Trescothickning yangi to‘rtligi: Angliya kriketida 2005 xotiralari

Angliya kriketida tezkor bo‘lim yana markaziy sahnaga qaytdi. Ben Stokes sardorlikdan ketib, Test kriketidan voz kechganidan keyin jamoa qanday ko‘rinishga kirishi haqida savollar ko‘p edi. Javob esa kutilmaganda sodda bo‘lib chiqdi: to‘rt nafar sof tezkor, hech qanday maxsus spinner emas, va eski ruhni eslatuvchi yangi hujum.

Ollie Robinson, Jofra Archer, Gus Atkinson va Josh Tongue – mana shu to‘rtlik Angliyani Pokistonga qarshi ketma-ket g‘alabalarga yetaklab, seriyani qo‘lga kiritdi. Vaqt o‘tishi bilan ular haqida boshqa bir to‘rtlik bilan taqqoslashlar ko‘paymoqda. 2005 yilgi afsonaviy Ashes g‘oliblari: Stephen Harmison, Matthew Hoggard, Simon Jones va Andrew “Freddie” Flintoff.

O‘sha paytda maydonda bo‘lgan, hozir esa vaqtinchalik bosh murabbiy sifatida chekka chiziqda turgan Marcus Trescothick bu o‘xshashlikni yashirmaydi. U 2005 yilda urnani qaytarib olgan jamoaning bir qismi bo‘lgan, hozir esa qishda lavozimni qabul qilib oladigan Stephen Fleming kelguncha bu seriyani boshqarib turibdi.

To‘rt xil qurol, bitta ritm

Angliya so‘nggi yillarda tezkorlar tanlovida ko‘pincha sof tezlikka urg‘u bergan edi. Stokes va Brendon McCullum davrida radar ko‘rsatkichlari deyarli falsafaga aylangandi. Endi esa boshqa manzara: yuqori tezlik bilan birga aniqlik, turli yo‘nalishlar, boshqacha ritm.

Archer, Tongue va Atkinson – uchalasi ham soatiga 90 milyadan oshadigan tezlikda to‘p uloqtira oladi. Bu uchlik raqibni ortga suradigan, bosimni bir zumda oshiradigan qurol. Ularning yonida esa boshqa tipdagi qurol turibdi.

Robinson. Ko‘pincha 80 milyadan past tezlikda, wicket-keeper oldinga chiqib turgan holatda ishlaydi. Lekin shu “sekinroq” ko‘rinish ortida juda aniq chiziq, uzluksiz intizom va har bir pitchdan maksimal harakat siqib chiqarish mahorati yotadi. Bu yozda u 23 ta viktni o‘rtacha 8,3 ko‘rsatkich bilan qo‘lga kiritdi – Test darajasida deyarli ishonib bo‘lmaydigan raqam.

Trescothick aynan shu kontrastni asosiy kuch deb biladi. Uch nafar to‘fon tezkor, yonida esa raqibni sekin, ammo tinimsiz siqib boradigan Robinson. Ularning birga o‘ynash va tajriba to‘plash jarayoni endi boshlanmoqda. Ritm topilgan sari, bu bo‘lim yanada yaxlitlashadi.

Stokesdan keyingi davr: balansni topgan Angliya

Angliyaning so‘nggi yomon seriyasi, atigi o‘nta Testda ikki g‘alaba – hammasi Stokes davrining yakuniga to‘g‘ri keldi. Uning ketishi nafaqat sardorlikni Joe Root qo‘liga qaytardi, balki XI tarkibdagi muvozanatni ham butunlay qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi.

Hozircha yechim aniq: to‘rt nafar asosiy tezkor, maxsus spinner yo‘q. Agar kerak bo‘lsa, Dan Lawrence o‘zining part-time off-break zarbalarini taklif qiladi. Bu qaror sharoitga, raqibga va mavjud resurslarga mos tushdi – Pokistonga qarshi ketma-ket g‘alabalar buni tasdiqlab turibdi.

Eng muhimi, Angliya yomon seriyani to‘xtatdi. Pokistonga qarshi ikki g‘alaba mezbonlarga 2024 yildan beri ilk marta Test seriyasini yutish baxtini berdi. Trescothick uchun bu nafaqat natija, balki yangi yo‘lning asosiy dalili.

2005 ruhi va yangi Ashes orzusi

2005 yilda Michael Vaughan boshchiligidagi jamoa Ashesni qaytarib olganda, Trescothick ochuvchi zarbador sifatida hujum ortida turgan edi. Endi esa o‘sha davr sardori – hozir gazeta sahifalarida fikr bildirayotgan sharhlovchi.

Vaughan yaqinda yozgan fikrida bir chiziqni aniq chizib qo‘ydi: hozirgi hujumni 2005 yilgi bo‘lim bilan faqat bitta shart bilan taqqoslash mumkin – ular ham yirik seriyani yutishi kerak. Shunda taqqoslash adolatli bo‘ladi.

Shu bilan birga, u bu to‘rtlikning salohiyatini ham alohida ta’kidladi. Uningcha, ular keyingi yozda Ashesni Angliyaga qaytarishga qodir. Bu so‘zlar ichida ham ogohlantirish, ham ilhom bor. 2005 xotirasi hali ham kuchli, yangi bo‘lim esa bu merosga qo‘shilish yo‘lida.

Edgbastonga qarab

Endi navbat Edgbastonga. 9 sentyabrda boshlanadigan uchinchi Testda Angliya Pokistonga qarshi 3:0 hisobidagi “toza supurish”ni ko‘zlamoqda. Birminghamdagi seriya finali uchun tarkib yaqin kunlarda e’lon qilinadi.

Lord’sdagi o‘yin uchun yettita tezkor tarkibga kiritilgan edi. Brydon Carse dastlab ro‘yxatda bo‘lgan, ammo Derby shahridagi tungi klub tashqarisida yuz bergan hodisadan so‘ng olib tashlandi. Hozircha u bo‘yicha politsiya va Cricket Regulator tekshiruvlari yakunlanmaguncha, milliy jamoaga qaytishi kutilmaydi.

Carse yo‘qligida zaxira tezkorlar sifatida Sam Cook, Sonny Baker va Matthew Fisher qolmoqda. Ularning uchalasi birgalikda atigi to‘rtta Test o‘yiniga ega. Shunga qaramay, Trescothick ularni sinab ko‘rish vasvasasiga berilmaslikka ishora qildi.

Uning fikri aniq: bu seriyani 3:0 bilan yakunlash birinchi o‘rinda turibdi. Buning uchun esa imkon qadar barqaror, o‘zaro tushunishi shakllangan tarkibni maydonga tushirish kerak deb hisoblaydi. Tezkorlar nihoyat bir necha kunlik tanaffusga ega bo‘lishdi – tig‘iz taqvim fonida bu kamdan-kam beriladigan nafas rostlash.

Keyingi qaror ularning qay holatda tiklanishiga bog‘liq bo‘ladi. Ammo Trescothick urg‘u bergan bitta nuqta o‘zgarmaydi: bu seriyani to‘liq zabt etish istagi. Agar yangi to‘rtlik Edgbastonda ham shu ohangni ushlab qolsa, 2005 xotiralari endi faqat o‘tmish emas, balki yangi davr uchun mezonga aylanadi.