PSG va Aston Villa: UEFA Super Cup 2023 bahsi

Yevropa mavsumining rasmiy bo‘lmasa-da, haqiqiy ochilish marosimi yana sahnada. Bu safar UEFA Super Cup sahnasiga hozirgi zamonning ikki mutlaqo turlicha, lekin bir-biriga juda mos raqibi chiqadi: Champions League sohibi, Fransiya chempioni Paris Saint-Germain va 30 yillik chanqoqlikni sindirgan, Europa League g‘olibi Aston Villa.

Bu oddiy “show” emas. Bu – qit’a futbolidagi ikki yo‘lning kesishgan nuqtasi.

Qachon va qayerda?

Uchrashuv chorshanba kuni, 12-avgust kuni, soat 19:00 GMT da start oladi. Sahna – Avstriyadagi Salzburg shahri, Red Bull Arena. UEFA o‘yinlarida u Stadion Salzburg deb ataladi, odatda esa Avstriya Bundesligasining doimiy mezboni RB Salzburgning uyi.

Taxminan 30 ming tomoshabinga mo‘ljallangan stadion bu safar nafaqat Avstriya, balki butun Yevropaning yangi mavsumga bo‘lgan ishtahasini sinaydi.

PSG: Chempionlikni ushlab qolgan gigant

Paris Saint-Germain bu bosqichga o‘ziga xos sinovdan o‘tib keldi. May oyida bo‘lib o‘tgan Champions League finalida ular Arsenal bilan nihoyatda tarang, ehtiyotkorlik bilan o‘ynalgan bahsda chempionlikni himoya qildi.

120 daqiqa – 1:1. Keyin esa asablar sinovi.

Budapeshtdagi Puskas Arena tribunalarida nafaslar ichga yutilgan pallada Arsenal himoyachisi Gabriel penaltilar seriyasida to‘pni darvoza ustidan uchirib yubordi. Shu zarba Parij klubini tarixga yozdi: PSG 4:3 hisobida penaltilarda g‘alaba qozondi va Real Madridning 2016–2018 yillardagi uch yillik hukmronligidan keyin Super Cup’ni ketma-ket ikki marta qo‘lga kiritgan ilk klubga aylandi.

Bu faqatgina sovrin emas, balki status. PSG endi Yevropaning zamonaviy gigantlari qatorida mustahkam joylashib oldi.

Aston Villa: 30 yillik chanqoqlikdan Istanbuldagi portlashgacha

Aston Villa yo‘li esa butunlay boshqa ohangda. Bu – qaytish, o‘zini qayta kashf etish, tarix changini artib tashlash hikoyasi.

Istanbulda bo‘lib o‘tgan Europa League finalida Unai Emery shogirdlari Freiburgni 3:0 hisobida mag‘lub etib, klubning 30 yillik sovrinsiz davriga nuqta qo‘ydi. Bu shunchaki g‘alaba emasdi, bu – bayonot edi.

Birinchi bo‘lim oxiriga yaqin Youri Tielemansning chaqmoqdek voleysi hisobni ochdi. Oradan ko‘p o‘tmay, tanaffusga soniyalar qolganida Emiliano Buendia jarima maydoni chetidan ajoyib zarba bilan burchakka yo‘l topdi. Nemislar karaxt, Villa esa uchib ketayotgandek edi.

Ikkinchi bo‘limda Morgan Rogers uchinchi golni urib, nemis klubining barcha umidlarini sindirdi. Natija – 3:0, klub tarixidagi birinchi yirik Yevropa sovrini va 1996-yildagi League Cup’dan buyon ilk katta kubok.

Birmingham klubi uchun bu faqatgina sovrin emas, balki yangi davrning boshlanishi bo‘lishi mumkin.

Kuchlar nisbatida kim ustun?

Raqamlar sovuqqon. Polymarket ma’lumotlariga ko‘ra, asosiy vaqt yakuniga ko‘ra PSG g‘alaba qozonish ehtimoli 55 foiz atrofida. Durang – 25 foiz. Aston Villa g‘alabasi – 22 foiz.

Demak, bozor Parij klubini aniq favorit sifatida ko‘radi. Lekin bu Super Cup. Bunda ko‘pincha mavsum oldi ritm, tayyorgarlik bosqichi va motivatsiya darajasi oddiy statistikani chiziqdan o‘chirib tashlaydi.

Superkubok tarixi: Sovrinlarning sovrini

UEFA Super Cup 1973-yilda rasman yo‘lga qo‘yilgan. O‘shanda Yevropa Kubogi (hozirgi Champions League) g‘olibi bilan Cup Winners Cup chempioni to‘qnash kelardi.

1999-yilda Cup Winners Cup bekor qilingach, o‘yin format o‘zgardi: endi Champions League g‘olibi bilan UEFA Cup (hozirgi Europa League) chempioni bahs olib boradigan bo‘ldi.

Bu sovrin ko‘pincha mavsum oldi “bonus” sifatida qaraladi, lekin tarix boshqacha gapiradi. Eng ko‘p Super Cup yutgan klub – Real Madrid, ularning hisobida olti kubok bor. Barcelona va AC Milan beshtadan, Liverpool esa to‘rtta marta g‘olib chiqqan.

