WNBA komissari siyosiy bosimga qarshi chiqdi
WNBA komissari siyosiy bosimga qarshi chiqdi: “Ligadan nizo urug‘ini sochish uchun foydalanishyapti”
Dallasdagi kecha basketbol maydonidan ancha oshib ketdi. Indiana Fever safar o‘yini uchun Dallas Wings mehmoniga aylangan American Airlines Center oldida namoyishchilar to‘plandi, ichkarida esa WNBA komissari Cathy Engelbert ligani o‘rab olgan keskin bahsga ochiq javob qaytardi.
Uning nishoni aniq edi: transgender sportchilar mavzusi bahonasida ligani siyosiy maydonga aylantirishga urinayotganlar.
“Ligadan nizo urug‘ini sochish uchun foydalanishyapti,” dedi Engelbert Wings bosh direktori va bosh hamkori Greg Bibb yonida o‘tirgan holda. U gapirar ekan, arenaning tashqarisida plakatlar ko‘tarilgan, shiorlar yangrayotgan edi.
Sophie Cunninghamdan keyingi to‘lqin
Bu mojaro bir necha haftadan beri kuchayib bormoqda. Indiana Fever o‘yinchisi Sophie Cunningham qizlar va ayollar sportidan transgender qizlar va ayollarni chetlashtirish tarafdori ekanini aytganidan so‘ng, WNBA atrofida bosim keskin oshdi. Shundan beri liganing bir nechta shaharlari oldida namoyishlar o‘tkazilmoqda.
WNBA o‘tgan haftada rasmiy bayonot berib, transgender ayollar ligada o‘ynayotgani haqida “sun’iy narrativ” yasashga uringanlarni tanqid qildi. Dallasdagi uchrashuv Engelbertning o‘sha bayonotdan keyingi ilk ochiq chiqishi bo‘ldi.
Muhim fakt: WNBA tarixida hozirgacha biror marta transgender ayol – tug‘ilganda erkak jinsida qayd etilgan, keyin o‘z jinsiy identitetiga mos ravishda o‘tgan shaxs – ro‘yxatdan o‘tmagan.
Shunga qaramay, bahs to‘xtagani yo‘q.
“Siyosiy futbol to‘pi”ga aylangan liga
Engelbertning ta’kidlashicha, bu mojaro ko‘p yillik mehnat bilan o‘sib chiqqan ligani boshqa maqsadlar uchun ishlatishga qaratilgan.
“Bizni WNBAni hech qachon tomosha qilmagan, hech qachon WNBA haqida yozmagan, reportaj qilmagan odamlar uchun siyosiy futbol to‘piga aylantirishyapti”, dedi u.
U bu so‘zlari bilan yaqinda NBA komissari Adam Silver ishlatgan “political football” iborasini eslatdi – u ham WNBA atrofidagi bahsni xuddi shunday ta’riflagan edi.
Ligada amal qilayotgan kollektiv shartnomada “faqat ayol o‘yinchilar WNBAda o‘ynash huquqiga ega” ekani qayd etilgan. Biroq bu jumla jinsiy identitet yoki tug‘ilgandagi jins bo‘yicha aniqroq ta’rif bilan to‘ldirilmagan. Aynan shu bo‘shliq oxirgi haftalarda yana bir keskin burilishga sabab bo‘ldi.
Bu oy boshida sobiq NBA o‘yinchilari Enes Kanter Freedom va Royce White o‘zlarini ayol sifatida identifikatsiya qilishlarini aytib, o‘zlarini WNBA draftiga “nomzod” deb e’lon qilishdi. Ularning chiqishi ijtimoiy tarmoqlarda kuchli rezonans keltirdi va bahsni yanada qizdirdi.
Ichki muhokama va tashqi bosim
Engelbert bu mavzu kabinet eshiklari ortida ham jiddiy ko‘tarilayotganini yashirmadi. U joriy oyda klublar prezidentlari va bosh menejerlariga maxsus memorandum yuborib, ayollar basketbolida transgender ayollar mavzusi muhokama qilinishini ma’lum qildi.
Bu – WNBA ichkarida ham aniq pozitsiya va siyosat ishlab chiqishga urinayotganidan dalolat.
“Har doim nafrat qiluvchilar bo‘ladi va biz buni qoralaymiz,” dedi Engelbert. “Lekin bu shuni anglatadiki, siz haqiqiy sport, media va ko‘ngilochar mahsulot sifatida o‘zingizni isbotlagansiz.”
Ligada bugun shunchaki o‘yin natijalari emas, qadriyatlar, huquqlar va chegaralar ham bahs qilinmoqda.
Parketdan kelgan boshqa ovozlar
Bu bahsda barcha jim emas. Ba’zi murabbiy va o‘yinchilar transgender sportchilarni ochiq qo‘llab-quvvatlamoqda.
Seattle Storm markazi Stefanie Dolson va Minnesota Lynx bosh murabbiyi Cheryl Reeve shular jumlasidan. Ayniqsa Reeve 1-avgustdagi chiqishi bilan aniq chiziq chizdi.
“Biz trans bolalarni himoya qilishimiz kerak,” dedi u. “Bu men uchun inson huquqlari masalasi. Har bir bolaning sportga bo‘lgan huquqi bor.”
Uning so‘zlari WNBA ichida hamma bir fikrda emasligini, lekin kamida bir qismi o‘z pozitsiyasini ochiq aytishga tayyor ekanini ko‘rsatdi.
Biroq ko‘plab o‘yinchilar bu mavzuda izoh berishdan bosh tortmoqda. Kimdir siyosiy maydonga tortilishdan cho‘chiydi, kimdir jamoa ichidagi muvozanatni buzishni istamaydi, yana boshqalar shunchaki bu bahsni omma oldida yuritishni xohlamaydi.
Hozircha fakt o‘zgarmaydi: WNBAda transgender ayol o‘yinchi yo‘q, lekin liga atrofidagi siyosiy va ijtimoiy bosim kundan-kun oshmoqda. Savol shunda – bu bosim siyosatchilar tilidanmi, namoyishchilar qo‘lidanmi yoki nihoyat liganing o‘zi qabul qiladigan aniq qarorlardanmi yechim topadi?
