UEFA, AFC va CONCACAFdan Infantino’ga keskin zarba
Jahon futboli siyosatida kamdan-kam uchraydigan darajadagi ochiq to‘qnashuv yuzaga chiqdi. UEFA, Asian Football Confederation (AFC) va CONCACAF dushanba kuni FIFA prezidenti Gianni Infantino ustidan keskin bayonot bilan chiqdi. Uchala konfederatsiya ham Jahon chempionati tijoriy huquqlaridagi ulushni sotish bo‘yicha taklif jarayonida Infantino o‘zini qanday tutganidan norozi.
Ularning aytishicha, Infantino “aldov orqali” ishonchni buzgan, “o‘zini jamoaviy manfaatdan yuqori qo‘ygan” va endi bo‘lib o‘tgan voqealar bo‘yicha to‘liq mustaqil tekshiruv o‘tkazilishini talab qilishmoqda.
Bu shunchaki odatiy norozilik emas. Bu – futbolning uchta yirik qit’alik kuch markazidan FIFA rahbariga ochiq siyosiy zarba.
“Rahbarlik – mulk emas”
Bayonot ohangi keskin. Matnda futbolning ildiziy qadriyatlari eslatiladi va Infantino ularga zid ish tutganlikda ayblanadi.
“Futbolning kuchi har doim uning birligida bo‘lgan”, deyiladi yakuniy jumlada. “Biz endi aynan shu birlikka hurmat talab qilamiz, futbolga xizmat qiladigan, uni boshqarishga da’vo qilmaydigan rahbarlikni istaymiz”.
Konfederatsiyalar rahbarlik tushunchasini ham qayta ochib beradi: “Futbolda rahbarlik – bu egalik emas. Bu hokimiyatni ushlab turish yoki uni talab qilish haqida emas”.
Eng og‘ir zarba esa ishonch masalasida: “Ishonch aldov orqali buzilganda, bir shaxs unga vakolat bergan jamoaviy tuzilmaning ustiga o‘zini qo‘yganda, u o‘z burchini tark etgan bo‘ladi”, deb yozadi ular.
Bu iboralar diplomatik til ortiga yashiringan oddiy tanqid emas. Bu – Infantino futbol oilasiga xiyonat qilgan, degan ochiq ma’no.
Muvaffaqiyatsiz reja va orqaga chekinish
Infantino atrofidagi bosim bir necha kundan buyon oshib bormoqda. U FIFA musobaqalariga, jumladan, Jahon chempionatlariga xususiy sarmoya jalb qilish rejasini ishga tushirdi, lekin keskin qarshilikdan so‘ng bu g‘oya qisqa fursatda qaytarib olindi.
Reja rasman bekor qilindi, ammo jarayonning o‘zi uch konfederatsiya nazarida chiziqdan o‘tgan nuqta bo‘ldi. Ular aynan shu jarayonda aldov, yopiq eshiklar ortidagi kelishuvlar va kollektiv manfaatlardan uzoqlashish bo‘lganini ta’kidlamoqda.
Infantino esa bu davrda futbol siyosatining markazida qoldi – lekin bu safar turnir formatlari yoki yangi loyihalar bilan emas, balki ishonch inqirozi bilan.
FIFAning javobi va kuchlar to‘qnashuvi
FIFA ham jim qolmadi. Shanba kuni tashkilot “ba’zilar tomonidan FIFA va Gianni Infantinoni zaiflashtirishga qaratilgan kelishilgan va davomli urinishlar” haqida gapirgan rasmiy javob bilan chiqdi.
Bu so‘zlar fonida UEFA, AFC va CONCACAFning bugungi bayonoti yanada keskinroq ko‘rinadi. Endi gap shunchaki ichki nizo haqida emas, balki FIFA rahbariyati va uch yirik konfederatsiya o‘rtasida ochiq pozitsiyalar urushi haqida ketmoqda.
Infantino yaqinda boshqa shaxsiy ayblovlar fonida ham o‘zini himoya qilishga majbur bo‘ldi. U aloqaga doir da’volarni rad etdi, FIFA esa uni zaiflashtirishga qaratilgan “uyg‘unlashtirilgan harakatlar”ni qoraladi.
Futbol birligi sinovda
Bugungi bayonotdagi eng og‘ir jumla – “ishonch aldov orqali buzilganda” degan ibora. Bu futbol diplomatiyasida kam qo‘llanadigan, juda aniq va keskin ayblov.
UEFA, AFC va CONCACAF futbol tarixidagi eng kuchli brend – Jahon chempionati tijoriy huquqlari atrofidagi bahsni shaxsiy rahbarlik inqiroziga aylantirdi. Endi ular mustaqil tekshiruv talab qilmoqda. Savol esa ochiq: bu talab tinglanadimi yoki FIFA yana qarshi zarba beradimi?
Jahon futbolining kelgusi siyosiy mavsumi endi nafaqat maydonda, balki kabinetlarda ham keskin o‘tishi aniq. Rahbarlik kimga xizmat qilmoqda – futbolgami yoki hokimiyatning o‘ziga? Shu savol endi markaziy o‘ringa chiqdi.