PSG esa ayni damda amaldagi chempion. O‘tgan mavsumda ular Tottenham’ni 2:2 hisobidagi durangdan keyin penaltilarda 4:3 bilan mag‘lub etib, kubokni ko‘tarishgan.

So‘nggi 10 yillik ro‘yxat ham sovrin atrofidagi kuchlar muvozanatini ko‘rsatadi:

• 2025 – Paris Saint-Germain
• 2024 – Real Madrid
• 2023 – Manchester City
• 2022 – Real Madrid
• 2021 – Chelsea
• 2020 – Bayern Munich
• 2019 – Liverpool
• 2018 – Atletico Madrid
• 2017 – Real Madrid
• 2016 – Real Madrid

Bu safda PSG yana bor. Aston Villa esa bu sahnaga yangi, lekin o‘ziga ishongan mehmon sifatida kirib kelmoqda.

PSG – Aston Villa: Yaqindagi hisob-kitob

Bu ikki klub bir-biriga butunlay begona emas. 2024–25 yilgi Champions League chorak finali bunga isbot.

Parijdagi birinchi uchrashuvda Parc des Princes tribunalarida PSG 3:1 hisobida g‘alaba qozongan. Bir hafta o‘tib, Angliyadagi javob bahsida Aston Villa 3:2 hisobida ustun kelgan bo‘lsa-da, umumiy hisobda 5:4 bilan aynan PSG yarim finalga yo‘l olgan.

Demak, Villa bu raqibni sindira olishini ko‘rsatib bo‘lgan, lekin seriyadan omon chiqqan baribir Parij klubi bo‘lgan.

Endi esa neytral maydon, bitta o‘yin, bitta kubok.

Qoidalar: Qo‘shimcha bo‘lim yo‘q

Eng keskin nuqtalardan biri – reglament. Agar asosiy 90 daqiqa durang bilan tugasa, qo‘shimcha bo‘lim bo‘lmaydi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri penaltilar.

Bu esa riskni boshqarish, o‘yinni oxirigacha “bo‘g‘ib turish”ni yoqtiradigan murabbiylar uchun alohida boshqotirma. Bitta xato – va siz chempionlikni lotereyaga topshirasiz.

Hakam: bahs markazidagi ism

Uchrashuvni somalilik hakam Omar Artan boshqaradi. U yaqinda FIFA World Cup uchun AQShga kirish vizasi atrofidagi bahslar bilan sarlavhalarga chiqib ulgurgan edi. Endi esa Yevropa klublarining yirik sovrini uchun mas’ul shaxs sifatida maydonga tushadi.

Bunday fon ostida uning har bir qarori, har bir hushtagi diqqat markazida bo‘ladi.

Murabbiylar so‘zi: Ispancha maktab dueli

Bu o‘yin nafaqat klub va futbolchilar, balki murabbiylar qarama-qarshiligi ham. Ikkala tomonda ham ispan maktabi.

PSG bosh murabbiyi Luis Enrique Super Cup’ning ahamiyatini ochiq ta’kidlab, bu sovrinni “haqiqatan muhim” deb atadi va Aston Villa’ni “juda raqobatbardosh” jamoa sifatida ko‘rsatdi. U bugungi futbol xaritasida ispan murabbiylari va futbolchilarining o‘rni haqida gapirar ekan, to‘pni nazorat qilish, hujumkor, lekin shu bilan birga himoyada ham barqaror o‘yin falsafasini markazga qo‘ydi.

Aston Villa ustozı Unai Emery esa yo‘lini aniq chizib qo‘ygan: avval g‘alaba qozona oladigan jamoa qurish, keyin esa uning “oqibatlari” – sovrinlar. Uning nazarida UEFA Super Cup – yana bir imkoniyat. Yana bir o‘lchov. Dunyoning eng kuchli jamoalaridan biri sifatida ta’riflayotgan Paris Saint-Germain bilan o‘z jamoasini solishtirish uchun sahna.

Ikkala murabbiy ham bu uchrashuvni mavsumoldi “sparring” emas, balki to‘liq qiymatli final sifatida ko‘rayotgani shundoq seziladi.

Qayerdan tomosha qilish mumkin?

Televizion huquqlar ham o‘yin darajasiga mos. Buyuk Britaniyada uchrashuvni TNT Sports jonli efirda namoyish etadi. Qo‘shma Shtatlarda esa translyatsiya huquqi CBC Sports qo‘lida.

Qolgan mamlakatlar bo‘yicha to‘liq ro‘yxat UEFA tomonidan tasdiqlangan, global auditoriya yana bir bor Super Cup’ni kuzatadi.

Bir tomonda – chempionlikni ushlab qolgan, sovrinlarga ko‘nikib bo‘lgan PSG. Ikkinchi tomonda – uzoq yillik sukutdan so‘ng Yevropa sahnasiga baland ovoz bilan qaytgan Aston Villa.

Savol oddiy, javob esa faqat Salzburg osmoni ostida topiladi: yangi mavsumga birinchi zarbani kim beradi?