Sheffield United: 12 ochko xavfi va sud jarayoni
Sheffield United atrofidagi mojaro endi faqat kabinet ortidagi tortishuv emas. Bu hafta High Court qaroriga qarab, klub Chempionship mavsumini 12 ochko kam bilan boshlashi ham mumkin.
Gap klubning o‘zidan ko‘ra, uning egalariga aylangan COH Sports Bidco Limited (CSBL) haqida ketmoqda. Amerikaning investitsion konsortsiumi 2024-yil dekabrida Sheffield United’ni qariyb 100 million funt evaziga sotib olishga kelishgan, lekin sobiq egalar – United World – hisobiga ko‘ra, bitimdan hanuz 35 million funt to‘lanmay qolmoqda.
8-iyul kuni aynan shu qarzdorlik bo‘yicha CSBL’ga nisbatan winding-up petition – kompaniyani tugatish talab qilingan ariza – berildi. Ish chorshanba kuni High Court’da ko‘riladi. Agar 35 million funt to‘lanmasa yoki kelishuv topilmasa, CSBL tugatilishi mumkin.
Bu yerda esa futbol maydonidan ko‘ra, yuridik maydon murakkabroq ko‘rinish oladi.
Prince Abdullah davridan qolgan izlar
Saudiyalik shahzoda Prince Abdullah bin Mosaad Al Saud 2013-yilda Sheffield United’ning 50 foizini sotib olgan, 2019-yilda esa klubni to‘liq nazoratiga olgandi. Uning davri bahs-siz o‘tmagan: ikkinchi 50 foiz ulush uchun High Court’da uzoq davom etgan kurash, keyin esa klub moliyaviy intizomi bo‘yicha savollar.
O‘tgan mavsum Chempionshipda Sheffield United ikki ochkodan mahrum bo‘ldi – Prince Abdullah davrida, 2022-23-yilgi kampaniya bo‘yicha amalga oshirilmagan transfer to‘lovlari tufayli.
Shunday fon ortida United World klubni CSBL’ga sotdi. Lekin yangi sahifa ochilgandek tuyulgan jarayon tez orada yana sud zallariga qaytdi.
CSBL bitim yopilganda dastlabki to‘lovni amalga oshirgan, ammo birinchi katta bo‘lib-bo‘lib to‘lov o‘tgan yili kechikdi va faqat rasmiy ogohlantirishdan so‘ng, so‘nggi muddat kuni o‘tkazildi. Endi navbatdagi 35 million funtlik to‘lov bo‘yicha ham pul borligi inkor qilinmayapti, ammo u hamon o‘tkazilmagan.
1919 Partners LLC – qutqaruv harakati yoki sxemami?
Vaziyatni EFL uchun murakkablashtirayotgan asosiy nuqta – aksiyalar harakati. Iyun oyida klubdagi aksiyalar CSBL’dan yangi, AQShda ro‘yxatdan o‘tgan 1919 Partners LLC nomli kompaniyaga o‘tkazildi. Rasmiy ta’rifga ko‘ra, u Sheffield United’ning yangi “parent company”iga aylandi.
Amalda bu shuni anglatadi: CSBL endi klub boshqaruvida so‘zga ega emas. Lekin suddagi ish hamon CSBL’ga qarshi yuritilmoqda.
Shunga qaramay, bog‘liqlik uzilgani yo‘q. CSBL’ni boshqarayotgan biznesmenlar Steven Rosen va Helmy Eltoukhy 1919 Partners LLC orqali Sheffield United’ning boshqaruv kengashida hamon co-chairman sifatida qolmoqda.
Dushanba kuni United World keskin bayonot bilan chiqdi. Ular 1919 Partners LLC tuzilishini “CSBL kreditorlaridan qochish uchun urinish” deb atadi. Shuningdek, winding-up order chiqarilgandan beri qarzni yopish bo‘yicha biror taklif berilmagani, Rosen va Eltoukhy “pulini to‘lamasdan klubni qo‘lga kiritishga urinayotgani” ta’kidlandi.
Sheffield United hozirgi egaligiga yaqin manbalar javob bayonoti bilan chiqdi, ammo ayblovlarning o‘zini to‘g‘ridan-to‘g‘ri rad etmadi. Ular Prince Abdullah’ni “klub va muxlislarni shov-shuvlar orqali zararlashga urinyapti” deb tanqid qildi, 2024-yildagi bitimni “yaxshi maslahat olingan, yetarlicha malakali tomonlar kelishuvi” deb ta’rifladi va hozirgi klub moliyaviy ahvolini sobiq davr bilan solishtirib, o‘zlarini ijobiy ko‘rsatishga urindi.
