Vancouverda Shveytsariya va Kolumbiya chorak finalda to‘qnash keladi

BC Place stadionida jahon chempionati nimchorak finaliga olib boradigan so‘nggi yo‘l chizig‘i tortiladi. Shveytsariya va Kolumbiya – ikkisi ham tarixini takrorlash, hatto yangilash arafasida. Yutqazgan jamoadan esa turnir bilan xayrlashish talab qilinadi. To‘rt g‘alaba qolgan, xolos.

Turnir yo‘li: ikkala jamoa ham guruhdan boshi baland chiqdi

Shveytsariya bu bosqichga tasodifan kelgani yo‘q. Ular B guruhini yetti ochko bilan yakunladi: Kanada va Bosniya va Gersegovinani mag‘lub etdi, Qatar bilan durang o‘ynadi. So‘ng esa 1/32 finalda Jazoirni 2:0 hisobida yengib, 1938 yildan beri ilk bor jahon chempionatida pley-off bosqichida g‘alaba qozondi. Bu avlod uchun tarixiy to‘siq allaqachon buzilgan.

Kolumbiya ham xuddi shunday qat’iyat ko‘rsatdi. K guruhida yetti ochko: O‘zbekiston va DR Kongo ustidan g‘alabalar, Portugaliyaga qarshi muhim durang. 1/32 finalda esa Gana ustidan qisqa, ammo mazmunli 1:0 hisobidagi g‘alaba. Eng e’tiborlisi – besh o‘yinda atigi bitta gol o‘tkazib yuborishdi. Himoya – bu jamoaning asosiy quroli.

Endi esa bu ikki yo‘l Vancouverda kesishadi.

Manzambi – Shveytsariyaning yangi yuragi

20 yoshli Johan Manzambi jahon chempionati boshlanishida zaxirada o‘tirgan yigit edi. Hozir esa u Shveytsariya hujumining markaziga aylangan. Uchta gol, ikkita golli uzatma – bu raqamlar uning ta’sirini faqat qisman ko‘rsatadi.

U maydonga chiqqan paytdan boshlab Shveytsariya hujumi boshqa ohangda yangray boshladi. U vaziyat yaratadi, o‘zi yakunlaydi, raqibni chalg‘itadi. Murabbiy Murat Yakin uni bejiz “juda qimmatli va muhim futbolchi” deb atamadi. Yakin fikriga ko‘ra, Manzambi nafaqat tomoshabinlar yoqtiradigan ijodkor, balki to‘liq funksional, hamma chiziqda foydali bo‘la oladigan futbolchi.

Manzambi, Breel Embolo, Dan Ndoye va Ruben Vargasdan iborat hujum to‘rtligi Shveytsariyaning to‘qqiz golidan sakkiztasini urgan. Agar bu zanjir yana ishlasa, jamoa 1954 yildan beri ilk bor chorak finalga chiqishi mumkin. O‘shanda ular o‘z uyida mezbonlik qilgan edi. Oldinroq esa 1934 va 1938 yillarda ham chorak finalga chiqqan. Endi esa bu ro‘yxatga yangi yil qo‘shish imkoniyati bor.

Bitta “lekin” bor.

Shveytsariya lagerida xavotir kuchaygan: Manzambi, Vargas va Djibril Sow yakshanba kungi mashg‘ulotni muddatidan oldin tark etdi. Yakin buni yashirmadi: bu uchlik o‘yin o‘tkaza olsa, jamoa sifatida bir darajada, o‘ynay olmasa – butun rejani qayta ko‘rib chiqishga to‘g‘ri keladi. Aebischer va Jaquez allaqachon mushak jarohatlari sabab safdan chiqqan.

Shveytsariya uchinchi o‘yinni ketma-ket BC Place stadionida o‘tkazadi. Maydon, atmosfera, logistika – hammasi tanish. Bu kichik, lekin sezilarli ustunlik bo‘lishi mumkin.

Kolumbiya – intizomli himoya va yashirin portlash kuchi

Nestor Lorenzo boshchiligidagi Kolumbiya bu turnirda “qulay raqib” emas, balki xavfli da’vogar sifatida ko‘rinmoqda. Ularning asosiy quroli – moslasha olish. Murabbiy o‘z jamoasini “versatil”, ya’ni har xil vaziyatga tez moslasha oladigan futbolchilar bilan to‘la deb ta’rifladi.

Lorenzo uchun eng muhim narsa – o‘yinchilarning o‘yinni “tushunishi”. Ular murakkab sxemalardan ko‘ra, vaziyatni o‘qiy oladigan, qaysi daqiqada pressing qilish, qachon sekinlashtirish, qachon keskin hujumga o‘tish kerakligini biladigan futbolchilarga tayangan. Jismoniy va texnik imkoniyatlar esa bu tushunishni kuchaytirib, jamoaga o‘sish imkonini bermoqda.

