Tottenham: Roberto De Zerbi va yangi umidlar
O‘tgan mavsumning bir lahzasi bor: Roberto De Zerbi “Tottenham” futbolchilariga qarab, shunday degandi: “Biz o‘lib qoldikmi?”
Bu savol Stadium of Light’dagi birinchi o‘yinidan keyingi manzaradan tug‘ilgandi. “Sunderland”ga qarshi 0:1 hisobidagi mag‘lubiyatdan so‘ng kiyinish xonasida futbolchilar chalqanchasiga yotib, ayrimlari yig‘lardi. Yetti o‘yindan iborat najot marafonining birinchi bosqichi shunday ko‘rinishda boshlangan edi.
Oxir-oqibat Premer-ligada qolish faqat so‘nggi turda tasdiqlandi. Ammo 47 yoshli murabbiy bugun o‘sha qulab tushish yoqasidan qaytgan klubni yana yuqori pog‘onalarga olib chiqishiga ishonyapti. Atigi to‘rt oy o‘tdi, lekin Sunderlanddagi sinib tushgan kiyinish xonasi bilan bugungi manzara orasida ulkan jarlik paydo bo‘lgan.
Sydneyda boshqa “Spurs”
Jamoa hozir Sidneyda, Harbour Bridge va Opera House yonidagi mehmonxonada. Xuddi boshqa klubdek. Xonadonning butun bir qavati faqat ularga tegishli: futbolchilar kuladi, hazillashadi, o‘zlarining baristasi tayyorlagan qahvani ichadi. Yon tomonda esa raqobatga to‘la stol tennisi bahslari ketmoqda.
Klub tarixidagi rekord – 237 million funtlik yozgi transferlar ana shu kayfiyat ichida jamoaga singib boryapti. Maqsad aniq: Angliya futbolining yuqori qavatlariga qaytish va sovrinlar uchun yana kurashish.
Klub rekord transferi Sandro Tonali allaqachon maydonda. Yangi kelgan Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson va Martin Dubravka ham premer-sezon safarida o‘yin amaliyoti oldi. Argentina bilan jahon chempionati finalida qatnashgan Marcos Senesi esa qo‘shimcha ta’til oldi, shu bois Avstraliya va Yangi Zelandiyada ko‘rinmadi, ammo endi Hotspur Way’da mashg‘ulotlarga kirishdi.
De Zerbi bu manzaraga qarab, o‘z talabini yashirmaydi: “Men eng yaxshi futbolchilarni xohlashga haqliman, chunki hozir ‘Tottenham’ ham top-jamoa qurishga haqli”, deydi u.
Ikki reja: tushish va tirik qolish
Klub odatdagidan butunlay boshqa holatda qoldi: yozga ikkita transfer rejasi bilan kirdi – biri tushib ketgan taqdirda, ikkinchisi esa Premer-ligada qolingan holat uchun. De Zerbi “Championship”da ham qolishga tayyor bo‘lganini takrorlaydi, lekin bugun u Plan A ustida ishlayapti. Bu esa, jumladan, klub sardori Cristian Romero va darvozabon Guglielmo Vicario kabi futbolchilarning istagini “hurmat qilish”ni ham o‘z ichiga oladi – ular hali ham ketishi mumkin.
“Men aprel oyida ishni boshlaganimda, bir millionta individual uchrashuv o‘tkazdim”, deya hazillashadi u. “Kim bu yerda qolishni istamasligini ochiq aytdi. Men ularga shunday dedim: ‘Ha, menga tushib ketmaslikka yordam bering, keyin men sizga ketishga yordam beraman. Agar yordam bermasangiz, men bilan birga suv ostida qolasiz’”.
So‘nggi 12 oy ichida “Spurs” tubdan o‘zgardi. Tabiiyki, muxlislarning g‘azabi fonida. Endi klubni Lewis Family Trust nomidan yangi bosh ijrochi direktor Vinai Venkatesham boshqaryapti. U texnik direktor Johan Lange bilan birga muzokaralarni yuritadi. Lange – avvalgi rahbariyatdan qolgan yagona yuqori lavozimli shaxs.
Ularning ishini futbol operatsiyalari direktori Rafi Moersen va yangi performans direktori Dan Lewindon qo‘llab-quvvatlayapti. Ikkalasi ham City Football Group tizimidan kelgan. Lewindonning vazifasi aniq: “Tottenham”dagi jarohatlar statistikasi bilan kurashish.
“Transfer bozorida men akulaman”
De Zerbi esa klubning deyarli barcha bo‘g‘inida qo‘lini tiqib yuradi. Ayniqsa transferlarda. “Transfer bozorida men bir futbolchini xohlasam, akulaga aylanaman. Yo‘q deyish imkoniyati qolmaydi”, deydi u.
Shu yondashuv “West Ham”dan 85 million funtga Mateus Fernandes, “Newcastle”dan 100 million funtga Sandro Tonali kabi rekord bitimlarni olib keldi.
“Transfer bozorida ishlashni yaxshi ko‘raman. Bu men uchun bosim emas, ishdagi eng yoqimli qismlardan biri”, deydi u. Qayerdan keladi bu zavq? “Bilmayman, balki qarorni o‘zing qabul qilganing uchun, mas’uliyat ham sendadir. Agar murabbiy o‘zi futbolchiga qo‘ng‘iroq qilsa, boshidanoq alohida aloqani qurishi mumkin. Mateus Fernandes bilan men onasi va otasi bilan ham gaplashdim”.
