Zolani Tete: Janubiy Afrika bokschisi otib o‘ldirildi
Janubiy Afrika boksini yuksak cho‘qqilarga olib chiqqan sobiq jahon chempioni Zolani Tete bugun Mdantsanedagi uyining tashqarisida otib o‘ldirildi. U 38 yoshda edi.
Mamlakatning Sport, san’at va madaniyat vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, “balaklavada bo‘lgan ikki qurolli shaxs” Tete darvozasi oldida turgan paytda unga va yonidagi ayol hamrohiga qarata o‘q uzgan. Ayol hozir ham shifoxonada. Tete esa voqea oqibatida hayotdan ko‘z yumdi.
Qiyinchiliklardan chempionlik sari
Tete yo‘li boshidan tekis bo‘lmagan. 2010-yilda u ilk chempionlik imkoniyatini hamyurti Moruti Mthalane bilan jangda boy berdi. O‘sha mag‘lubiyat 3-3 lik og‘ir seriyaga start bo‘ldi. Ko‘pchilik bokschi bunday zarbadan so‘ng yo‘qolib ketadi. Tete yo‘qolmadi.
U o‘zini qayta yaratdi. To‘rt yil o‘tib, yot ringda, raqib tomoshabinlari qarshisida Teiru Kinoshita ustidan g‘alaba qozonib, IBF super flyweight kamarini qo‘lga kiritdi. Bu faqat boshlanish edi.
Kamarni ilk va yagona himoyasida u Paul Butlerni nokautga uchratdi va keyin vaznni 118 funtga ko‘tardi. U yerda esa yana bir marrani egalladi: Arthur Villanueva ustidan g‘alaba bilan WBO interim kamarini oldi, keyin esa to‘liq chempionlikka ko‘tarilgan bu unvonni uch bor muvaffaqiyatli himoya qildi.
Birinchi zarba – tarixga kirgan lahza
Tetenining eng yorqin kadrlaridan biri Siboniso Gonya bilan jangida kelgan. U o‘sha kecha ringga faqat g‘alaba uchun emas, tarix uchun ham chiqqandi. Gong chalinadi, Tete birinchi zarbasini yo‘llaydi – va hammasi tugaydi.
Bir zarba. Bir lahza. Chempionlik janglari tarixidagi eng tezkor nokaut.
Shu zarba uni past vazn toifalarida alohida nomga aylantirdi. U texnika, uzun qo‘l, sabr va keskinlikni shunday uyg‘unlashtirardiki, raqiblar ko‘pincha jangni hali reja tuzib ulgurmay yo‘qotib qo‘yardi.
Tepaga chiqish, qulash va to‘xtab qolgan qaytish
Chempionlik kamaridan ayrilish esa kutilmagan zarbada keldi. John Riel Casimero ustidan favorit sanalgan Tete bu safar mag‘lub bo‘ldi va kamarni boy berdi. Shundan so‘ng u ikki yil ringdan chetda qoldi.
Qaytishi esa o‘ziga xos bayonotga o‘xshardi: Janubiy Afrikadagi jangda u atigi 55 soniyada raqibini nokautga uchratdi. So‘ngra super bantamweight toifasida Jason Cunninghamni ringdan “supurib tashlab”, o‘zini yana yuqori sahnaga qaytishga tayyor ekanini ko‘rsatdi.
Ammo bu uning so‘nggi jangi bo‘lib chiqdi.
Stanozolol uchun olingan doping namunasining ijobiy chiqqani Cunningham ustidan g‘alabani rekordidan o‘chirib tashladi va Tete to‘rt yilga diskvalifikatsiya qilindi. Bu diskvalifikatsiya atigi o‘tgan oy yakuniga yetdi. U yana ringga qaytishi, yangi bo‘lim boshlashi mumkin edi.
Endi esa bu sahifa butunlay yopildi.
Esda qoladigan meros
Zolani Tete o‘zidan murakkab, ammo yorqin meros qoldirdi. U statistika uchun emas, tomoshabin uchun jang qilardi. U past vazn toifalarida ham katta dramatizm, keskin lahzalar bo‘lishini isbotladi.
Uning nomi IBF va WBO kamarlarida, eng tezkor nokautlar ro‘yxatida, eng asabiy jang kechalari xotirasida qoladi. Eng muhimi, u Janubiy Afrikadan chiqqan eng sara bokschilardan biri sifatida eslanadi.
Mdantsane ko‘chalarida esa bugun boshqa savol yangraydi: bu qadar ko‘p zarbaga chiday olgan yurakni o‘q nega to‘xtatdi?
