Yamal va Messi: Futbol Tarixidagi Lahza
Yamalning quchog‘ida ko‘z yoshlari bilan qolgan Lionel Messi. New York New Jersey Stadiumdagi final sahnasini aynan shu kadr belgilab berdi. Futbol tarixiga kiradigan lahza. 39 yoshli afsona bilan 19 yoshli mo‘jizaning jim, lekin hamma narsani aytib turgan uchrashuvi.
Barcelona tarkibida 10-raqamni kiyib yuradigan yigit shu raqamni asrlar davomida ma’noga to‘ldirgan odamnigina emas, balki butun bir avlodni yupatdi. Bu oddiy tasalli emasdi. Bu mash’alning qo‘l almashishi edi.
Ferran Torresning zarbasi va tarixni o‘zgartirgan kecha
Finalning o‘zi ham shunday dramatik bo‘ldiki, yakuniy zarba qaysi tomonga ketishi uzoq vaqtgacha noma’lum qoldi. Oxir-oqibat, 106-daqiqada Ferran Torres sahnaga chiqdi. Uning zarbasi La Roja uchun 1:0 hisobidagi g‘alabani, Yamal uchun esa butun umrga yetadigan maqomni taqdim etdi.
Shu gol bilan Yamal eng yirik turnirlarda yutuq bo‘yicha tarixni qayta yozdi. 19 yosh-u olti kunligida Yevropa chempionati va Jahon chempionatini yutgan eng yosh futbolchiga aylandi. Ko‘plab afsonalar orzu qilgan, lekin hech qachon qo‘lga kirita olmagan dubldan u allaqachon o‘tib bo‘ldi.
Bu raqamlar quruq statistika emas. Bu yigitning futbolga qanday tez kirib kelgani va qanday tez yetakchiga aylanganining tirik isboti.
Yamalga bosim, Yamalning javobi
Argentina final davomida aynan Yamalni nishonga oldi. Har bir to‘p qabulida, har bir dribblingida unga bor kuchlari bilan kirishishdi. Takror-takror. Unga zarba berishga urinishdi, uni asabiylashtirishga, o‘yindan chiqarib yuborishga harakat qilishdi.
Sobiq Angliya darvozaboni, hozirda BBC Sport sharhlovchisi bo‘lgan Joe Hart bu bosimni alohida ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Yamal nafaqat javob qaytarmadi, balki bosimga qarshi turdi, titramadi, ortga chekinmadi. Butun jamoa unga tashlandi, u esa sovuqqonligini yo‘qotmadi. Hart buni “ajoyib kun, 19 yoshida futbolni ‘tugallab qo‘ydi’”, deya baholadi.
Bu baho bo‘rttirish emasdek tuyuladi. Yamalning tana tili, qaror qabul qilish tezligi, to‘pni ushlab turishdagi ishonchi — bularning barchasi finalning eng keskin daqiqalarida ham so‘nib qolmadi.
De la Fuente ishonchi va jamoaga xizmat
Ispaniya bosh murabbiyi Luis de la Fuente ham finaldan keyin Yamalning o‘yinini alohida e’tirof etdi. Uning fikricha, bu turnir Yamalni yanada pishitadi, allaqachon yetuk bo‘lib ulgurgan futbolchini ham yangi bosqichga olib chiqadi. Eng muhim jihat — yulduz futbolchi jamoa manfaati uchun o‘zini ayamasdan ishladi.
Bu terma jamoada bitta tamoyil bor: yulduz bo‘lish mumkin, lekin jamoa uchun ishlamasdan emas. De la Fuente uchun esa Yamal aynan shu talabga to‘liq javob berdi. Murabbiy uni “juda yaxshi Jahon chempionati o‘tkazdi”, deb baholadi.
Shu ishonch bejiz emasdi. Turnir oldidan hamstring bilan bog‘liq xavotirlar bor edi. Baribir Yamal Ispaniyaning 8 o‘yinidan 7 tasida asosiy tarkibda maydonga tushdi va ularning barchasida g‘alaba qozondi.
Statistika oddiy, ta’siri esa ulkan
Shikastlanish xavfi uning o‘yiniga o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. Odatiy portlovchi hujumkorlik, keskin raqibni yorib kirishlar bu safar kamroq ko‘zga tashlandi. Turnir yakunida atigi bitta gol — qog‘ozda bu unchalik hayratlanarli ko‘rinmaydi.
Natijada FIFA Young Player mukofoti jamoadoshi Pau Cubarsi qo‘liga o‘tdi. Raqamlar bo‘yicha, e’tibor bo‘yicha, hatto sahnadagi yorug‘lik bo‘yicha ham Yamal biroz soyada qolgandek bo‘ldi.
Ammo Ispaniyaning tarixiy muvaffaqiyatida uning ta’siri shubhasiz. Euro 2024da 6 marta asosiy tarkibda maydonga tushgan, Jahon chempionatida esa 7 marta start olgan Yamal hozircha yirik turnirlardagi 13 asosiy o‘yinining barchasida g‘alaba ko‘rgan. Bunday mukammal seriyani Yevropa futboli tarixida hech bir startchi futbolchi qayd etmagan.
Bu faqat omad emas. Bu taktik intizom, mudofaaga qaytishdagi mehnat, bosim ostida to‘pni saqlab qolish, zarur paytda xavfni oddiy yechim bilan bartaraf etish. Ispaniya qayta dunyo cho‘qqisiga ko‘tarilgan bo‘lsa, uning tojidagi eng yirik gavhar aynan Yamal.
Klubga qaytish va yangi davrning markazida
Endi navbat klub futboliga. Yamal Barcelona safiga Jahon chempioni sifatida qaytadi. Euro 2024 va 2026 yilgi Jahon chempionatidagi yutuqlari, yoshiga nisbatan g‘oyat boy sovrinlar jamg‘armasi uni allaqachon o‘z avlodining eng yirik iste’dodlaridan biriga aylantirgan.
19 yoshli vinger endi nafaqat “kelajak umidi”, balki bugunning ham tayanch figuralaridan biri. De la Fuente unga ishonch bildirishda davom etar ekan, Ispaniya terma jamoasining yangi davri aynan shu yigit atrofida shakllanayotgani tobora ravshanlashmoqda.
Dunyo chempionlari endi bu cho‘qqida ushlanib qolmaslikni, uni boshlanish nuqtasiga aylantirishni xohlaydi. Savol bitta: Yamalning o‘zi bu tempni qanchaga cho‘zadi — va u yana qanday cho‘qqilarni zabt etishga ulgura oladi?