De Zerbi Fernandesning otasiga shunday degan: u Angliyada o‘g‘liga “ikkinchi ota” bo‘ladi, uni asrab-avaylaydi.
“Spurs” Van Hecke transferida ham “Chelsea”ni ortda qoldirdi. Bunga qadar esa ikkita rekord yaratuvchi yarim himoyachi bo‘yicha “Manchester United” va “Manchester City”ni ham yengib ketgan edi.
Transfer bozori – sof o‘yin nazariyasi. Ichkaridagi manbalar “Tottenham” agressiv va tezkor bo‘lishi shartligini tushunganini aytadi. Agressivlik nafaqat muzokarada, balki maoshlar, to‘lovlar va, albatta, De Zerbiyning shaxsiy ishtirokida ham ko‘rinib turibdi.
Aprelda “Brighton” bilan 2:2 hisobidagi o‘yinda Georginio Rutter 95-daqiqada gol urib, “Spurs”ning omon qolish rejasiga zarba bergandi. O‘sha uchrashuvdan so‘ng De Zerbi Van Hecke’ga xabar yozgan.
“Sen Rutterga golli uzatma berib, ‘Brighton’ uchun ‘Tottenham’ni pastga tortmoqchi bo‘lding. Endi menga kelasan, boshqa yo‘l yo‘q”, – deya eslaydi murabbiy.
Tonali bilan ham shaxsiy front ishladi. “Everton” ustidan so‘nggi turdagi g‘alaba va Premer-ligadagi maqom saqlab qolinishi ertasi kuni De Zerbi unga yozdi. Keyin Brescia’dagi uyida uchrashdi. O‘sha suhbat hal qiluvchi bo‘ldi. Qolganini klub xodimlari hal qildi.
Endi u “yakuniy hujumkor bomba” haqida ishora qilmoqda: ikkita hujumchi bo‘yicha ish ketyapti, ulardan biri “Manchester City” vingeri Savinho.
Pul, xavf va besh yillik reja
De Zerbi “Spurs” pulni mas’uliyatsiz sarflayapti degan fikrni rad etadi. Lewis oilasi iyunda klubga 100 million funt kiritgan bo‘lsa-da, murabbiy o‘zini “bosim ostida” his qilmaydi. Uningcha, bu sarmoya zarur edi, xolos. “Chelsea”, “Arsenal”, “Liverpool” ham so‘nggi yillarda shunday yo‘l tutdi.
Keluvchilar bor joyda ketuvchilar ham bo‘ladi. Klub Luka Vuskovic’ni 45 million funt evaziga “Brighton”ga sotib, katta daromad ko‘rdi. Lucas Bergvall va Djed Spence kelajagi esa hanuz noaniq.
“Vuskovicning ‘Brighton’ga o‘tish haqidagi so‘rovini Vinai va Johan bilan birga baholadik, chunki men ‘Tottenham’ pulini o‘zimning pulimdek qabul qilaman”, deydi De Zerbi. “Go‘yo egasi – mening otam. Hech kim otasidan pul yo‘qotishni so‘ramaydi. Katta klublar kabi biz ham futbolchini iloji boricha katta summaga sotishimiz, o‘rniga esa imkon qadar arzonroq futbolchi olib kelishimiz kerak. Besh yillik reja boshladik, chunki qurmoqdamiz”.
Shu qat’iylik Joao Palhinha bo‘yicha ham ko‘rindi. “Bayern Munich”dan to‘liq transfer qilish varianti bor edi, futbolchining sifati shubha ostiga olinmadi. Lekin umumiy moliyaviy paket maqbul emas deb topildi – shartnoma bekor qilindi.
“Salbiy gapirgan birinchisini uyiga jo‘nataman”
Sunderlanddagi o‘yindan so‘ng nafaqat futbolchilar, balki bazadagi xodimlar orasida ham tushkunlik sezilgan. “Ertasi kuni men futbolchilarsiz yig‘ilish o‘tkazdim va shunday dedim: ‘Kim birinchi bo‘lib salbiy gapirsa, darhol uyiga jo‘nataman’”, deya eslaydi De Zerbi.
U endi o‘sha dahshatli mavsumni boshdan kechirganlarning “xulq-atvori, munosabati va ruhini” o‘zgartirish bilan band. O‘tgan yil ham jamoa 17-o‘rinda qolgan, lekin o‘shanda tushib ketish xavfi bunchalik keskin emasdi va Ange Postecoglou boshchiligida “Europa League” g‘alabasi bu og‘riqni yumshatib turgandi.
De Zerbi futbolchilarni Londondagi Mayfair’da “bitta katta kechki ovqat, ichimlik bilan” yig‘ganini aytadi. Uningcha, “Spurs” so‘nggi turlarda biroz omadsiz bo‘ldi, aslida omon qolish masalasi avvalroq hal bo‘lishi mumkin edi.
“U paytda ular o‘zlarini odamlar o‘ylaganidan ham yomonroq deb his qilishgan”, deydi u. Davolanish jarayoni hali tugamagan. “Keyingi safar shunday kechki ovqat va ichimliklarni o‘zlari tashkillashtirishlarini istayman”.
De Zerbi uchun formulasi oddiy: “Sevgi, do‘stlik va g‘amxo‘rlik bilan sen top, top, top darajaga chiqasan”.
Savol esa endi boshqa: bu safar “Tottenham” o‘zini o‘likdek his qilgan kiyinish xonasidan nafaqat tirilib chiqadimi, balki yana bir bor Angliya futbolining eng yuqori sahnasini larzaga keltira oladimi?
