Zolani Tete: Jahon Chempioni O‘ldirildi
Ikki karra jahon chempioni Zolani Tete Janubiy Afrikadagi uyining oldida otib o‘ldirildi.
Mdantsanedagi pistirma
38 yoshli sobiq chempion Mdantsane, Sharqiy Keypdagi uyiga kirib kelayotgan payti nishonga olingan. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, Tete mashinasida darvoza ochilishini kutib o‘tirgan va aynan shu paytda niqob kiygan ikki qurolli shaxs boshqa avtomobildan tushib, uning tomonga bir necha marotaba o‘q uzgan.
Mashinada bo‘lgan 27 yoshli ayol ham jarohatlangan, u hozir ham shifoxonada. Huquqni muhofaza qilish organlari voqeani yirik tergov ishiga aylantirdi, hujumdan so‘ng ikki gumonlanuvchi voqea joyidan qochib ketgan.
Janubiy Afrikaning sport, san'at va madaniyat vaziri Gayton McKenzie qisqa, ammo og‘ir bayonot bilan chiqdi: mamlakat o‘z tarixidagi eng mahoratli jangchilardan birini yo‘qotganini aytdi.
Rekordlar, kamarlar va keskin burilish
Zolani Tete ringda sovuqqonlik va texnik mukammallik timsoli edi. 2014 yilda u IBF super-flyweight kamarini qo‘lga kiritdi, 2017–2019 yillar oralig‘ida esa WBO bantamweight chempioni sifatida dunyo sahnasining markazida turdi.
Uning ismi ayniqsa 2017 yilgi dahshatli nokaut bilan esda qolgan. Siboniso Gonya bilan chempionlik jangida Tete raqibini atigi 11 soniyada yakson qilib, chempionlik janglari tarixidagi eng tezkor nokaut bo‘yicha Guinness rekordini o‘rnatgan.
Tete Britaniya ringlarini ham zabt etgan edi. U sakkiz marta Buyuk Britaniyada jang qilgan, 2015 yilda esa Liverpool vakili Paul Butler ustidan g‘alaba qozongan. O‘sha paytda uning nomi yengil vazn toifalarida eng xavfli zarba egalaridan biri sifatida tilga olinardi.
Biroq karyera chizig‘i tekis bo‘lmadi. 2022 yil iyulida London shahrida britaniyalik Jason Cunningham ustidan nokaut bilan g‘alaba qozonganidan so‘ng, bu natija keyinchalik bekor qilindi: Tete doping-testdan o‘ta olmadi. Uning organizmidan anabolik steroid — stanozolol aniqlangach, UK Anti-Doping agentligi tomonidan to‘rt yillik diskvalifikatsiya e’lon qilindi.
Diskvalifikatsiya muddati 2026 yil 29 iyulda yakunlanishi kerak edi. Mana shunday fon, uzoq tanaffus va qaytish ishtiyoqi ostida Tete yana ringga qaytishga hozirlik ko‘rayotgan edi. Uning menejeri Mla Tengimfene o‘limidan so‘ng, sobiq chempion qaytish jangi uchun faol tarzda mashg‘ulot olib borganini tasdiqladi.
To‘satdan uzilgan yo‘l
Zolani Tete professional ringda 34 marta jang qilgan: 29 g‘alaba, 4 mag‘lubiyat va 1 ta natija bekor qilingan jang. Statistikalar ortida esa butun bir avlod bokschilariga ilhom bergan, kambag‘al mahallalardan jahon arenalarigacha ko‘tarilgan jangchi turardi.
Mdantsanedagi kecha esa bu yo‘lni keskin va shafqatsiz tarzda to‘xtatdi. Qaytish jangiga tayyorlanayotgan, diskvalifikatsiya soyasidan chiqib, yana chempionlik poygasiga qo‘shilishni ko‘zlagan bokschi endi ringga qaytmaydi.
Endi esa savol ochiq: zo‘ravonlikka ko‘nikib borayotgan Janubiy Afrika ko‘chalari yana nechta iste’dodni, nechta chempionlik orzusini yutib yuboradi?
