VAR bo‘roni: Haalandning goli va Unitedning qarori

Soat strelkasi 60-daqiqani ko‘rsatgan payt. Stadiondagi shovqin keskin oshdi, keyin birdaniga muzlab qoldi. Erling Haaland chap tomondan kesib kirgan uzatmani qiyin burchakdan darvoza tom qismiga mixlab qo‘ydi. Bayroq esa darhol ko‘tarildi. Quvonch bir lahzada o‘chdi.

Keyin esa sahnaga VAR chiqdi.

Haalandni o‘yin tashqarisida qoldirgan chiziq emas, Patrick Dorgu etik uchining pozitsiyasi bo‘lib chiqdi. United himoyachisi pastdan kelgan uzatmani darvoza oldidan o‘tkazib yuborarkan, aynan uning oyog‘i Cityning raqam 9 ni o‘yinda qoldirdi. Norvegiyalik esa odatdagidek sovuqqonlik bilan yakunladi. Shu yerda epizod tugagandek tuyuldi. Ammo yo‘q. Enzo Fernandez ham bor edi.

Argentina jahon chempioni hujum chizig‘ida eng oldingi futbolchi sifatida joylashib oldi va ofsayddan qaytmadi. To‘p darvoza oldidan uchib o‘tayotganda u ham sakrab, bosh bilan zarba berishga urindi. To‘pga tegmadi, lekin harakati ravshan edi. Orqada esa boshqa bir argentinalik – Lisandro Martinez – vaziyatni tozalashga yugurdi. U qarorini bir soniyada qabul qilishi kerak edi: Fernandezga yopiladimi yoki orqadan “ko‘zga ko‘rinmay” kirib kelayotgan Haalandni ushlaydimi. Natijada Haalandni bo‘sh qoldirdi.

VAR xonasidagi hakamlar brigadasi yakuniy xulosa chiqardi: gol o‘z kuchida qoladi.

Stadion ichida bahslar boshlanib bo‘lgan, efirda esa allaqachon portlash sodir bo‘lgan edi. Sky Sports sharhlovchisi, Manchester United afsonasi Gary Neville takroriy ko‘rinishlarni ko‘rgach, bunday qaror uchun kechirim so‘ralishiga ishora qildi. Uningcha, bu darajadagi o‘yinda bunday xato “katta sahnadagi juda ochiq adashish” edi.

Bahs shu bilan tugamadi. Endi so‘z navbati sobiq Angliya yulduziga – hozirda Casino.org elchisi sifatida faoliyat yuritayotgan va “Match Officials Mic’d Up” ko‘rsatuvida Howard Webb bilan birga hakamlar qarorlarini tahlil qiladigan Michael Owen’ga keldi. U o‘z fikrini yashirmadi:

“Men VAR markazida o‘tirib, juda ko‘p epizodlarni ko‘rib chiqqanman, bu oson emas. Odamlar o‘ylaganidan o‘n baravar qiyin. Lekin bu – imkon qadar eng sodda holatlardan biri edi. Qanday qilib shunday qarorga kelishganini tushunmayman”, – dedi u GOAL bilan suhbatda.

Owen bir jihatni alohida urg‘uladi: chiziq hakami dastlab aynan Haalandni ofsayd deb ko‘rsatgan.

“Men aniq bilamanki, chiziq hakami Haalandni ofsayd deb ko‘tardi. Demak, VAR xonasida ham e’tibor birinchi navbatda Haalandga qaratildi: ‘keling, Haalandni tekshiramiz, chiziqlarni tortamiz… voy, u o‘yinda ekan’. Lekin qanday qilib Fernandezni ko‘rmaslik mumkin? Yoki ko‘rib turib, ofsayd deb baholamaslik mumkin? U to‘pga qarab aniq harakat qildi. Qanday harakat bundan aniqroq bo‘lishi mumkin? U bosh bilan sakrab zarba berishga tashlandi. Bu “to‘pga tekkani yo‘qmi?” degan bahsli holat emas. U o‘zini to‘liq tashlab, sho‘ng‘ib zarba berishga urindi. Bu aqldan ozdiradigan qaror. Mening nazarimda bundan sodda vaziyat bo‘lishi qiyin”.

Ushbu gol Cityga 1:0 hisobidagi g‘alabani olib keldi. United bosh murabbiyi Michael Carrick esa yakuniy hushtakdan so‘ng hakamlik tizimi haqida keskin gapirdi. Uning e’tirozi – texnologiya ko‘paydi, adolat esa sezilmayapti.

“Biz hakamlarga yordam berish uchun shuncha qatlam qo‘shyapmiz – orqada qancha odam, qancha monitor, qancha ofislar ishlayapti, hammasi to‘g‘ri qaror chiqarish uchun. Agar qoida talqini shunday bo‘lsa, ya’ni darvozadan olti yard masofada to‘pga sho‘ng‘ib, deyarli tegay-deganda ham ‘o‘yinga aralashmadi’ deyishsa, bu juda xavotirli. Agar o‘yinni boshqarayotganlar futbolni shunday ko‘rsa, bu tashvishli holat”, – dedi Carrick.

Kutilganidek, kechikkan bo‘lsa-da, Pro Ref tomonidan rasmiy bayonot e’lon qilindi. Unda shunday deyiladi:

“Enzo Fernandez to‘pga o‘ynamagani aniqlangach, har qanday ofsayd holati sub’ektiv tus oladi. Ammo bu safar VAR uning pozitsiyasi o‘yinga ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan ta’sirni yetarli darajada baholamadi va maydon ichidagi ko‘rib chiqish (on-field review)ni tavsiya qilishi kerak edi. Manchester United bilan bugun kechqurun bog‘lanib, bu holatni biz xato deb hisoblashimiz ma’lum qilindi. Voqea bo‘yicha ichki tekshiruv o‘tkaziladi”.

United uchun bu so‘zlar sovuqqina tasalli bo‘lib qoldi. O‘yin o‘tib bo‘ldi, ochkolar esa ketdi. Ayniqsa, 65 daqiqadan ortiq vaqt davomida raqib 10 kishi bo‘lib o‘ynaganini hisobga olganda. Phil Foden uchrashuv boshidayoq Bruno Fernandes bilan bo‘lgan to‘qnashuvdan so‘ng maydondan chetlatildi – hakam uning harakatini raqib qorniga tepish sifatida baholadi.

Mavsum esa endigina boshlangan, hafta-lar sanog‘ida. Shunga qaramay, VAR allaqachon bir necha bor salbiy sarlavhalarga sabab bo‘ldi, o‘yinlardan keyingi asosiy mavzuga aylandi. Michael Owen kabi sobiq yulduzlar bir narsani xohlayapti: aniqlik va izchillik.

Savol esa ochiq qolmoqda: texnologiya futbolni tozalayaptimi yoki o‘yinning eng muhim lahzalarida ishonchni yemiryaptimi?