Nyu-Yorkda US Open: Zverev va Sheltonning tungi o‘yinlari
Nyu-York bu yil ham uxlamayapti. Ayniqsa Flushing Meadows atrofi.
US Open kechalari cho‘zilib ketmoqda, tong sahargacha davom etayotgan o‘yinlar shahar “hech qachon uxlamaydi” degan laqabiga yangi dalil bo‘layapti. Lekin bu safar shovqin-surondan ko‘ra ko‘proq savol tug‘ilyapti: bu qanchalik adolatli?
Zverev uchun “Nyu-Yorkdagi Australian Open”
Erkaklar toifasida birinchi raqamli ustunlikka ega Alexander Zverev uchun turnir deyarli tungi marafonga aylangan. Oxirgi ikki haftada uning besh uchrashuvidan uchtasi soat 01:00 dan keyin tugadi. Ba’zilari esa bundan ham kech.
“O‘tgan haftada soat 6:45 da uxlagan paytlarim bo‘ldi, o‘zimni biroz jet-lag bo‘lgandek his qilyapman, — deydi Zverev. — Hozir o‘zimni Nyu-Yorkda o‘tayotgan Australian Open’da o‘ynayotgandek sezayapman”.
Juma kungi Karen Khachanovga qarshi yarim final — mahalliy vaqt bilan 15:00 (20:00 BST) dan oldin boshlanmaydi — Zverev uchun bu yilgi US Open’dagi birinchi kunduzgi o‘yin bo‘ladi. Ya’ni nihoyat quyosh nuri ostida kortga chiqadi.
Khachanov esa mutlaqo boshqa ritmda harakat qilmoqda. U hali biror marta tun yarmidan keyin kortda qolmadi. Alexander Blockx ustidan chorak finaldagi g‘alabasini ham chorshanba kuni mahalliy vaqt bilan soat 19:00 ga yaqin yakunladi. Tayyorlanish uchun vaqt, tiklanish uchun kecha — hammasi joyida.
Zverev esa dastlabki uchta g‘alabasidan so‘ng soat 5:00 dan keyin uyquga yotgan. Bo‘sh kechasida ham erta uxlamadi: Ben Shelton’ning Carlos Alcaraz ustidan tarixiy tungi g‘alabasini tomosha qilish uchun uyg‘oq qoldi.
Shelton va Tiafoe: ikki xil kecha, bitta sahna
Amerikalik sakkizinchi raqam Ben Shelton chorak finaldagi Alcaraz ustidan g‘alabasini chorshanba tongida, soat 3:34 da yakunladi. Bu US Open tarixidagi eng kech tugagan o‘yin sifatida qayd etildi. Tribunalar hanuz to‘lib-toshgan, ammo tana uchun bu vaqt allaqachon “qizil zona”.
Shelton endi 11-raqamli Frances Tiafoe’ga qarshi tushadi. Uchrashuv juma kuni kechki sessiyada, 19:00 da (00:00 BST, shanba) boshlanishi rejalashtirilgan. Tiafoe esa o‘z chorak finalini ancha “insoniy” vaqtda tugatdi: u seshanba kuni mahalliy vaqt bilan soat 19:00 atrofida, besh setlik marafonda vatandoshi Alex Michelsen’ni mag‘lub etdi.
Farq juda katta. Buni raqamlar emas, tana biladi.
“Raqibning kun davomida erta o‘ynab bo‘lgani ulkan ustunlik beradi, — deydi Andy Murray bilan uzoq yillar ishlagan jismoniy tayyorgarlik mutaxassisi Matt Little. — Ular to‘liq bir kechalik dam, yaxshi uyqu olishadi. Hammamiz bilamiz: bir marta juda yomon uxlasangiz, keyingi kunlar ham shuni sezib yuraverasiz”.
Little bu oqibatni juda yaqin masofadan ko‘rgan. 2023-yil Australian Open’da Murray Thanasi Kokkinakis ustidan g‘alabasini tonggi soat 4:00 atrofida yakunlagan, faqat uch soat uxlab, ertasi kuni soat 11:00 da yana Melbourne Park’ka qaytishga majbur bo‘lgan. Tana esa bunday grafikni kechirmaydi.