Qizig‘i, ular Helmy Eltoukhy va Steven Rosen Prince Abdullah’ni yana klubga sarmoya kiritishga va egalik tarkibiga qaytishga taklif qilganini ham ma’lum qildi.
United World esa seshanba kuni navbatdagi zarbani berdi: “malakali va yaxshi maslahat olgan tomonlar o‘zlari kelishgan narxni to‘laydi”, deb yozishdi. Ularning pozitsiyasi aniq: sotilgan kompaniyadagi aksiyalarni taklif qilish – kelishilgan pul o‘rnini bosa olmaydi.
Agar Sheffield United haqiqatan ham hozirgi egalar ta’kidlagandek sog‘lom moliyaviy holatda bo‘lsa, deydi sobiq egalik tomoni, demak, bu 35 million funtni to‘lashga ham imkon bor. Aks holda, ular klubni “to‘lamagan pul hisobiga” boshqarayotganini, hozirgi “sog‘lom” ko‘rinayotgan moliyaviy holat esa aynan shu sxema natijasi ekanini aytishmoqda.
EFL uchun bosh og‘rig‘i: 12 ochko masalasi
EFL ham, yangi tashkil etilgan Independent Football Regulator (IFR) ham hozircha 1919 Partners LLC’ga aksiyalar o‘tkazilishi bo‘yicha ochiq izoh bermagan. IFR faqat COH Sports Bidco bo‘yicha winding-up petition’dan xabardor ekanini va klub hamda tegishli tashkilotlar bilan ma’lumot almashayotganini tasdiqladi. Qolganini vaqt ko‘rsatadi.
Bu holat oddiy administratsiya jarayonidan farq qiladi. Klubning o‘zi bankrotlik jarayoniga tushgani yo‘q, gap “group undertaking” – ya’ni klub egasi bo‘lgan kompaniya haqida ketmoqda. Qoidalar esa bu kabi holatda EFL’ni bir qator omillarni inobatga olishga majbur qiladi: musobaqa yaxlitligi, liganing obro‘si va tizimdan suiiste’mol qilish ehtimoli.
Agar High Court CSBL’ni tugatish haqida qaror chiqarsa, EFL oldida keskin savol paydo bo‘ladi. Klub egalari aksiyalarni yangi kompaniyaga o‘tkazib, eski kompaniyada katta qarzni qoldirgan va amalda uni “yozib tashlagan” bo‘lishi mumkin. Bu esa liganing ko‘z o‘ngida juda xavfli presedent.
Bunday sxema EFL nazarida qoidabuzarlik sifatida baholanishi ehtimoli bor. Natijada, liga buni insolvency event deb talqin qilib, 12 ochkolik jarimani ishga tushirishi mumkin.
Tarixda o‘xshash, lekin to‘liq bir xil bo‘lmagan holat bor: 2009-yilda Southampton’ning parent company’si administratsiyaga tushganidan so‘ng, EFL klubni 10 ochkodan mahrum qilgandi. O‘sha paytdagi tekshiruv klub va parent company’ni “bir-biridan ajralmas bitta iqtisodiy subyekt” deb baholagan va majburiy jarimani aynan shu asosda qo‘llagan.
Sud eshigida kutayotgan kun va ochiq qolayotgan savollar
United World o‘z bayonotida “sobiq egalar sifatida Sheffield United’ni oylar davom etadigan noaniqlik ostida qolishini istamasligini” aytadi. Lekin ular o‘z manfaatlarini himoya qilish uchun barcha yuridik choralarni ko‘rishini ham ochiq bildirgan – ayniqsa, “ikki nafar milliarder” deb ta’riflangan Eltoukhy va Rosen kelishilgan summani to‘lashga rozi bo‘lmaguncha.
Endi hammasi High Court qaroriga taqalib turibdi. Chorshanba kuni kelishuv bo‘ladimi? Yoki winding-up order chiqariladimi?
Bir narsa aniq: agar kelishuv topilmasa, bu mojaro yozning odatiy transfer yangiliklaridan ancha uzoqqa boradi. Va Sheffield United uchun savol shunchaki “qaysi o‘rinda tugatamiz?” emas, balki “mavsumni nechta ochko bilan boshlaymiz?” degan darajaga chiqadi.
