Olwethu Makhanya: Yoxannesburgdan Glasgowgacha bo‘lgan yo‘l
Olwethu Makhanya: Yoxannesburgdan Glasgowgacha bo‘lgan yo‘lni ushlab qolgan ona so‘zi
Rangers markazi himoyachisi Olwethu Makhanya bugun Shotlandiyada sovuqqon, xotirjam ko‘rinadi. Derek McInnes tizimidagi to‘rt o‘yindan iborat g‘alabali seriyada atigi bitta gol o‘tkazib yuborgan mudofaa chizig‘ining muhim bo‘lagi. Lekin uning hikoyasi Glasgowdagi yorqin chiroqlardan ancha uzoqda, telefon qo‘ng‘irog‘i va onaning qat’iy javobidan boshlangan.
“Futbol men uchun emasdek tuyulgandi”
Makhanya 16 yoshida uyini tark etadi. Maqsad aniq: Yoxannesburgga borib, klub topish, professional futbolchi bo‘lish. Ammo orzu bilan haqiqat bir-biriga to‘g‘ri kelmaydi.
“Uyimdan birinchi marta ketdim, harakat qildim, lekin ishlar yaxshi ketmayotgandi,” deya eslaydi u. Bir kuni hammasidan charchab, telefonni qo‘lga oladi. Onasiga qo‘ng‘iroq qiladi.
“Onamga: ‘Shunchaki qaytib bormoqchiman, balki o‘qishga e’tibor qaratarman, ehtimol futbol men uchun emasdir’, dedim.”
Bu lahza ko‘pchilik futbolchilarning yo‘li sinadigan nuqta bo‘lishi mumkin edi. Lekin Makhanya uchun hammasi aksincha bo‘ldi.
Onasi telefon orqali qisqa, ammo hammasini o‘zgartirgan gapni aytadi: sen bu yerdan ketayotganingda “futbol o‘ynashga ketyapman” deb chiqqansan, endi shu yo‘ldan borishing kerak. Orqaga qaytish yo‘q.
“U aytgan gap: ‘Bu yerdan ketayotganingda menga futbol o‘ynashga ketayotganingni aytgansan, men sendan shuni qilishni xohlayman’, bo‘ldi. Shundan keyin shunchaki davom etishim kerak edi, hammasi men uchun haqiqatga aylanguncha.”
Shu ruhiy turtki bilan u izlanishni to‘xtatmaydi va oxir-oqibat Stellenbosch bilan shartnoma imzolaydi. Keyinchalik esa yo‘l uni Philadelphia Union orqali Rangersgacha olib keladi.
McInnes himoyasining yangi tayanchi
22 yoshli Janubiy Afrika terma jamoasi futbolchisi yozda kelganidan beri Rangers mudofaasiga tez moslashdi. U bilan birga jamoa liga doirasida ketma-ket to‘rt o‘yinda g‘alaba qozondi, faqat bitta gol o‘tkazib yubordi. Bu seriya fonida endi navbat yakshanba kungi yirik sinovga – League Cup chorak finalida Celticga qarshi bahsga kelmoqda.
O‘rtadagi so‘nggi liga uchrashuvi – St Mirren ustidan kechki daqiqalarda kelgan g‘alaba – Makhanya uchun faqat uch ochko emas, kiyinish xonasining ruhiy portreti ham bo‘ldi.
“Bu o‘yin, nazarimda, guruhning ruhiy jihatdan qanchalik kuchli ekanini ko‘rsatdi,” deydi u. “Bu yigitlarning mentaliteti va xarakteridan dalolat.”
Raqibni bosim ostida ushlab turish, so‘nggi daqiqalarga qadar taslim bo‘lmaslik – bular McInnes jamoasining so‘nggi haftalardagi belgisi bo‘lib qoldi. Makhanya esa buning ildizini faqat maydonda emas, undan tashqarida ham ko‘rilayotgan ishda ko‘radi.
“Birga qolish juda muhim bo‘ladi. Bu jamoaviylikni juda kuchli ko‘rsatadi va bu – maydon tashqarisida ham ustida ishlayotgan narsamiz.”
Old Firm: hali ko‘rmagan darajadagi bosim
Makhanya uchun endi yangi sahifa ochiladi. U tan oladi: Old Firm darajasidagi uchrashuvda hali o‘ynamagan.
Biroq u Rangers – Celtic to‘qnashuvining og‘irligini allaqachon his qilib ulgurgan. Klub bazasidan tortib, shahar ko‘chalarigacha – hamma joyda bu o‘yinning og‘irligi sezilib turibdi.
“Hamma bu uchrashuv klub uchun, muxlislar uchun, hamma uchun nimani anglatishini juda yaxshi tushunadi,” deydi u. “Juda hayajondaman va bu o‘yinni intiqlik bilan kutyapman.”
U Old Firmni tasvirlar ekan, taktika yoki sxemalarga emas, avvalo his-tuyg‘ularga urg‘u beradi.
“Bu juda ehtirosli o‘yin bo‘lishini bilaman. Muxlislardan chindan ham juda-juda ‘telba’ o‘yin kutyapman.”
Ibroxda bo‘ladigan chorak finalda tribunalar portlab ketishga tayyor. Makhanya esa bu shovqinni bosim emas, kuch manbai sifatida qabul qilmoqchi.
“Biz shunchaki ishimizni qilishga va natija keltirishga harakat qilishimiz kerak, chunki muxlislar bizni qo‘llab-quvvatlashini bilamiz. Ularni ruhlantiruvchi kuch sifatida ishlatamiz va ayni paytda ular uchun o‘ynayotganimizni ham tushunamiz. Ular biz uchun juda katta yordam bo‘lishadi.”
Yoxannesburgdagi o‘sha telefon qo‘ng‘irog‘idan boshlangan yo‘l endi Old Firm sahnasiga chiqmoqda. Endi savol bitta: onasining o‘sha qat’iy so‘zi bilan yo‘lga chiqqan yigit, Celticga qarshi shu bosim ostida ham shu darajada sovuqqon bo‘lib qololadimi?
