Tuchel va Angliya futboli: 0,1% bahslar

Thomas Tuchel o‘zini ishontirishga urinmoqda. Unga ko‘ra, yo‘l-yo‘lakay uchragan muxlislarning “99,9 foizi” Argentina bilan o‘yin haqida, ayniqsa o‘sha mash’um almashuvlar haqida gapirmaydi. Ular Meksika va Demokratik Kongo Respublikasi ustidan qozonilgan pley-off g‘alabalarini eslaydi, bronza medali, Fransiyaga qarshi 6:4 – shular haqida so‘z yuritadi.

Ammo o‘sha qolgan “0,1 foiz” hamon juda baland ovozda.

Atlanta soyasi ketgani yo‘q

Statistika bilan isbotlab bo‘lmaydi, albatta. “99,9 foiz” degan raqamni tekshirib ham bo‘lmaydi. Lekin kayfiyatni his qilish mumkin. Va mamlakat bo‘ylab kayfiyat Tuchel tasavvur qilganidan ancha xira.

Argentina bilan yarim final. Ikkinchi bo‘lim boshida 1:0 hisobida oldinda. So‘ng esa ortga chekinish, himoyaga o‘tirib olish, ritmni yo‘qotish va bosim ostida bukilish. Ko‘pchilik muxlislar uchun aynan shu lahza hali ham kechirilgani yo‘q. Ular “nima uchun” degan savoldan charchamagan. Tuchel esa allaqachon keyingi bosqichga o‘tmoqchi.

Nations League oldidan u kelajakka qarashni xohlaydi. Argentina bilan mag‘lubiyatdan keyingi tanqidlar uni og‘ritgan. Uch kun o‘tib Fransiyani yengib, bronza medalini qo‘lga kiritganini u faxr bilan tilga oladi. Wembley’dagi matbuot anjumanida Angliya futbol assotsiatsiyasidagi rahbarlari himoyaviy o‘zgarishlar uchun uni “hazilomuz” koyiganini aytib, kulib qo‘ydi. So‘ng jiddiy ohangga o‘tib, hikoya endi 6:4 hisobidagi Fransiya ustidan g‘alaba atrofida qurilishi kerakligini ta’kidladi.

Lekin bu hikoya hali tugamagan. Va yangi tarkib ham o‘sha mundial soyasidan qochib qutula olmaydi.

Tarkibdagi og‘riqli kesishlar va yangilanish

Ispaniya, Chexiya va Xorvatiyaga qarshi o‘yinlar uchun tuzilgan ro‘yxat – bu shunchaki yangi bosqich emas, balki yozgi xatolarga berilgan javob. Noni Madueke, Ollie Watkins va Ivan Toney – yozda 26 nafar futbolchi orasida bo‘lgan, endi esa tashqarida qolgan uch ism.

Tuchel aslida jamoani maksimal darajada uzluksiz saqlamoqchi bo‘lganini aytadi. Lekin jarohatlar rejani buzdi. Dean Henderson, Dan Burn, John Stones, Reece James, Djed Spence va Jordan Henderson safdan chiqqach, tarkibda bo‘shliqlar paydo bo‘ldi. Aynan shu bo‘shliqlar yangilanishga eshik ochdi.

Eng qiziqarli qarorlardan biri – Trent Alexander-Arnold’ni “muzlatkich”dan chiqarish. Ko‘p yillik savol yana qaytdi: nega aynan hozir? Tuchel unga chin dildan ishonadimi? Yoki Spence, James yoki hatto Ben White sog‘lom bo‘lganida, Real Madrid himoyachisi bu yerda bo‘larmidi?

Madridda José Mourinho qo‘l ostida Trentning o‘yinlari notekis, Angliya terma jamoasida esa u hech qachon to‘liq o‘z o‘rnini topmagan. 2025 yil iyunidan beri ilk chaqiruv. Endi uning vazifasi aniq: noyabrda ham bu ro‘yxatda qolish. Tuchel uni yarim himoyachi sifatida ishlatmoqchi emas. Yangi chaqirilganlarning barchasiga u bitta signal berdi: terma jamoaga kelish – boshlanishi, lekin bu yerda qolish uchun Angliya libosida isbot kerak.

Tuchel o‘z so‘ziga ko‘ra, Jahon chempionati tarkibi haqida tunlari uxlamay o‘ylanmagan. U “birodarlik”ni, ichki ruhni, jamoaviy kayfiyatni saqlab qolmoqchi. Ammo ruh yetarli emas. Texnik va taktik kamchiliklar ko‘zga tashlanib turibdi.

Matbuot anjumanida bir savol ham uni bir zum to‘xtatib qo‘ydi. Alexander-Arnold, Alex Scott va Cole Palmer tanlovi – bu Jahon chempionatida etarli “oldinga uzatma” bo‘lmaganiga javobmi, degan savol. Argentina bilan o‘yindan keyin Tuchel aytgan gap hamon esda: to‘pni nazorat qilish Angliya “DNK”siga kirmaydi, degan fikr.

