Newcastle: Eddie Howe ketdi, Matthias Jaissle navbatdagi murabbiy
“St James’ Park” atrofida yozgi tayyorgarlik hali qizib ulgurmay, klub ichida bo‘ron ko‘tarildi. Besh yil davomida jamoani qayta tiriltirgan Eddie Howe “Newcastle”ni darhol tark etmoqda. Premyer-liga startiga bir necha hafta qolganda.
Bu xayrlashuv kutilmagan bo‘ldi. Yaqinda u hali ham texnik hududda edi, “Magpies” Bristol Cityga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida 4:1 hisobida mag‘lub bo‘lgan kechada. Ertasi tongda esa – ketish qarori.
Howe davri klub tarixida alohida sahifa bo‘lib qoladi. U “Newcastle”ni qayta raqobatbardosh jamoaga aylantirdi, eng muhimi – 1955 yildan beri ilk katta sovrin, Carabao Cupni olib berdi. Ammo so‘nggi haftalarda uning qo‘lidagi eng nozik masala – transfer siyosati – sirg‘alib chiqa boshlagani ko‘rinib qoldi.
Bruno Guimaraes atrofidagi vaziyat, “Arsenal”ning bosimi, savdo-sotiq bo‘yicha qarorlar. O‘yindan keyingi intervyuda Howe “What will be, will be”, deb qisqa javob berib, o‘zining bu jarayonni endi to‘liq boshqarmasligini ochiq sezdirib qo‘ydi. Shu gaplar ortidan ketish xabari yanada og‘irroq yangradi.
Endi “Newcastle” yangi yo‘l tanlamoqda. Klub tez orada bosh murabbiy tayinlashni rejalashtirayotgani aytilmoqda va “The Athletic” ma’lumotiga ko‘ra, asosiy nomzod – Matthias Jaissle.
PIF loyihasining ichidan kelayotgan murabbiy
Matthias Jaissle – “Newcastle” uchun begonadek ko‘rinadigan ism emas. U 2023 yildan beri Saudiya Arabistonidagi Al-Ahli klubini boshqaradi. Bu klub ham, “Newcastle” singari, Saudi Arabia Public Investment Fund – PIF tasarrufida.
Bu tasodif emas. Bir xil egalar, bir xil strategik yondashuv, endi esa – bir tizim ichida murabbiy almashinuvi.
Jaissle atigi 38 yoshda. Futbolchilik faoliyati davomida u butun karerasini Hoffenheim safida himoyachi sifatida o‘tkazdi va 2014 yilda butsa ilib qo‘ydi. Ammo murabbiylikka o‘tishi shiddatli bo‘ldi.
U avvaliga RB Leipzig U-16 jamoasida yordamchi murabbiy bo‘lib ishladi, so‘ng Daniyadagi Brondby klubida ham xuddi shu rolni bajardi. Keyin esa Red Bull tizimi uni Avstriyaga, Red Bull Salzburg akademiyasiga olib keldi. U yerda U-18 jamoasini boshqardi va shu bosqichdayoq e’tibor markaziga tushdi.
Ikki yil o‘tib, u allaqachon FC Liefering bosh murabbiyi edi – bu klub RB Salzburgning rasmiy “feeder club”i. O‘sha yerda u o‘z falsafasini shakllantirdi: yuqori intensivlik, tezkor pressing, vertikal hujum.
2021 yil yozida esa eng katta sakrash sodir bo‘ldi. Jaissle Jesse Marsch o‘rniga RB Salzburg bosh murabbiyi etib tayinlandi. Birinchi mavsumidayoq u Avstriyada “dubl” – chempionat va kubokni yutdi, eng muhimi, klubni ilk bor UEFA Champions League pley-off bosqichiga olib chiqdi. Bu natija uning nomini Yevropa futbol xaritasiga qat’iy yozib qo‘ydi.
Keyingi mavsumda ham u chempionlikni qo‘ldan boy bermadi. Shundan so‘ng, 2023 yilda Saudiya Arabistoniga yo‘l oldi va Al-Ahli bosh murabbiyi bo‘ldi.
U yerda ham u tezda moslashdi. Al-Ahli bilan ketma-ket ikki marta Asian Champions League g‘olibiga aylandi, Ivan Toney va Edouard Mendy kabi yulduzlar bilan ishladi. Katta nomlar, katta ego, ammo u o‘z printsipidan chekinmadi.
Jaisslening o‘zi “The Athletic” bilan suhbatda shunday degan:
“Men bu yerga kelganimda, yulduz futbolchilarga Salzburgdagi yoshlarimdan boshqacha munosabatda bo‘lmayman, deb o‘zimga so‘z berganman. Ularni ham xuddi shunday boshqaraman. Hurmat ko‘rsataman, majburiyat talab qilaman va hammani bir xil mezon bo‘yicha baholayman. Men aynan shunday sinovni xohlaganman. Boshqa madaniyatda, chet elda ishlashni, ona tilim bo‘lmagan ingliz tilida murabbiylik qilishni istaganman”.
Bu gaplar uning xarakterini ochib beradi: qat’iyat, talabchanlik, lekin ayni paytda aniq tizim va me’yor.
Saudiyadan Yevropaga qaytish yo‘li
Saudiya Arabistonida ishlayotgan ko‘plab murabbiylar singari, Jaissle ham bir paytlar Yevropaga qaytish eshigi yopilib qolishidan xavotirlanganini tan olgan. Biroq u Nuno Espirito Santo misolini misol qilib keltirgan: Al-Ittihaddan Nottingham Forest, so‘ngra West Hamga o‘tgan yo‘l unga umid bergan.
Endi esa o‘sha yo‘lning navbatdagi bo‘g‘ini sifatida “Newcastle” varianti paydo bo‘ldi.
Jaisslening murabbiy sifatida shakllanishida Ralf Rangnickning o‘rni alohida. U Hoffenheimda aynan Rangnick qo‘l ostida o‘ynagan. Bugun uning jamoalari ham xuddi o‘sha maktabning davomchisi: yuqori pressing, raqibni maydonning eng old chizig‘idan boshib bo‘g‘ish, to‘pni yutib olgach esa darvozaga iloji boricha tez yetib borish.
U o‘z falsafasini shunday ta’riflaydi:
“Men raqibga imkon qadar tezroq bosim o‘rnatishni xohlayman. To‘pni qo‘lga kiritganimiz zahoti esa raqib darvozasi tomon iloji boricha tez yurishni istayman. Yondashuvim juda vertikal”.
Bu, albatta, “St James’ Park” tribunalariga yoqadigan futbol. Tezlik, agressiya, oldinga o‘ynash. Ammo bu uslub Premyer-ligadagi eng talabchan muhitlardan birida, juda baland kutishlar fonida qanday ishlaydi? Bu allaqachon boshqa savol.
“Newcastle” uchun yangi bob
Howe ketishi bilan klub PIF loyihasining keyingi bosqichiga o‘tmoqda. Birinchi bosqich – klubni tiklash, sovrin qaytarish, Yevropa maydoniga qaytish edi. Endigi bosqich – bu tizimlilik, global tarmoq, bir xil futbol falsafasiga tayanadigan murabbiylar zanjiri.
Jaissle shunday tizimlarning mahsuli: Hoffenheim, Red Bull, Saudiya. Endi ehtimoliy navbat – Premyer-liga.
“Newcastle” uchun bu xavfmi yoki imkoniyatmi? Javobni endi kelayotgan mavsum beradi.
