Mohamed Salahning yangi manzili: Trabzonspor
Mohamed Salahning yangi manzili ma’lum bo‘ldi. Va u kutilganidek Arabistondagi oltin sahrolar ham, AQShdagi yorqin sahnalar ham emas. Misrlik yulduz Yevropada qolishni tanladi va yo‘lini Turkiyaning Trabzon shahri tomon burdi.
Anfield afsonasining yopilgan sahifasi
Liverpool bilan shartnoma muddati yakuniga yetgach, Salah erkin agent sifatida bozorga chiqdi. Uning atrofida oylab davom etgan mish-mishlar, takliflar, millionlab funtlar tilga olingan muzokaralar bo‘ldi. Saudi Pro League klublari uni ustuvor nishon sifatida ko‘rdi, MLS jamoalari ham navbatda turardi. Al-Ittihad oxirgi lahzagacha urinib ko‘rdi, Sporting Kansas City kabi klublar ham o‘z imkonini sinab ko‘rdi.
Ammo yakunda Salah Yevropani tark etmadi. U ikki yillik shartnoma evaziga Trabzonspor bilan kelishdi. Shunday qilib, Premier League tarixidagi eng muvaffaqiyatli hujumchilardan biri Anfielddagi dostonini yakunlab, Karadeniz bo‘yidagi shaharga yo‘l oldi.
Bu tanlov ko‘pchilikni hayratda qoldirdi. Ayniqsa, uning yoshi, bozordagi mavqei va Saudiya hamda MLS taklif qilishi mumkin bo‘lgan ulkan mablag‘lar fonida.
Pul barchasini hal qilmadi
Salahning qarorini faqat raqamlar bilan tushuntirib bo‘lmaydi. Ha, Trabzonspor ham arzimas paket taklif qilgani yo‘q. Turkiya fond birjasiga yuborilgan ma’lumotga ko‘ra, u har mavsum uchun qariyb 14,5 million funt maosh oladi, ustiga ustak Salah nomi bilan bog‘liq mahsulotlar savdosidan 20 foiz ulushga ega bo‘ladi.
Turk matbuoti esa shartnomani 2028 yil iyuniga qadar amal qiladigan ikki yillik bitim sifatida talqin qilmoqda, mavsumiga taxminan 7,3 million funt atrofida maosh va bonuslar, merchendayz ulushlari bilan birga. Raqamlar tafsilotida farqlar bo‘lishi mumkin, ammo bitta narsa aniq: bu Saudiya taklif qilgan darajadagi “kosmik” pul emas.
Demak, Salah uchun bu safar boshqa omillar ustun bo‘ldi. U Yevropa futbolida qolishni, Uefa musobaqalarida ishtirok etishni, yuqori raqobat muhitida o‘ynashni tanladi. 2024-25 yilgi mavsumda u klub darajasida ham, Misr terma jamoasi bilan jahon chempionati pley-off bosqichiga chiqishda ham yana bir bor o‘zining elita darajasini isbotladi. Shunday formadagi futbolchi uchun qit’a miqyosidagi o‘yinlardan voz kechish oson emasdi.
Nega aynan Trabzonspor?
Turkiya deyilganida ko‘pchilikning ko‘z oldiga darhol Galatasaray, Fenerbahce yoki Besiktas keladi. Eng yirik yulduzlar ko‘pincha Istanbul gigantlarini tanlaydi. Salah ham dastlab shulardan biriga qo‘nishi kutilgandi.
Besiktas u bilan muzokara olib bordi, lekin bitimning moliyaviy tuzilmasi bo‘yicha kelishmovchiliklar kelishuvni to‘xtatdi. Shu ochilgan eshikdan esa Trabzonspor kirib keldi.
Trabzonspor Turkiya futbolining chekkasidagi jamoa emas. Ular yetti karra Super Lig chempioni, 2021-22 yilgi mavsumda yana mamlakat chempioniga aylanishdi, o‘tgan mavsum esa Turkiya kubogini qo‘lga kiritishdi. Yana bir bor kuchli uchlikdan joy olib, Yevropa yo‘llanmasini ham ta’minlashdi.
