Socceroos va Matildas: A-League'dagi muammolar
Socceroos va Matildas uchun keskin pallaga kirgan kurash: A-Leagues KBA-siz qoldi
Avstraliya professional futbolining yuragi bo‘lgan A-League Men va A-League Women endi chindan ham xavfli hududga kirib bormoqda. Futbolchilar ittifoqi — Professional Footballers Australia (PFA) — liga rahbariyati taklif qilgan so‘nggi maosh kelishuvini rad etdi. Natijada Socceroos va Matildas tarkibidagi, A-League klublari bilan shartnomaga ega o‘yinchilar endi sanoat harakatiga chiqish huquqiga ega bo‘lishi mumkin.
Bu oddiy muzokaralardagi navbatdagi bosqich emas. Bu — kollektiv bitim yo‘q, ishonch zaif, mavsum esa yaqinlashib kelayotgan davr.
Kollektiv bitimsiz qolgan yagona yirik liga
A-Leagues va Australian Professional Leagues (APL) o‘rtasidagi avvalgi kollektiv bitim 30-iyun kuni muddati tugadi. Odatda bunday vaziyatda tomonlar tezda yangi kelishuvga erishishga shoshiladi. Muzokaralar o‘tgan yil oxirida boshlangan, iyul boshida ham PFA ham APL bitim tez orada imzolanadi, degan umidda edi.
Ammo o‘tgan haftadagi yig‘ilish hammasini o‘zgartirdi.
Futbolchilar taklifni bir ovozdan rad etdi. Shundan so‘ng ligalarning ertangi kuni bo‘yicha savollar ko‘paydi, javoblar esa kamaydi.
PFA bosh ijrochi direktori Beau Busch o‘yinchilarga yuborgan xatida shunday yozgan:
“Saylov natijasi aniq bo‘ldi: o‘ta katta ko‘pchilik futbolchilar APL taklifini rad etishni tanladi, chunki u na futbolchilarning, na o‘yinning umumiy manfaatlarini oldinga siljitmaydi”.
Busch shuningdek A-Leagues delegatlari bu pozitsiyani rasman tasdiqlaganini ma’lum qilgan. PFA APLga muzokaralar jarayoni tugaganini bildirgan.
Natija? Avstraliyadagi yirik professional sport musobaqalari ichida aynan A-Leagues kollektiv bitimsiz qolgan yagona liga bo‘lib turibdi.
Sanoat harakati soyasi
Avvalgi KBA davrida futbolchilarga ish tashlash yoki boshqa turdagi sanoat harakatlariga chiqish taqiqlangan edi. Endi esa hech qanday amaldagi bitim yo‘q.
Bu degani, A-League Men va A-League Women klublarida to‘p surayotgan futbolchilar, jumladan Socceroos va Matildas a’zolari, ilk bor bu qurolni qo‘lga olish imkoniga yaqinlashmoqda.
Bu yo‘lga tushishadimi yoki yo‘qmi — hozircha noma’lum. Lekin o‘ziyoq bu ehtimolning paydo bo‘lishi ligalar uchun xavotirli signal.
Muzokaralarning sovuq fasli
PFA va APL o‘rtasidagi munosabatlar allaqachon bir yildirki tarang. Burilish nuqtasi APL raisi Stephen Conroy 3 million dollarlik qattiq “salary cap” joriy qilish niyatini oshkor qilgan paytga borib taqaladi.
Shundan keyin ishonch darz ketdi.
APL yangi bosh ijrochi direktor Steve Rosich qo‘l ostida pozitsiyasini yumshatdi, futbolchilarga liganing yo‘nalishini belgilashda ko‘proq ovoz va’da qildi. Lekin bu ham o‘yinchilar kayfiyatini o‘zgartirishga yetmadi.
O‘tgan haftadagi taklif baribir rad etildi.
Rad etilgan taklif nimalardan iborat edi?
PFA a’zolari yo‘q degan paketda bir qator muhim raqamlar bor edi:
- A-League Men uchun 2,6 million dollarlik “salary cap”ni 100 ming dollarga oshirish.
- “Marquee” shartnomalarini cheklash — klub boshiga faqat bitta shunday bitim qoldirish. Bu shartnomalar “salary cap”dan tashqarida hisoblanadi.
- A-League Women uchun 640 ming dollarlik “salary cap”ni 775 ming dollarga ko‘tarish.
- Ayol futbolchilar uchun minimal maoshni 27 foizga oshirib, mavsumiga qariyb 35 ming dollarga yetkazish.
Qog‘ozda bu raqamlar o‘sishni ko‘rsatadi. Ammo futbolchilar uchun masala faqat sonlarda emas — tizim, kafolat va o‘sish sur’atlarida.
PFA bu borada omma oldida gapirishni ham istamadi. Ittifoq izoh berishdan bosh tortdi. Bu esa norozilik darajasi qanchalik chuqur ekanidan darak berayotgandek.
APLning javobi va keyingi qadamlar
APL bosh ijrochi direktori Steve Rosich bayonotida ligalar o‘z pozitsiyasida turibdi: ular o‘tgan sakkiz oy davomida “yaxshi niyat” bilan muzokara olib borganini ta’kidlaydi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, maqsad — klublar va futbolchilar uchun barqaror o‘sish ta’minlaydigan yangi KBA tuzish. Rosich PFA pozitsiyasi bo‘yicha tushuntirish so‘ralganini, shundan keyin yana muloqotga qaytish niyatida ekanini bildirgan.
APL yaqin haftalarda keyingi qadamlarini ko‘rib chiqadi. 2026–27 yilgi mavsum taqvimi esa allaqachon shu hafta ichida e’lon qilinishi kutilmoqda.
Yangi mavsum jadvali chiqadi. Lekin uning ortida bir savol osilib turibdi: bu o‘yinlar ostida haqiqatan ham mustahkam kelishuv bo‘ladimi yoki A-Leagues birinchi chindan ham katta sanoat to‘lqiniga tayyormi?
