Yevropa futbolining yirik klublari yangi Champions League qoidalari bilan
Yevropa futbol xaritasining eng yirik to‘rttaligi – Liverpool, Real Madrid, Inter Milan va Arsenal – payshanba kuni bo‘lib o‘tadigan 2026–27 yilgi Champions League ligaviy bosqichi qur’asida birinchi savatda turibdi. Ularning barchasi ko‘p martalab final ko‘rgan grandlar, Uefa reytingida esa hozirgi formatdagi mavsum uchun eng yuqori baholangan to‘qqiz klub ichida.
Ammo bu safar qur’aga oddiy “katta klublar to‘qnashuvi” sifatida qarab bo‘lmaydi. Uefa yangi qoida kiritdi va aynan shu to‘rtlikka bevosita ta’sir qiladigan ehtimoliy juftlikni cheklab qo‘ydi.
Yangi format, yangi to‘siq
2024–25 mavsumidan kuchga kirgan ligaviy bosqichda har bir jamoa sakkizta o‘yin o‘tkazadi. Raqiblar sakkiz xil klubdan iborat bo‘ladi: har bir jamoa to‘rtta savatning har biridan ikki raqibga duch keladi, biri uyda, biri safarda.
Endi esa Uefa chiziq tortdi: bir jamoa ketma-ket uch mavsum davomida ligaviy bosqichda aynan bir raqibni o‘sha stadionda qabul qila olmaydi. Ya’ni, uch yil ketma-ket bir xil juftlikda bir xil “uy jamoa” bo‘lish taqiqlanadi.
Bu shunchaki nazariy band emas. Payshanba kungi qur’a arafasida atigi ikkita juftlik bu cheklovga to‘liq mos keladi: Liverpool – Real Madrid va Inter Milan – Arsenal.
Anfield va San Sirodagi izlar
So‘nggi ikki mavsum – 2024–25 va 2025–26 yillarda – Liverpool Real Madridni ikkala safar ham Anfieldda qabul qildi. Natija? Ikki marta toza hisob: 2:0 va 1:0. Evropaning eng sovrinli klubiga qarshi ketma-ket ikki uy g‘alabasi – bu Anfieldning o‘ziga xos bosimi qay darajada ishlashini yana bir bor ko‘rsatdi.
Xuddi shu oraliqda Inter Milan ham Arsenalni ikki yil ketma-ket uyda kutib oldi. Ikki mavsumlik mini-serial: avval 1:0 hisobidagi italiyalikcha pragmatik g‘alaba, keyin esa London klubi javob zarbasini berdi – 3:1. O‘sha yo‘l Arsenalni 20 yillik tanaffusdan so‘ng ilk bor Champions League finaliga olib chiqqan edi.
Endi esa, reglamentdagi 16.03-band ishga tushadi. Uefa rasmiy hujjatlarida aniq yozilgan: uch mavsum ketma-ket bir xil juftlikda bir xil jamoa uyda bo‘la olmaydi. Uefa Club Competitions Committee aynan shu qo‘shimcha shartni 2026–27 mavsumi uchun tasdiqlagan.
Qur’a xonasi uchun yashirin cheklov
Qoidaning matni murakkab huquqiy tilda berilgan bo‘lsa-da, mazmuni juda sodda: agar ikki jamoa 2024–25 mavsumida ligaviy bosqichda to‘qnash kelgan bo‘lsa va 2025–26 yilda ham yana shu juftlikda bir xil “uy jamoa” saqlanib qolgan bo‘lsa, 2026–27 mavsumida uchinchi marta aynan shu stadion mezbon bo‘lishi taqiqlanadi.
Demak, payshanba kuni qur’a paytida bitta narsa oldindan ma’lum: agar Liverpool Real Madridga, yoki Inter Milan Arsenalga yana tushsa, mezbonlik navbati albatta almashadi. Anfield va San Siro bu safar tomoshabin sifatida qoladi, sahna esa Bernabéu va Emirates (yoki Arsenal tanlaydigan boshqa uy arenasi)ga o‘tadi.
Uefa o‘z ma’muriyatiga “tirbandlik” holatlaridan qochish, siyosiy, logistika yoki shu kabi cheklovlarni inobatga olib, qur’a shartlarini moslashtirish huquqini bergan. Bu yangi qoida ham aynan shu vakolat doirasida paydo bo‘ldi.
Uch yil ketma-ket raqib – mumkin, lekin…
Muhim jihat: bu qoida klublarni uch mavsum ketma-ket bir-biriga tushishdan to‘xtatmaydi. Raqiblar bir xil bo‘lishi mumkin, lekin mezbonlik tartibi uch yil davomida muzlatib qo‘yilmaydi, xolos.
Shu bois Liverpool va Real Madrid, Inter Milan va Arsenal o‘rtasidagi yirik sahnali to‘qnashuvlar hali ham stol ustida turibdi. Faqat bu safar, agar taqdir yana ularni bir-biriga ro‘para qilsa, sahna markaziga boshqa stadion chiqadi.
Payshanba kungi qur’a faqat raqiblarni emas, balki bu yangi qoidaning amalda qay darajada sezilarli bo‘lishini ham ko‘rsatib beradi. Ligaviy bosqich endi nafaqat kuchlar nisbatini, balki geografiyani ham qayta taqsimlayapti. Savol bitta: bu tartib uzoq muddatda sport adolatini mustahkamlaydimi yoki yevropalik gigantlar o‘rtasidagi afsonaviy “uy an’analari”ni yemiradimi?
