Monakodagi 9,4 km Vuelta ochilishi: Pogačar xavf va murakkablik haqida
Monakodagi ilk zarba: “eng qiyin” Vuelta startida xavfli 9,4 km
2026 yilgi Vuelta a España hali boshlanmasdan turib ham poyga direktori Javier Guillén tilida allaqachon tamg‘a oldi: u ko‘rganlarning eng og‘iri. 58 ming metrdan ortiq vertikal ko‘tarilish bilan bu Grand Tour tog‘larni ham, nervlarni ham sinaydi. Ammo bu kechqurun Monako ko‘chalarida o‘tkaziladigan atigi 9,4 kilometrlik ochilish yakka poygasi ham, masofa qisqaligiga qaramay, butun poyganing eng murakkab bo‘limlaridan biriga aylanishi mumkin.
Issiq, quruq kecha, tor burilishlar, baland-past yo‘l. Tezlik emas, aniqlik hal qiladigan kun.
“60 km/soatlik to‘g‘ri chiziq emas”
Marra chizig‘iga 19:19 da yo‘l oladigan bosh favorit Tadej Pogačar bu yo‘lni o‘z uy hovlisi kabi biladi. Monakoda yashaydigan sloveniya yulduzi matbuot anjumanida bir narsani ochiq aytdi: bu klassik, to‘liq gaz berib uchib o‘tiladigan yakka poyga bo‘lmaydi.
“Bu 60 km/soat tezlikda to‘g‘ri chiziqda uchib o‘tiladigan yakka poyga bo‘lmaydi. Tormozdan foydalanishga to‘g‘ri keladi,” – dedi u. 9,4 kilometr ichida 170 metr ko‘tarilish – bu kabi masofa uchun sezilarli raqam, ayniqsa, burilishlar soni hisobga olinganda.
Pogačar uyga yaqin bo‘lgan bu startda la roja’ni darhol qo‘lga kiritish ehtimolini unchalik yuqori baholamayapti. Baribir va’da bir xil: birinchi kundanoq maksimal zarba.
“Hammasini beraman. Birinchi bosqich men uchun oson bo‘lmaydi. Qo‘limdan kelganini qilaman, lekin birinchi kun raqobat juda kuchli bo‘ladi,” – dedi u. “Bu yo‘lda juda tez va juda texnik yigitlar bor. Men urinib ko‘raman; faqat poygani boshlab, qanday bo‘lishini ko‘rishni xohlayman.”
Xavfli burilishlar, boshqa ritm
Monakodagi yo‘lni u allaqachon o‘nlab marta bosib o‘tgan: mototsiklda, mashinada, velosipedda, hatto piyoda. Shunga qaramay, UAE Team Emirates-XRG sardori rasmiy razvedkani o‘tkazishni rejalashtirgan. Sabab oddiy: to‘siqlar qo‘yilgach, yo‘l boshqa ko‘rinish oladi, riskli burilishlar yanada “ochiladi”.
Pogačar raqiblardan biri Wout van Aertning tanqidlariga ham to‘xtaldi. Belgiyalik yulduz Het Laatste Nieuws xabariga ko‘ra, bu marşrutni simulyatsiya qilib, maxsus mashq qilgan va “tashkilotchilar chegarani biroz siljitib yubordi”, degan fikr bildirgan.
Pogačar esa vaziyatni sovuqqon baholadi: “Burilishlarda biroz sekinroq kirish kerak, xolos,” – dedi u. “Yo‘llarni juda yaxshi bilaman. Mototsiklda yuraman, mashinada yuraman, velosipedda yuraman, piyoda yuraman. Ideal emas, lekin bu 60 km/soatlik to‘liq gaz yakka poyga bo‘lmaydi. Tormozdan foydalanasiz va odatdagidan biroz boshqacha temp tanlaysiz.”
Bu yerda asosiy kalit – ritmni boshqarish. 10 daqiqaga yaqin davom etadigan maksimal zo‘riqish, lekin klassik, bir maromdagi “aerodinamika quvvati” emas, aksincha, tezlanishlar, sekinlashishlar, qisqa ko‘tarilishlar bilan bo‘lingan notekis zarba.
Kopengagenga o‘xshash, lekin yomg‘irsiz
Pogačar bu marşrutni 2022 yilgi Tour de France’ning Kopengagendagi ochilish yakka poygasi bilan qiyosladi. O‘sha kuni ham texnik bo‘laklar, bog‘lar va yo‘laklar orasidan o‘tuvchi yo‘l bor edi, faqat farq shundaki, Daniyada yomg‘ir kechikib start olgan favoritlarni jiddiy jazolagan.
“Bu ancha texnik. Menga biroz [2022] Tour de France’dagi Kopengagen yakka poygasini eslatadi; o‘shanda ham bir bog‘, yo‘lak yoki shunga o‘xshash joydan o‘tganmiz,” – dedi u. “Oxir-oqibat, har bir sportchi o‘z kuchini o‘zi boshqaradi. Yo‘l qanchalik texnik bo‘lmasin, kim qanchaga jur’at etsa, shuncha tez boradi.”
Monakoda esa ob-havo prognozi velosipedchilar foydasiga ishlayapti: iliq, quruq asfalt, yomg‘ir xavfi deyarli yo‘q. Bu texnik murakkablikni yo‘q qilmaydi, lekin hech bo‘lmaganda lotereya effektini kamaytiradi.
Vuelta ochilishlaridagi yomon xotira
Sloven yulduzining Vuelta ochilishlari bilan bo‘lgan tarixi esa unchalik yoqimli emas. 2019 yilda Torrevieja atrofidagi jamoaviy yakka poygada g‘alati, hatto kulgili, lekin xavfli voqea ro‘y bergandi: yaqin atrofdagi hovlilardan birida bolalar basseyni yorilib, suv pastga, trassaga oqib tushgan. Natijada UAE va Jumbo-Visma kabi jamoalar ho‘l asfalt ustida yiqilib, poygani shikast bilan boshlashgan.
Shunga qaramay, Pogačar sportdagi umumiy muvaffaqiyatlari bilan har qanday startda favoritlar ro‘yxatida qoladi. Bu safar u uchta Grand Tour ichida faqat Vuelta’da yetishmayotgan liderlik ko‘ylagini – la roja’ni – ilk kunda qo‘lga kiritishga urinadi.
Uning so‘zlari ortida bitta aniq reja ko‘rinadi: xavfni hisob-kitob bilan qabul qilish, texnik murakkablikka bo‘ysunmaslik va 10 daqiqalik zarbani maksimal darajada to‘g‘ri taqsimlash.
Bu qisqa, ammo murakkab Monako labirinti 2026 yilgi Vuelta’ning ohangini belgilab beradimi yoki bu faqat tog‘larga olib boradigan uzun yo‘lning birinchi, xavfli burilishimi?