Bu klub Turkiya futbolining “tartibni buzuvchi” kuchi sifatida tanilgan. Istanbul uchligining hukmronligini vaqti-vaqti bilan larzaga keltirib turadigan jamoa. Endi esa ular tarixidagi eng katta transferni amalga oshirdi.
Yevropa sahnasi va Trabzondagi shov-shuv
O‘tgan mavsumni Super Ligda uchinchi o‘rinda yakunlagan Trabzonspor bu oyda Europa League pley-off bosqichida maydonga tushadi. Ikki o‘yin natijasiga ko‘ra g‘alaba qozonsalar, yangi formatdagi liga bosqichiga yo‘l olishadi. Mag‘lubiyat esa ularni Conference League sari eltadi.
Salah uchun bu ham muhim bo‘ldi. U Yevropa turnirlarida qoladi, har hafta bo‘lmasa-da, muntazam ravishda qit’a miqyosidagi raqobatni his qiladi. Saudiya yoki MLS bilan solishtirganda, bu sport nuqtai nazaridan boshqa darajadagi qaror.
Trabzonga kelishi oldidan aeroportda bo‘lgan manzara esa Turkiya futbolining o‘ziga xosligini yana bir bor ko‘rsatdi. Yuzlab muxlislar uni kutib oldi, qo‘shiqlar, bayroqlar, feyerverklar – bu mamlakat futbolini boshqacha qiladigan ehtiros aynan shu.
Ikki yil davomida Rangers bilan chempionlikni boshdan kechirgan, so‘nggi mavsumlarni Turkiyada o‘tkazgan Ryan Jack ham bu manzaradan hayratlanmadi. U BBC Sport’ga bergan fikrida turk muxlislarining ehtirosini, yirik klublarning ulkan auditoriyasini alohida ta’kidladi. Salahni kutib olish shunchaki navbatdagi transfer emas, Trabzon uchun tarixiy lahza edi.
Taqdimot chog‘ida Salah avvaliga ramziy ma’nodagi 61-raqamli libosni kiyib ko‘rdi. 61 – Trabzon shahri avtomobil raqami kodi, bu raqam bu yerda deyarli shior darajasida qabul qilinadi. Muxlislar har o‘yin 61-daqiqada alohida shovqin bilan nishonlashadi – bu ularning o‘ziga xos marosimi.
Ammo 2026-27 yilgi mavsumdan boshlab Salah o‘zi uchun tanish bo‘lgan 10-raqamni kiyadi. Misr terma jamoasidagi raqami. Jamoa futbolchisi Ernest Muci klubning bosh yulduzi sifatida unga bu raqamni bo‘shatib berdi. Bu ham ichkarida Salahga berilayotgan hurmat darajasini ko‘rsatadi.
Super Lig – yangi yulduzlar manzili
Salahning kelishi Turkiya futbolida so‘nggi yillarda shakllanayotgan tendensiyani yanada yorqinroq qilib qo‘ydi. Victor Osimhen, Leroy Sane, Ilkay Gundogan, Nathan Ake, Leandro Trossard – bularning barchasi endi Super Lig maydonlarida. Trabzonspor tarkibida esa allaqachon Andre Onana, Ruslan Malinovskyi, Stefan Savic kabi tanish nomlar bor.
O‘tgan yozda Super Lig dunyo bo‘yicha transferlar bo‘yicha sof xarajatlar kesimida faqat Premier League va Saudi Pro League’dan keyin uchinchi o‘rinda qayd etildi. Bu raqamlar Turkiya chempionatining ambitsiyasini aniq ko‘rsatadi.
Bu ambitsiyaning orqasida o‘ziga xos iqtisodiy model yotadi. Yirik turk klublari Uefa musobaqalaridan yevroda katta daromad oladi, ichki operatsion xarajatlarning aksariyati esa lirada. Uzoq davom etayotgan yuqori inflyatsiya mavjud qarzlarning nisbiy og‘irligini pasaytirib, ularga ko‘rinishidan ko‘ra ko‘proq harakat erkinligi beradi.
