Terry Butcher: Frank Lampard Angliyani boshqarishi kerak

Ingliz futbolida yillar davomida takrorlanib kelayotgan savol yana kun tartibida: milliy terma jamoa bosh murabbiyi nega ingliz bo‘lmasligi kerak? Bu safar bu mavzuni eski himoyachi, sobiq terma jamoa sardori Terry Butcher ko‘tardi va markazga bitta ismni qo‘ydi – Frank Lampard.

Lampard – “orqaga qadam” bilan oldinga yurayotgan murabbiy

Butcher, hozirda reklama kampaniyasida ishtirok etar ekan, Lampardning kelajakdagi Angliya bosh murabbiyi sifatida ko‘rinishini tasavvur qilishini yashirmadi. Uning fikricha, Lampardning hozirgi yo‘li – aynan to‘g‘ri yo‘l.

Lampardning “katta sahnaga” qaytishi Coventry bilan bog‘liq. U yerda u klubni yuqori ligaga olib chiqdi va Butcher bu bosqichni hal qiluvchi maktab deb hisoblaydi: avval ko‘tarilish, so‘ngra jamoani o‘sha ligada ushlab qolish. Shundagina Lampard haqiqiy sinovdan o‘tadi.

Butcher uchun bu faqat nazariya emas. U Coventryga alohida mehr bilan qaraydi – u yerda o‘zi ham birinchi marta futbolchi-murabbiy sifatida ishlagan. Shuning uchun Lampardning bu klubdagi har bir qadamini alohida kuzatadi. U ochiq aytadi: Lampard muvaffaqiyat qozonishini, so‘ng esa bir kun kelib Angliya terma jamoasini boshqarishini chin dildan xohlaydi.

Tuchelning soyasida qolayotgan ingliz orzusi

Ammo hozirgi manzara boshqacha. Angliya terma jamoasini nemis mutaxassisi Thomas Tuchel boshqaryapti. Butcher bunga rozi emas, lekin hurmat bilan qaraydi. U tan oladi: Tuchel ishni o‘ziga xos xotirjamlik bilan olib boryapti, bosimni his qilmayotgandek, o‘z uslubini jamoaga singdiryapti.

Butcherning gapida ikki qatlam bor: bir tomonda – “men ingliz murabbiyini ko‘rishni istayman” degan qat’iy pozitsiya, ikkinchi tomonda – “Tuchel ishini e’tirof etish kerak” degan adolat hissi. U hozirgi sharoitda Tuchelni qo‘llab-quvvatlashini aytadi, lekin baribir kelajakda ingliz murabbiy qaytishini orzu qiladi.

U hazil aralash, ammo ma’noli bir fikr ham bildiradi: agar Tuchel Angliyani Jahon chempionatida g‘olib qildimi – FA oldida bosh og‘riq paydo bo‘ladi. G‘olib murabbiyini almashtirish oson emas. Aynan shunday “yoqimli muammo”ni Butcher istaydi – lekin baribir kelajakni ingliz murabbiyiga bog‘laydi.

Gerrard, Rooney, Lampard – “oltin avlod”ning murabbiylik imtihoni

Butcher nazarida Lampard yolg‘iz emas. Uning sobiq jamoadoshlari – Steven Gerrard va Wayne Rooney ham murabbiylik yo‘lida sinovdan o‘tyapti. Gerrard Scotlandda Rangers bilan chempionlikni tatib ko‘rdi, lekin Aston Villa bilan muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Rooney esa Birmingham va Plymouthda qisqa, notekis davrlarni boshdan kechirdi.

Bu uchlikka qarab, Butcher murakkab, ammo halol xulosaga keladi: ba’zan oldinga sakrash uchun orqaga bir necha qadam tashlashga to‘g‘ri keladi. U o‘zi haqida ham shunday deydi – “orqaga juda ko‘p qadam tashladim, oldinga unchalik emas” – ammo shu tajribani yangi avlod o‘rganishini xohlaydi.

U bu davrni mutlaqo yangi davr deb ataydi. Futbol o‘zgardi, futbolchilar o‘zgardi, muhit o‘zgardi. Demak, murabbiy ham moslashishi kerak. Butcher Bobby Robsonni misol qilib keltiradi: u Angliyada ham, chet elda ham o‘zini qayta-qayta yangilab, davr bilan birga qadam tashlagan murabbiy sifatida eslanadi. Aynan shunday moslashuvchanlikni u Lampard, Gerrard va Rooneydan kutyapti.

Ingliz murabbiylari kam, bosim esa ortib boryapti

Butcherning asosiy tashvishi – tanlov havzasining torligi. U ochiq sanab o‘tadi: yuqori darajada tayyor, milliy terma jamoaga da’vogarlik qilishi mumkin bo‘lgan ingliz murabbiylari hozircha ko‘p emas. Sean Dyche, Eddie Howe – ro‘yxat deyarli shuncha bilan tugaydi.

Uning fikricha, vaziyatni o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan yagona yo‘l – ingliz murabbiylarining klub darajasida tobora ko‘proq muvaffaqiyat qozonishi. Natijalar yaxshilangani sari Tuchelga bo‘lgan bosim ham ortadi, FA ham ingliz murabbiyga qaytish haqida jiddiyroq o‘ylay boshlaydi. Butcher aynan shunday zanjirni ko‘rmoqda: muvaffaqiyat – bosim – qaror.

Shu bilan birga u St George’s Parkdagi murabbiylar tayyorlash tizimiga ham umid bog‘laydi. Akademiyalar, kurslar, yangi avlod murabbiylari – hammasi sifat jihatdan o‘sishi kerak. Chunki bugungi Premier League chet ellik mutaxassislar bilan to‘la. Butcher bu xilma-xillikni inkor etmaydi, lekin bir narsani eslatadi: bu baribir ingliz ligasi. U yerda ingliz murabbiylari ham yetakchi bo‘lishi kerak, deydi u.

Jahon sahnasi va ichki kurash

Hozir esa sahna markazida Tuchel. U Angliya bilan Jahon chempionatida yo‘l bosib, jamoani 1/16 finalga olib chiqdi. Endi navbat DR Congo bilan to‘qnashuvga. Mamlakat global shon-shuhratni orzu qilayotgan, muxlislar esa yangi tarix kutayotgan pallada Tuchelning har bir qarori, har bir almashinuvi, har bir taktikasi lupa ostida.

Premier League esa yozgi mundial tufayli kechroq – 21 avgustda boshlanadi. Bu vaqtgacha Tuchelning terma jamoa bilan qiladigan ishlari, natijalari, uslubi haqida bahslar yanada kuchayadi. Agar u jamoani yuqori bosqichlarga olib chiqsa, FA oldida tanlov yanada murakkablashadi: hozirgi tizimni saqlab qolishmi yoki ingliz murabbiyiga yo‘l berishmi?

Bu savolga hozircha javob yo‘q. Lekin bitta narsa aniq: Terry Butcher va uning avlodi uchun orzu o‘zgarmagan – bir kun kelib Angliya terma jamoasining boshida yana ingliz murabbiyi turishi kerak. Ularning ko‘z o‘ngida esa bitta nom tobora yaqqolroq ko‘rinmoqda: Frank Lampard.