Pat Rafter: Padel o'yinchisi sifatida yangi sahnada

Pat Rafter haqida gap ketganda, Avstraliya sporti bir zumda ko‘z oldiga keladi. Ikki karra US Open chempioni, sobiq jahon birinchisi, reklama taxtalarini bezagan modeli qiyofasi – lekin hammasidan avval, samimiyligi bilan hanuz yonib turgan inson. Shunday odamni har qanday jamoa o‘z tomonida ko‘rishni istaydi. Shuning uchun ham uning Aussie Crocs tarkibida paydo bo‘lgani hech kimni hayratga solmadi.

Bu safar u tennischi emas, padel o‘yinchisi sifatida sahnaga chiqadi. Sydney Opera House maydonida 15-avgustdan boshlanadigan ko‘rgazmaviy turnirda.

Padelga oshufta bo‘lgan afsona

Rafter hozir rasmiy ravishda Padel Australia elchisi. Lekin u o‘zini shunchaki ramziy figura deb hisoblamaydi. 53 yoshida ham u Crocs tarkibidagi o‘rnini halol topdim, deydi. Bu so‘zlar ortida esa ko‘p yillik professional odat – intizom va mashg‘ulot yotadi.

“Men ancha qattiq mashq qilaman,” deydi u. “Tana endi ma’lum chegaradan ortig‘iga yo‘l qo‘ymaydi, lekin baribir ishlaydigan, boshqa yumushlari bor yigitlarga qaraganda ancha ko‘p shug‘ullanaman.”

Byron Baydagi odatiy kuni ertalabdan boshlanadi: 40 daqiqa cho‘zilish va kuch mashqlari – “shunchaki yurib, harakatlana olishim uchun”, deydi u. Keyin ko‘pincha kamida 90 daqiqa padel kortida. Orada do‘stlari bilan plyajda regbiga o‘xshash o‘yin, kechga borib esa zal, sauna, muzli vanna.

“Bu faqat sport uchun emas, umumiy farovonlik uchun ham. Lekin ayni paytda padel kortida kerak bo‘ladigan sog‘lig‘imni ham ta’minlaydi,” deydi u.

Tennis Australia so‘nggi yillarda raketkali sportlar oilasini kengaytirishga kirishdi: padel, pickleball – barchasi bir ekotizim ichida. Rafter bu harakatning eng yirik targ‘ibotchisi. Biroq u klassik tennisdan ham uzilib qolmagan: kelasi oy Londonda bo‘lib o‘tadigan Laver Cup musobaqasida u yana vitse-kapitan sifatida safda bo‘ladi.

De Minaur – “yaxshi” bo‘lishdan charchagan yetakchi

Londonda u hozirgi Avstraliya raqam birinchi raqamli tennischisi Alex De Minaur bilan ham uchrashadi. Rest of the World jamoasi safida. 27 yoshli bu yigit yaqinda ilk bor kuchli beshlikka kirib, so‘nggi 17 yilda bunga erishgan ilk avstraliyalik erkak bo‘ldi.

Ammo bir chiziq bor, u hanuz kesib o‘tilgani yo‘q: “Grand Slam” yarim finali. De Minaur chorak finalda yetti marta to‘xtadi.

“Bu uning xohlagan joyi emas,” deydi Rafter. “U shunchaki juda yaxshi va juda barqaror bo‘lib keldi, lekin u ‘yaxshi’dan ham balandroq bo‘lishni xohlaydi. Buni birinchi bo‘lib o‘zi tan oladi: u bu turnirlarda juda chuqur bosqichlarga chiqishni, ‘grand slam’ yutishni istaydi.”

2026-yilga kelib De Minaur hali ham Avstraliya tennisining asosiy umidi bo‘lib turibdi. Ash Bartydan keyingi davrda u mamlakat bayrog‘ini ko‘tarib yurdi – Nick Kyrgios kabi chaqmoqdek yalt etib ko‘rinib, yana yo‘qolib ketadigan iste’dodlar fonida. Yil o‘rtasidagi reytinglar esa Avstraliya tennisi uchun unchalik ham yoqimli manzara chizmaydi.

Ayollar orasida birorta avstraliyalik ilk 50 talikda yo‘q. Rossiyada tug‘ilib, endi Avstraliya sharafini himoya qilayotgan Daria Kasatkina eng yuqori o‘rinda turibdi, biroq u ham jarohatlar bilan uzilib-qirqilib kelayotgan murakkab mavsumni ortda qoldirishga urinmoqda. Maya Joint, Talia Gibson va Emerson Jones kabi yoshlar umid uyg‘otdi, lekin hali “katta turnirda ikkinchi hafta” darajasiga qadalib qolganlari yo‘q.