Natijada, Turkiya klublari Yevropaning boshqa “ikkinchi eshelon” ligalariga qaraganda raqobatbardosh maoshlar taklif qila oladi. Ular futbolchilarga uch narsani beradi: yaxshi pul, ehtirosli muxlislar va Yevropa maydonlarida o‘ynash imkoniyati. Ayniqsa, karerasining so‘nggi bosqichiga kirib kelayotgan yulduzlar uchun bu jozibador kombinatsiya.
Ryan Jack ham liga nufuzi yildan-yilga ortayotganini aytadi. Uningcha, Salah Turkiyaga so‘nggi yillarda ko‘chib o‘tgan eng katta ism. Bu transfer boshqa yulduzlar uchun ham signal bo‘lishi, Super Lig’ni tanlash ehtimolini oshirishi mumkin.
Kuchli ehtiros, ammo hali elita emas
Shu bilan birga, Super Lig hanuz Yevropa elita ligalari bilan bir qatorda turmaydi. Opta reytingiga ko‘ra, hozirda u dunyodagi 14-eng kuchli liga xolos. Daniya, Polsha chempionatlari, hatto England Championship ham undan yuqoriroq baholanmoqda.
Yevropa maydonida natijalar ham buni tasdiqlaydi. Galatasaray 2000 yilda Uefa Cup’ni qo‘lga kiritganidan beri, faqat bitta turk jamoasi yirik Uefa musobaqasida yarim finalgacha yetib borgan xolos. Bu Turkiya gigantlari bilan Yevropa kuchlar balansi o‘rtasidagi tafovut hanuz katta ekanini ko‘rsatadi.
Shunday bo‘lsa-da, Salah uchun bu transfer – murosa. U nafaqat yuqori maosh oladi, balki Yevropa musobaqalarida ham o‘ynashda davom etadi. U Saudiya yoki MLS’da bo‘lgani kabi global shou-markazga emas, balki futbol “hissiyot”i eng yuqori nuqtaga chiqqan, bosim va muhabbat yonma-yon bo‘lgan muhitga kirib kelmoqda.
Trabzon uchun maydondan kattaroq o‘zgarish
Trabzonspor uchun esa bu transfer faqat maydondagi gollar bilan o‘lchanmaydi. Salahning kelishi klubning global profilini bir zumda oshiradi. Reklama shartnomalari, merchendayz savdosi, ijtimoiy tarmoqlar, xalqaro auditoriya – hammasi bir zumda kengayadi.
Ryan Jack o‘z tajribasidan kelib chiqib, bitta jihatni alohida ta’kidlaydi: yirik ism kelishi bilan butun chempionatga bo‘lgan qiziqish ortadi. Liverpool muxlislari, Salahni yillar davomida kuzatib kelgan tomoshabinlar endi Turkiya o‘yinlariga ham ko‘z tashlay boshlaydi. Jackning o‘zi Turkiyaga ko‘chgach, yaqinlari ham Super Lig o‘yinlarini tomosha qilishni odat qilganini aytadi. Salahning kelishi esa bu jarayonni butun dunyo miqyosida tezlashtirishi mumkin.
Salah uchun yangi rol: klub yuziga aylanish
Salah Trabzonda nafaqat hujumchi, balki klubning timsoliga aylanadi. U bu yerda shubhasiz birinchi raqamli yulduz, kiyinish xonasida ham, maydonda ham bosh yetakchi bo‘ladi. U chempionlik uchun kurashadigan, kuboklar uchun talashadigan, Yevropa sahnasida o‘zini ko‘rsatishga intilayotgan tarixiy klubning markaziga kelib turibdi.
U Yevropada qolishga erishdi, ambitsiyali loyiha topdi, o‘z atrofida jamoa quriladigan darajadagi mavqega ega bo‘ldi. Bu, ehtimol, uning karerasining so‘nggi yirik sahnalaridan biri bo‘ladi.
Savol esa endi shunday: Mohamed Salah va Trabzonspor bu jasur qarorni haqiqiy sport ertagiga aylantira oladimi?
