Steve Nash va Seven Seconds or Less: Phoenix Suns inqilobi
Mike D’Antoni uchun hammasi Phoenixdagi bo‘sh zalda boshlangan. Rasman mavsum hali yo‘q, tribunalar jim, lekin parketda kelajakni belgilab beradigan tajriba ketayotgan edi. Steve Nash Dallas tarkibida, lekin yozda tez-tez Arizona issig‘iga uchib kelar, Suns o‘yinchilari bilan oddiy “pickup” o‘yinlarida qatnashardi. Murabbiylar yo‘q, sxema yo‘q, faqat to‘p, ritm va tezlik.
D’Antoni o‘sha paytni eslar ekan, bitta detalni ajratib ko‘rsatadi: Nash maydonga kirishi bilan hamma boshqacha ko‘rinardi. Oddiy rolli o‘yinchilar birdaniga aqlli kesiklar qiladigan, bo‘sh joyni topadigan, ishonch bilan otadigan basketbolchilarga aylanardi. Jamoa o‘yini bir zumda ravonlashar, temp ko‘tarilar, to‘p esa deyarli yerga tegmay o‘tardi.
Shu payt murabbiyning ichida bitta fikr paydo bo‘ldi: “Bu – biz olishimiz kerak bo‘lgan yigit.” Bu oddiy yoqimli taassurot emas edi, tizimni butunlay o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan qaror edi. Phoenix rahbariyatida Jerry Colangelo bosh rolni o‘ynagan bo‘lsa, Bryanning harakati hal qiluvchi bo‘ldi. D’Antoni aynan Bryan Colangelo qanday qilib Steve Nashni olib kelgani, uning tasavvuriga ishongani va shu bilan birga Jerry bilan tandemdagi qarori o‘ziga boshqa yo‘l tanlashga jasorat berganini ta’kidlaydi.
O‘sha paytda liga hanuz an’anaviy, og‘ir, postga tayanadigan basketbolni qadrlardi. D’Antoni esa butun paradigmani ag‘darib tashlaydigan g‘oyaga yaqinlashayotgan edi. Nash bilan birga unga nihoyat shu tavakkalni qilishga ishonch paydo bo‘ldi: to‘pni iloji boricha tezroq harakatlantirish, qarorlarni soniyalarga sig‘dirish, himoyani nafas ololmaydigan darajada temp ostida ushlab turish.
Shu tarzda keyinchalik butun NBA tiliga kirib ketadigan tushuncha tug‘ildi – “Seven Seconds or Less”. Raqib hali joyiga ham joylashmay turib, zarba. Himoya sxemasi to‘liq qurilmasdan, hujum. Nash boshqaruvida Suns hujumi deyarli intuitiv darajada o‘qiladigan, lekin shu qadar murakkab tizimga aylandi: pikenroll, tezkor “kick-out”, bo‘sh uchliklar, yugurishga majbur bo‘lgan katta o‘yinchilar.
D’Antoni halol tan oladi: hech kim bunday portlashni kutmagan. Nash transferi umid uyg‘otgan bo‘lishi mumkin, lekin butun liganing hujum falsafasini qayta yozadigan darajada ta’sir ko‘rsatishini hech kim oldindan ko‘rmagan. Phoenixdagi o‘sha “pickup” o‘yinlari aslida kelajakdagi inqilobning kichik treyleri bo‘lgan, xolos.
Qolganini esa butun liga ko‘rdi: Steve Nash boshchiligidagi Seven Seconds or Less nafaqat Phoenix Suns tarixini, balki zamonaviy NBA hujumining mezonlarini ham o‘zgartirib yubordi.
