Rashford savdosi: Carrick xohishi va INEOS hisob-kitobi

Manchester United yozda hamon Marcus Rashford’ni sotishga qat’iy bel bog‘lagan. Michael Carrick esa 28 yoshli hujumchi bilan ishlashni xohlaydi, klub esa qanotga asosiy nishonlarini ola olmadi. Shunda savol o‘zi-o‘zidan tug‘iladi: nega baribir Rashford ketishi kerak?

Hisob-kitoblar rahm bilmaydi

Rashford’ning 2025 yil dekabrida Ruben Amorim tomonidan chetlatilishi atrofida gap ko‘p bo‘ldi. Intizom, xulq, tartib. Lekin INEOS rahbariyati portugaliyalik murabbiy yonini olganining asl sababi maydondan ko‘ra ko‘proq ofisda yotibdi.

Rashford Old Trafford’da haftasiga 325 ming funt maosh oladi – bunga Champions League bonusi qo‘shilgach. Shartnomasi 2028 yilgacha amal qiladi. Demak, keyingi ikki yil ichida klub Angliya terma jamoasi hujumchisiga qariyb 34 million funt to‘lashga majbur.

Bu yerda futbol emas, biznes tili gapiradi. Kompaniyaning eng qimmat aktivlaridan biri 18 oy davomida Rashford kabi keskin ravishda normadan past ishlasa, uni balansdan chiqarib yuborish – klassik “no-brainer”.

Sir Jim Ratcliffe kelganidan beri INEOS uchun asosiy vazifalardan biri ish haqi fondini qisqartirish bo‘ldi. Casemiro uchun “yana bir yil” shartnomasini uzaytirmaslik – haftasiga qariyb 350 ming funtlik majburiyatdan voz kechish – shuning yaqqol misoli.

Xuddi shu mantiq Rashford’ga nisbatan ham qo‘llanmoqda. Avval Amorim uni chiqib ketishini istaganida, hozir esa Carrick uni qayta jamoaga qo‘shishga tayyor turganiga qaramay.

Bu qarorning markazida futbolchi shaxsi, uning o‘yini yoki kiyinish xonasidagi ta’siri turmaydi. Murabbiylar fikri ham hal qiluvchi emas. Hatto Erik ten Hag ham, uni intizom uchun zaxiraga tushirgach, bir haftadan so‘ng Rashford’ni “to‘xtatib bo‘lmaydigan” deb ta’riflagan.

Aslida bo‘layotgani M16 dagi kabinetlarda qilingan sovuq, quruq hisob-kitob. Pastki chiziqni, balansni, PSR (Profits and Sustainability Rules) raqamlarini chiroyli ko‘rsatishga qaratilgan obses­siya – Sir Jim Ratcliffe’ni Britaniyaning eng boy odamlardan biriga aylantirgan yondashuv.

Rashford akademiya tarbiyalanuvchisi bo‘lgani uchun uning transferidan tushgan har bir funt PSR bo‘yicha “sof foyda” sifatida yoziladi. O‘tgan yozda FC Barcelona bilan tuzilgan ijara shartnomasiga 26 million funtlik sotib olish opsiyasi qo‘shilgani ko‘pchilikka arzon tuyulgandi. “Blaugrana” bu banddan foydalanmadi, lekin agar foydalanishganda ham United moliyaviy jihatdan jiddiy yengillik ko‘rardi.

Xuddi shu tamoyil har qanday taklifga tatbiq etiladi. Shuning uchun ham reja o‘zgarmagan: Rashford sotiladi, uning o‘rniga esa tushgan pul hisobiga yangi qanotchi olinadi.

Summerville – arzonroq, lekin kuchlimi?

Rashford’dan voz kechish fikriga qarshi bo‘lganlarning asosiy dalili oddiy: uning o‘rniga ko‘rilayotgan chap qanot variantlari undan kuchli emas.

Crysencio Summerville – bunga yorqin misol. West Ham United hujumkori bu yozda qanot uchun “1-raqamli nishon” sifatida tilga olinmoqda. Relegatsiyadan so‘ng United uni nisbatan arzonroq narxda olib kelishga umid qilgandi.