Natija ko‘rinib turibdi: besh o‘yinda bitta o‘tkazilgan gol. U ham birinchi turda O‘zbekistonga qarshi. Shundan beri Kolumbiya himoyasi devordek turibdi. Daniel Munoz ikki bor raqib darvozasini ishg‘ol qildi, “Bayern Munich” vingeri Luis Diaz esa bitta gol va bitta golli uzatma bilan hisobga kirgan. Ammo bu jamoaning kuchi faqat individual yulduzlarda emas – butun tizim ishlayapti.

Kolumbiya 2014 yildagi Braziliyadagi muvaffaqiyatni eslaydi. O‘shanda ular chorak finalga chiqib, o‘z tarixidagi eng yaxshi natijani qayd etgan edi. Hozirgi avlod ham o‘sha marrani kamida takrorlashni niyat qilgan.

Bir tomoni bor: bu yil yevropaliklarga qarshi o‘yinlar unchalik ham muvaffaqiyatli kechmadi. Mart oyidagi o‘rtoqlik uchrashuvida Xorvatiya va Fransiyaga yutqazishdi, turnir davomida esa Portugaliya bilan durang qayd etishdi. Endi esa yana Yevropa vakili – lekin yuqori ritmda o‘ynaydigan, texnik, agressiv Shveytsariya.

Statistik tarozilar va yashirin omillar

Opta superkompyuteri raqamlarni stolga qo‘ydi: Kolumbiya uchun 41,9 foiz ehtimol bilan asosiy vaqtda g‘alaba, Shveytsariya uchun esa 28,2 foiz. Qolgan 29,9 foiz – qo‘shimcha bo‘limlar ehtimoli.

Raqamlar Kolumbiyaga biroz ustunlik beradi, lekin bu o‘yin raqamlar emas, detallar hal qiladigan toifaga kiradi. Shveytsariya uchinchi marta bir stadionda o‘ynayapti, maydonni “o‘z uyi”dek his qiladi. Kolumbiya esa himoyada juda tartibli, bo‘sh hudud qoldirmaydi. Shveytsariyaning to‘rtlik hujumi uchun bu – haqiqiy boshqotirma.

Bu raqiblar o‘rtasida bu beshinchi o‘yin bo‘ladi. To‘rttasining uchtasi o‘rtoqlik uchrashuvi, eng oxirgisi 2007 yil martida bo‘lib o‘tgan va Kolumbiya 3:1 hisobida g‘alaba qozongan. Yagona rasmiy uchrashuv – 1994 yilgi jahon chempionati guruh bosqichida. O‘shanda ham Kolumbiya 2:0 hisobida ustun kelgan.

Tarix – Kolumbiya tomonida. Hozirgi forma va ritm esa ancha muvozanatli ko‘rinadi.

Tarkiblar va asosiy bosh og‘riqlari

Shveytsariyaning kutilayotgan sxemasi – 4-2-3-1. Darvozada Gregor Kobel. Orqa chiziqda Denis Zakaria, Nico Elvedi, Manuel Akanji va Ricardo Rodriguez. Markazda Granit Xhaka va Remo Freuler tayanch vazifasini bajaradi. Hujumkor uchlik: Dan Ndoye, Manzambi va Vargas. Oldinda yagona markaziy hujumchi – Embolo.

Kolumbiya esa odatdagi 4-3-3 bilan maydonga tushishi kutilmoqda. Darvozani Vargas qo‘riqlaydi. Himoyada Munoz, Sanchez, Lucumi va Mojica. Markaz uchligi – Puerta, Jefferson Lerma va Arias. Old chiziqda esa Rodriguez, Suarez va Diazdan iborat tezkor uchlik.

Kolumbiya safida ham yo‘qotish bor: Cordoba qovurg‘a sohasidagi jarohat sabab o‘yinni o‘tkazib yuboradi. Lekin ularning zaxirasi yetarlicha chuqur, murabbiy variantlarga ega.

Qayerdan tomosha qilish mumkin?

Shveytsariyada uchrashuv kech soat 22:00 da yozgi markaziy Yevropa vaqti bilan, RTS, SRF va RSI kanallarida namoyish etiladi. Kolumbiyada esa mahalliy vaqt bilan soat 15:00 da, Caracol va RCN Television SA efirga uzatadi.

AQSh muxlislari uchun FOX, FOX One, Telemundo App, Telemundo Network va Peacock orqali, Sharqiy sohil vaqti bilan soat 15:00 da start beriladi. Buyuk Britaniyada esa STV, STV Player, ITVX va ITV1 orqali soat 21:00 da uchrashuvni tomosha qilish mumkin.

Oldinda – Argentina yoki Misr

Bu o‘yinning narigi tomonida allaqachon navbat kutib turibdi. G‘olib jamoa chorak finalda Argentina yoki Misr bilan to‘qnash keladi. Uch kun dam olish, keyin esa 11 iyul kuni AQShning Kansas City shahrida yangi jang.

Savol endi bitta: Vancouver tuni kim uchun yangi tarix sahifasiga aylanadi – Manzambi boshchiligidagi ochiq o‘yinda Shveytsariyami yoki Lorenzo qo‘l ostidagi sovuqqon, intizomli Kolumbiyami?