“Xaos” va yo‘qolgan muvozanat

Tuchel ish boshlaganida Angliya Premer-liganing tezligi va qudratini o‘zlashtirishi kerakligini aytgandi. Mundialda esa bu g‘oya faqat bir bo‘limda to‘liq ko‘rindi – Xorvatiyaga qarshi ilk o‘yinning ikkinchi bo‘limida. O‘shanda Angliya raqibni bo‘g‘ib tashlagandi.

Qolgan payt-chi? Mustahkam himoya, Harry Kane va Jude Bellingham ilhomiga tayanish. Xolos.

Natijada jamoa g‘alati hududga tushib qoldi: na ispancha to‘p nazorati, na Premer-liga uslubidagi tartibsiz, lekin xavfli “xaos”. Tuchel o‘yinchilaridan ko‘proq muvozanat kutadi, ba’zan to‘p bilan dam olishni xohlaydi, lekin baribir “xaosni quchoqlash”ga moyilligini yashirmaydi. U Xorvatiyaga qarshi o‘sha bo‘limdagi shiddatni takrorlashni istaydi.

Bu orzu qanchalik chiroyli bo‘lmasin, terma futbolni ko‘pincha eng aqlli pasli jamoalar boshqaradi. Tuchelning o‘zi tan oldi: Angliya “eng iqtisodiy” jamoa emas. Premer-liga intensivligi futbolchilarni allaqachon holdan toydiradi.

Ammo bu hammasini oqlamaydi. Ayniqsa, yarim himoya tanlovi esga tushganda.

Yarim himoyadagi xato va yangi yuzlar

Argentina bilan o‘yinda Declan Rice charchab, tempni ushlay olmay qolganda, Elliot Anderson yoniga yangi oyoqlar kerak edi. Variantlar deyarli yo‘q edi. Jordan Henderson qo‘li singan, ustiga-ustak 36 yoshda. Kobbie Mainoo tarkibga kiritilgan, tor zonalarda juda chaqqon, ammo maydonga umuman tushmadi.

Bu – murabbiy xatosi. Tuchel buni biladi, shu safar Mainoo’ni jiddiy ko‘rib chiqishi kerakligini tan oldi. Argentina bilan o‘sha mash’um 5-4-1 sxemasigacha borib qolmaslikning yo‘llari bor edi. Mavsum oxirida Arsenal yarim himoyasida Myles Lewis-Skelly yaxshi o‘ynadi. Bournemouth safida Alex Scott porladi. Endi ikkisi ham bu ro‘yxatda. Adam Wharton esa Tuchel ko‘zida hanuz sovuq.

Bahsli qarorlar tugamaydi. Morgan Gibbs-White va Josh King o‘zini omadsiz his qilishi tabiiy. Liam Delap ham Kane o‘rinbosari sifatida Dominic Calvert-Lewin o‘rniga chaqirilishi mumkin edi. Shunga qaramay, tarkib yomon emas: har bir chiziqda sifat, ustiga-ustak, yoshlar to‘lqini bor.

Yangi to‘lqin: Palmer, Ngumoha va boshqalar

Liverpoolning yosh qanot futbolchisi Rio Ngumoha – yangi avlod ramzi. Markaziy himoyada Jarrad Branthwaite Levi Colwill ustidan g‘alaba qozonib, Dan Burn’ning “yangi versiyasi”ga o‘xshab bormoqda. Chap qanot himoyasida Lewis Hall o‘z mavqeini mustahkamlashi mumkin.

Madueke tarkibdan tushib, o‘rnini Cole Palmer egallagani esa Tuchelning hujumda fikrini o‘zgartirayotganini ko‘rsatadi. Jahon chempionatida u deyarli har pozitsiyada “bir xilga bir xil” o‘yinchi tanlagandi. Palmer esa boshqa. U chiziq bo‘ylab to‘g‘ri, keskin yugurmaydi, lekin Chelsea’ning 10-raqamli futbolchisi sifatida maydonda ancha to‘liq, ziyrak futbolchi. Texnikasi, qaror qabul qilish tezligi, kombinatsion o‘yini – bular Madueke’dan ustun.

Angliya texnik futbolchilarga ega. Muxlislar endi qo‘rquvni ko‘rishni istamaydi. Ular Tuchelning bu guruhdan maksimal foyda olishini kutyapti.

Kelasi shanba Nations League Ispaniyaga qarshi uy uchrashuvi bilan boshlanadi. O‘sha “0,1 foiz” emas, ancha katta raqamdagi muxlislar bitta savol bilan tribunaga keladi: Tuchel Atlanta darsini chindan ham o‘zlashtirdimi yoki yo‘qmi?