Rabotdagi inqiroz va kechirim: Infantino pozitsiyasi qanday o'zgaradi?
Marokashdagi shoshilinch yig‘ilish futbol siyosatidagi eng keskin to‘qnashuvlardan birini vaqtincha bo‘lsa-da muzlatib qo‘ydi. FIFA prezidenti Gianni Infantino o‘zining eng xavfli rejasidan – Jahon chempionati tijoriy ulushlarini xususiy investorlar qo‘liga topshirish g‘oyasidan – orqaga chekindi va ochiqchasiga uzr so‘rashga majbur bo‘ldi. Ammo u hokimiyatni ham saqlab qoldi.
Uch kunlik bosim, yopiq eshiklar ortidagi savdolashuvlar va ochiq tahdidlar shundan boshqa yo‘l qoldirmadi.
FFE loyihasi: ichki urushni qo‘zg‘atgan xato
Infantino ilgari surgan FIFA Forward Enterprise (FFE) loyihasi FIFA ichida haqiqiy fuqarolar urushini boshlab berdi. Reja bo‘yicha, Jahon chempionati va boshqa yirik turnirlarning ayrim tijoriy huquqlari xususiy kapitalga sotilishi kerak edi. Bu esa tashkilot ichidagi eng ta’sirli bloklarni bir-biriga qarshi qo‘ydi.
Yevropa grandlari chizig‘ini aniq chizdi. UEFA rahbarlari reja tasdiqlansa, FIFA musobaqalarini to‘liq boykot qilish bilan qo‘rqitdi. Bu shunchaki diplomatik ogohlantirish emas edi – bu global kalendarni izdan chiqarishi mumkin bo‘lgan siyosiy bomba edi.
Bosim oxir-oqibat o‘z samarasini berdi. Infantino orqaga chekindi.
Rasman kechirim, norasmiy qutulish
Chorshanba oqshomida Gianni Infantino va FIFA bosh kotibi Mattias Grafström imzolagan qo‘shma bayonotda ular jarayonni “xatolar bilan to‘la” deb tan oldi.
“Biz FFE tashkil etish bo‘yicha taklif jarayonida xatolar qilinganini tan olamiz. FIFA Kengashi va FIFA a’zo assotsiatsiyalari o‘zini chetga surilgandek his qilishi aslo niyatimiz bo‘lmagan, bu boshqacha boshqarilishi kerak edi”, – deyiladi xatda.
Bayonot davomida taklif matbuotga sizdirilgach, yo‘l qo‘yilgan xatolar uchun ham alohida uzr so‘raldi. Rahbariyat bu kabi jarayonlarni qayta ko‘rib chiqishga va kelgusi yig‘ilishda FIFA Kengashiga maxsus hisobot taqdim etishga va’da berdi.
Qiziq tomoni shundaki, Grafström avvalroq ichki xatlarda bu loyihani “achinarli va qoralashga arzigulik” deb ta’riflagani oshkor bo‘lgan edi. Shunga qaramay, Rabotdagi rasmiy kommunikatsiya butunlay boshqa ohangda bo‘ldi: birdamlik, sodiqlik, yagona yo‘nalish.
“Har qanday shubhani bartaraf etish uchun aytamiz: yig‘ilishda ishtirok etgan FIFA bosh kotibi va Boshqaruv kengashi FIFA prezidenti Gianni Infantinoga, 211 ta FIFA a’zo assotsiatsiyasi tomonidan saylangan yagona rasmiy shaxs sifatida, to‘liq qo‘llab-quvvatlovini yana bir bor tasdiqlaydi”, – deyiladi bayonotda.
Bu jumla siyosiy jihatdan aniq yozilgan: xatolar tan olindi, lekin prezidentga bo‘lgan ishonch – rasman – o‘zgarmagan.
Rabotdagi siyosiy o‘yinlar: 2030 finali evaziga qo‘llab-quvvatlov
Infantino pozitsiyasini mustahkamlash uchun faqat kechirim bilan cheklanib qolmadi. Rabotdagi uchrashuvlar chog‘ida u kelajakdagi turnirlar atrofida siyosiy manevrlar qilgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, FIFA rahbari Marokashga 2030 yilgi Jahon chempionati finalini berish evaziga ularning ochiqchasiga ko‘magini so‘ragan. Bunday va’da – agar u haqiqatan ham berilgan bo‘lsa – nafaqat siyosiy kapital, balki katta iqtisodiy foyda ham demak.
Rasmiy tasdiq yo‘q, lekin signal aniq: Infantino o‘z kursini saqlab qolish uchun turnirlarni geosiyosiy vositaga aylantirishga tayyor.
Ichkarida birlik, tashqarida ishonchsizlik
FIFA rahbariyatining yakuniy bayonoti iliq so‘zlarga to‘la edi. Ular prezident, bosh kotib va Boshqaruv kengashi o‘rtasidagi ish jarayonlarini samaradorlik va tezkorlik nuqtai nazaridan yaxshilashga kelishganini ma’lum qildi. Yig‘ilish natijalari FIFA boshqaruvini mustahkamlashi, tashkilotga bo‘lgan ishonchni tiklashi va kelajakdagi yirik sinovlarga “yagona va shaffof tarzda” tayyorlanishga yordam berishi ta’kidlandi.
Qog‘ozda – uyg‘unlik. Amalda esa savollar ko‘p.
Futbol jamoatchiligi Infantinoning kechirimini sovuqqonlik bilan qarshi oldi. FIFA ichida “xatolar bo‘ladi, tuzatamiz” degan kayfiyat sezilsa-da, tashqi maydonda bu voqea allaqachon ishonch inqirozi sifatida ko‘rilmoqda.
Figo zarbasi: uch so‘zli hukm
Eng keskin javoblardan biri Yevropa tomonidan keldi. Real Madrid va Portugaliya afsonasi, hozirda UEFA maslahatchisi sifatida ishlayotgan Luis Figo so‘zini aylantirmadi.
“FIFA’dagi muammolar haqida 10 000 so‘z yozishim mumkin. Lekin yechim uchun atigi uch so‘z kifoya: Infantino ketishi kerak”, – dedi u.
Bu gap nafaqat shaxsiy hujum, balki Yevropa elitasining kayfiyatini aniq ifoda etib turibdi. Infantino ichki siyosiy frontni hozircha tinchitgan bo‘lishi mumkin, ammo uning legitimligi endi har bir qarorida savol ostida bo‘ladi.
Rabotda uzr so‘raldi, bayonotlar imzolandi, qo‘llab-quvvatlov rasman tasdiqlandi. Ammo bir savol hanuz ochiq turibdi: keyingi katta qaror kelganida, futbol olami bu prezidentga yana ishonadimi?