Shelton ikki kunlik tanaffusdan so‘ng o‘zini “yaxshi” his qilishiga ishonyapti. Little esa baribir ogohlantiradi:
“U uxlab qolgan soatlarini qaytarish uchun albatta kun davomida mizg‘ib olishiga to‘g‘ri keladi. Ovqatlanishda esa keyingi o‘yinga qadar iloji boricha ko‘proq uglevod va oqsil qabul qilishga, tanasini ma’lum bir ritmga qaytarishga harakat qiladi. Bu yerda vazifa — suvsizlanishni nazorat qilish va imkon qadar ko‘proq uyqu olish, lekin butunlay ‘cho‘kib ketmasdan’”.
“Farс” bo‘lgan Melburn va o‘zgargan qoidalar
Murray o‘sha Melburndagi holatni “farсe” deb atagan edi. Ko‘pchilik bunga qo‘shildi. Natijada kichik bo‘lsa-da, qoidalar o‘zgardi.
Australian Open asosiy kortlardagi kunduzgi o‘yinlar sonini uchtadan ikkita qilib qisqartirdi. Maqsad bitta: kechki sessiya juda kechikib ketmasin, tonggi soatlarda tugaydigan uchrashuvlar soni kamayib, reja biroz bo‘lsa ham tartibga tushsin.
2024-yil boshida ATP va WTA ham o‘z chorasini ko‘rdi: uch setlik tur o‘yinlarini soat 23:00 dan keyin boshlash taqiqlanadi. Lekin bu qoidalar “katta dubulg‘a” turnirlariga tatbiq etilmaydi. Grand Slam — o‘z alohida dunyosi.
Natija esa Nyu-Yorkda ko‘rinib turibdi.
US Open rekordi va Navratilova ogohlantirishi
Bu yil Flushing Meadows’da tonggi o‘yinlar soni ko‘paydi. O‘tgan haftada Venus Williams va Sofia Kenin birinchi davra uchrashuvini soat 00:13 da boshladi. Bu US Open tarixidagi eng kech start bo‘ldi.
Dastlabki yetti kechada uchta o‘yin soat 2:00 dan keyin tugadi, yana uchtasi 1:00 dan keyin. Shelton–Alcaraz uchrashuvi esa tarixiy rekordni yangiladi — eng kech yakun topgan bahs sifatida.
“Bir narsa o‘zgarishi kerak, — deydi 18 karra “katta dubulg‘a” chempioni Martina Navratilova. — Bu normal emas va bu holatni odatiy deb bo‘lmaydi”.
Shu paytda boshqa bir qarash ham bor: ko‘pchilik uchun aynan mana shu tungi dramalar US Open ruhini belgilaydi. Shovqin, yorug‘lik, tribuna, soat 3:00 da ham oyoqda turgan tomoshabinlar — bu Nyu-Yorkning sportdagi yuzi, deyishadi ular.
Ammo shu “shou” uchun kim to‘lov qilmoqda? Tomoshabin emas, sportchi tanasi.
Shelton–Alcaraz kechasi ham aslida noodatiy zanjir natijasi bo‘ldi. Arthur Ashe Stadium’dagi avvalgi uch chorak final — Aryna Sabalenka’ning Linda Noskova ustidan g‘alabasi, Jessica Pegula’ning Emma Navarro’ni mag‘lub etishi va o‘rtadagi Tiafoe uchrashuvi — barchasi to‘liq masofaga cho‘zildi. Grafik birin-ketin siljib, Shelton va Alcarazga navbat kelguncha tun allaqachon yarimdan o‘tgan edi.
Savol esa o‘sha-o‘sha: Nyu-Yorkning tungi shoularini saqlab qolish uchun tennischilar yana qancha marta tong otguncha kortda qolishlari kerak bo‘ladi?
