi, deydi u.
Kompany bugun Die Roten bilan navbatdagi chempionlikni ko‘zlayotgan bo‘lishi mumkin. Ammo Alderweireld tasvirlayotgan manzara ancha balandroq – futbol siyosatining eng yuqori cho‘qqisi. Savol endi shunday: bir kun kelib FIFA tepasida ham maydonni ichidan biladigan bunday nomni ko‘ramizmi?
