Serena Williams: Hayot uchun kurash va ayollar sog‘lig‘i muammolari
Serena Williams o‘zining birinchi onalik tajribasi haqida gapirganda, bu faqat shaxsiy xotira emas, butun dunyodagi ayollar sog‘lig‘i uchun ogohlantiruvchi qo‘ng‘iroq bo‘lib yangraydi.
44 yoshli tennis afsonasi Forbes Power Women's Summit 2026 sahnasida yana bir bor o‘sha og‘ir kunlarga qaytdi. U birinchi qizini dunyoga keltirgach, hayot-mamot yoqasiga olib kelgan asoratlar, shifokorlar bilan muloqot va o‘sha paytdagi ichki sezgilarini eslab berdi. Bu hikoya endi shunchaki sport yulduzining boshidan o‘tgan sinov emas, balki ayollar tibbiy xizmatidagi chuqur muammolar ramziga aylangan.
U shunday dedi: o‘z boshidan o‘tganini aytib berganida, nechta ayol bu bilan bog‘lanishi mumkinligini tasavvur ham qilmagan. Avvaliga bu asosan ozchilik, irqiy va ijtimoiy jihatdan kamroq imkoniyatli guruhlarning muammosidek tuyulgandi. Keyin esa u bitta aniq xulosaga keldi: bu — ayollarning umumiy muammosi.
Serena sahnada turib, turli qatlamdan chiqqan ayollarning tug‘ruq haqidagi “dahshatli ertaklari”ni eshitganini aytib berdi. U hazil aralash, lekin og‘ir ma’noli fikr qo‘shdi: agar bolani erkaklar tug‘ayotgan bo‘lganida, ular uchun alohida shinam xonalar, eng yaxshi dori-darmonlar, maksimal qulayliklar tayyor bo‘lardi. Ya’ni hozirgi muammo bo‘lmasdi.
2017 yilda Serena va uning turmush o‘rtog‘i Alexis Ohanian qizi Alexis Olympia’ni qarshi olganida, tug‘ruq jarayoni kutilmaganda keskin burilib ketdi. U shoshilinch kesarcha kesish orqali tug‘di. Tug‘ruqdan keyin boshlangan yo‘tal talvasi operatsion chandiqni qayta ochdi va bu shifokorlarga qorin bo‘shlig‘ida katta gematoma — ivigan qon to‘planganini aniqlashga olib keldi.
Biroq bu hammasi emas edi. Serena o‘pkaga qon quyilishi — o‘tkir o‘pka emboliyasi bilan olti kunlik og‘ir kurashga kirishdi. Bir necha bor jarrohlik amaliyoti o‘tkazildi, har daqiqa hisobli edi.
U o‘sha kunlarni eslar ekan, bitta fikrni alohida urg‘uladi: tanasida nimadir noto‘g‘ri ketayotganini aniq bilgan va eng muhimi — bu ovoz eshitilishi shart edi. Omadi chopdi: shifokori uni tingladi, hamshiralar ham e’tibor qildi. Serena o‘sha quloq solish, o‘sha ishonchli munosabat hayotini saqlab qolganini aniq aytadi.
Bu tajriba uni faqat tirik qolgan chempion emas, balki ayollar va kam vakillik qilinadigan jamoalar uchun sog‘liqni saqlash bo‘yicha dadil himoyachiga aylantirdi. Tug‘ruqdan keyin u Reckitt Catalyst dasturining birinchi entrepreneur-in-residence maqomini qabul qildi. Bu global ijtimoiy ta’sir va innovatsiya tashabbusi sog‘liq, gigiyena, suv va sanitariya bo‘yicha yechim ishlab chiqayotgan ayol va kam vakillik qilinadigan tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlaydi.
Serena bu ayollar ishini tasvirlar ekan, ularning asosiy xabarini aniq ifodaladi: ayollar salomatligi — ikkinchi darajali emas, jamiyatning o‘zi kabi markaziy masala. Chunki ko‘pincha aynan ayollar bolalarni, oilani, uy ishlarini boshqaradi. U o‘zini ham shunday rolda ko‘radi: farzandlarining asosiy parvarishchisi.
Uning ta’kidlashicha, dastur orqali muammolarni bevosita hal qilish, eng muhimi, hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lgan aloqalarni o‘rnatish imkoni tug‘ilmoqda. Har bir ochilgan eshik — yangi yechim, har bir yechim esa bu xonadagi ayollarga ham, ularning farzandlariga ham yaqinlashayotgan yordam demak.
Serena Williams o‘z hikoyasini yillar davomida qayta-qayta aytib kelmoqda. Maqsad bitta: tug‘ruqdan keyingi asoratlar, ayollar duch keladigan yashirin va ko‘pincha e’tiborsiz qoladigan xavflar haqida dunyoni ogohlantirish.
U 2018 yilda yozgan maqolasida oddiy, ammo samarali yechimlarni sanab o‘tgan: malakali akusherlar, ishlaydigan tibbiyot muassasalari, emizish, “teri-teriga” aloqasi, toza ichimlik suvi, asosiy dori vositalari va to‘g‘ri ovqatlanish. Bular mavjud, lekin dunyo ularni hamma ayolga yetkazish bo‘yicha o‘z vazifasini to‘liq bajarayotgani yo‘q, degan qat’iy fikr bildirgan.
U o‘sha paytda ham, bugun ham bir narsani aytadi: biz bu chaqiriqqa javob berayotganimiz yo‘q. Ayollarni himoya qilish bo‘yicha o‘z mas’uliyatimizni oxirigacha bajarmayapmiz.
Shunga qaramay, Serena ohangini umid bilan yakunlaydi. U jamoaviy harakatga ishonadi: birga bo‘lsak, bu tizimni o‘zgartirish mumkin, deydi. Birga bo‘lsak, o‘zimiz kutayotgan o‘zgarishning o‘ziga aylanamiz.
Bu orada uning shaxsiy hayoti ham yangi bob ochdi. 2023 yil avgustida Serena va Alexis Ohanian ikkinchi qizlari — Adira River Ohanian’ni qarshi oldi. Ohanian oilaviy surat ostida yangi mehmonni olqishlab, uylarida muhabbat, sog‘lom ona va sog‘lom chaqaloq hukmronligini yozib qoldirdi. U Serena’ni yana bir “beqiyos tuhfa” uchun madh etib, uni o‘z hayotining eng buyuk chempioni sifatida ta’rifladi.
Serena Williams kortdan ketgan bo‘lishi mumkin, ammo uning eng muhim o‘yini endi boshlangandek: bu safar u rekordlar uchun emas, ayollar hayoti uchun kurashmoqda. Savol shunday: dunyo bu chaqiriqqa vaqtida javob bera oladimi?