Ammo East London klubi o‘z so‘zida qat’iy turibdi: 50 million funt. 24 yoshli Niderlandiya terma jamoasi o‘yinchisining ajoyib Jahon chempionati kampaniyasi bu pozitsiyani yanada mustahkamladi.

Narx ko‘tarilgan bo‘lsa-da, PSR nuqtai nazaridan Summerville’ni olish qisqa muddatda Rashford’ni saqlab qolishdan baribir arzonga tushadi. 50 million funtlik transfer besh yillik shartnoma bo‘yicha amortizatsiya qilinsa, yiliga 10 million funt deb yoziladi.

Rotterdamlik futbolchi London Stadium’da haftasiga taxminan 50 ming funt oladi. Unitedga o‘tishi uchun u bu maoshni ikki barobar – 100 ming funtga – oshirishni istayapti. Bir yilga hisoblasak: 10 million funt amortizatsiya + 5,2 million funt maosh. Jami – 15 milliondan sal oshiq.

Buni Rashford’ning 2026/27 mavsumidagi ish haqi bilan solishtiring: faqat maoshining o‘zi 16,9 million funt atrofida. INEOS nimaga bu yo‘lni tanlayotgani darhol ko‘rinadi. Ikki yil ichida Rashford 31 yoshga yaqinlashgan erkin agent sifatida ketadi, Summerville esa hali cho‘qqisiga chiqmagan bo‘ladi va katta ehtimol bilan foyda bilan sotilishi mumkin.

Ammo yana o‘sha savol: bunga arziydimi?

Rashford’ni qattiq tanqid qiluvchilar ham Summerville undan yaxshiroq futbolchi, deb jiddiy yuz bilan ayta olmaydi. Niderlandiyalik futbolchi Premier League’da to‘rt mavsumda 84 o‘yinda 10 gol va 8 golli uzatma qayd etdi. Rashford esa La Liga’dagi ilk mavsumidayoq, asosan zaxiradan tushgan bo‘lsa-da, bundan ko‘proq golli uzatma berdi.

Barcelona yozda uni butunlay sotib olishni istamadi, lekin yana ijaraga olish variantiga qiziqdi. Demak, kataloniyaliklar Rashford maoshiga arzishini tan oladi, faqat transfer narxiga emas. Champions League’da doimiy qatnashuvchi grand uchun bu mantiq maqbul bo‘lsa, nega xuddi shunday model Old Trafford uchun yaramaydi?

Yana bir nuqta: United hozircha Summerville uchun ham favorit emas. The Athletic xabariga ko‘ra, AS Roma West Ham bilan faol muzokara olib bormoqda, futbolchining Rimga ko‘chib o‘tishga roziligi ham olingan.

Rejalar o‘zgardi, bahs esa keskinlashdi

Yozgi bozor oldidan United chap qanot uchun asl rejalari boshqacha edi. Klubning yetakchi nishonlari sifatida RB Leipzig hujumkori Yan Diomande va Aston Villa sardori Morgan Rogers ko‘rilgandi. Ikkalasi ham Rashford’dan sezilarli darajada yuqori darajadagi yangilanish bo‘lishi kutilgan.

Summerville nomi ro‘yxatning yuqori qismiga faqat bitta sabab bilan chiqdi: Diomande va Rogers uchun so‘ralayotgan narx United byudjetidan oshib ketdi. Klubning asosiy e’tibori esa yarim himoyani tubdan qayta qurishga qaratilgan.

Endi esa manzara shunday: Rashford’dan qutulish orqali PSR raqamlarini chiroyli qilish, lekin o‘rniga undan zaifroq o‘yinchini olish ehtimoli. Wythenshawe farzandining yuqori maoshi shuncha xavfga arziydimi?

Carrick bunga “ha” deyotganga o‘xshaydi. Uning ustidan qaror chiqarayotganlar esa “yo‘q” deb turibdi. Ikkala tomonning ham mantiqli dalillari bor. Ammo bu bahs tobora bir savolga tiqilib boryapti: Manchester United hozir ko‘proq futbol klubi sifatida qaror qilyaptimi yoki yirik korporatsiya sifatida?

Agar javob ikkinchi tomonga og‘sa, Carrickning g‘azablanishga to‘liq haqqi bo‘ladi.