Erkaklar tomonida esa De Minaurdan keyingi eng yuqori o‘rin – James Duckworth, 83-raqam. Yaqinda kuchli 40 talikda yurgan Alexei Popyrin va Jordan Thompson esa pastlab ketdi. Rafter, ko‘plab avstraliyalik muxlislar kabi, keyingi “grand slam” chempioni qayerdan chiqishini o‘ylaydi.

“Avstraliyada imkoniyatlar bor, dasturlarimiz, tizimlarimiz yaxshi, o‘yinchi yetishtirishga mo‘ljallangan. Nega biz Ispaniya kabi o‘yinchi chiqara olmayapmiz? Bilmayman,” deydi u.

Uningcha, mamlakatning geografik yakkaligi o‘sishga to‘sqinlik qilishi mumkin: avstraliyalik o‘smirlar tengqurlaridan orqada qoladi. Lekin u hammasini bitta sababga bog‘lashdan tiyiladi.

“Turli rivoyatlarni yig‘ib, bitta hikoya qilish mumkin, lekin to‘g‘ri javob qaysi biri? O‘tmishda biz doim o‘yinchi yetishtirganmiz, va men baribir bir paytlar yana shunday bo‘lishiga ishonaman. So‘nggi yillarda ‘grand slam’ g‘oliblari bo‘yicha biroz qurg‘oqchilik bo‘ldi, lekin baribir kimnidir qo‘llab-quvvatlash uchun bor edi.”

Hewitt familiyasi yana sahnada

Bu hafta Avstraliya erkaklar tennisi uchun ramziy lahza yuz berdi. Washingtondagi turnirning ikkinchi bosqichida De Minaur kortga Cruz Hewittga qarshi chiqdi. Cruzning otasi – 2002-yilda US Openni yutgan Lleyton Hewitt – Avstraliyaning so‘nggi “grand slam” chempioni.

Hewitt Jr bu yozda Wimbledon o‘smirlar finaliga chiqqan ilk avstraliyalik bo‘ldi – aynan De Minaurdan beri birinchi marta. U yaqinda ilk bor ATP tour darajasida ham g‘alaba qozondi. Mamlakatdagi eng istiqbolli nomlardan biri.

U otasi kabi qo‘lini burni tomonga tortib nishonlaydi, lekin o‘yin uslubi boshqacha: Lleytonning himoyaga tayangan chaqqonligi yoki De Minaurning chidamli yugurishidan ko‘ra, Cruz tashabbusni o‘z qo‘liga olishni yaxshi ko‘radi.

“U 17 yoshda, keyingi uch-to‘rt yili juda qiziq bo‘ladi, qanday rivojlanishini ko‘ramiz,” deydi Rafter. “Qanchalik yaxshi bo‘lib ketishini hali bilmaymiz. U, albatta, o‘yinchi. Qancha balandga chiqadi – noma’lum.”

Washington kortida hozircha tajriba g‘alaba qozondi. O‘n yil katta raqibga qarshi Cruzning kuchi yetmadi. Lekin bu uchrashuv keskinlikdan ko‘ra ko‘proq hurmat bilan esda qoldi.

“Bu voqeaning bir qismi bo‘lish juda maxsus lahza edi, bunga minnatdorman,” dedi De Minaur uchrashuvdan keyin. U so‘zlari bilan Lleyton Hewittning Avstraliya tennisidagi yillar davom etgan roli tufayli bu aloqalar o‘n yil oldan shakllanganini ham eslatdi.

61 daqiqa davom etgan o‘yinning yakunida De Minaur raqibiga faqat keyingi bosqichda emas, butun keyingi o‘n yillik faoliyatida ham omad tiladi. U shunday qilib, Hewittning hali faqat yuzasini tirnab ko‘rayotgan ulkan salohiyatini tan oldi.

Rafterning yangi korti va eski ochligi

Hewittning kelajagi qanday bo‘lishini vaqt ko‘rsatadi. Rafter esa o‘zi topgan yangi maydonda – padelda – xuddi shu savollar bilan yashayapti. U bu sportni 2023-yilda qo‘shnisi orqali kashf qilgan.

“Bu tanam uchun yaxshi g‘oyami? Ehtimol, yo‘q,” deydi u kulib. “Lekin hozircha borimcha borib o‘ynayman, deb o‘yladim.”

U o‘zini endi boshlovchi deb hisoblamaydi, lekin o‘zini ham aldamaydi.

“Mening hozirgi darajamda men hali yaxshilanishning faqat yuzini tirnab ko‘ryapman, keyingi bosqichga o‘tish yo‘llarini endi qidiryapman.”

Avstraliya tennisi ham xuddi shunday holatda emasmi? De Minaur, Cruz Hewitt, yangi avlod qizlari – barchasi hali faqat yuzani tirnab ko‘ryapti. Savol bitta: kim birinchi bo‘lib bu panjaradan sakrab o‘tadi?