Misr Jahon chempionatida tarixiy g‘alaba qozondi
Vankuverda bir kecha. Misr futboli uchun esa butun bir asr kutgan lahza.
1934, 1990, 2018 – uchta urinish, birorta g‘alaba yo‘q. Jahon chempionatiga qayta-qayta kelib, har safar alam bilan uyga qaytgan “Fir’avnlar” nihoyat muzday statistikani sindirishdi. Ular ortga qaytdi, yonib qaytdi va Yangi Zelandiyani 3:1 hisobida mag‘lub etib, tarixda ilk bor Jahon chempionatida g‘alaba qozondi.
Bu kechaning markazida esa yana bir bor bitta ism turdi: Mohamed Salah.
Sovuq start, jazolagan burchak va yo‘qolgan ishonch
O‘yin boshlanishi Misr uchun umuman bayramdek ko‘rinmadi. Hossam Hassan jamoasi birinchi bo‘limda sust, xira, bejo‘r bo‘lib ko‘rindi. Yangi Zelandiya esa o‘yin ritmini o‘z qo‘liga oldi, to‘pni aylantirdi, pressing qildi va tezda imkoniyatlar yaratdi.
14-daqiqada Mostafa Shobeir yaqin burchakda Elijah Just zarbasini qaytarib, jamoasini qutqarib qoldi. Ammo atigi bir daqiqa o‘tib, Misrning eski dardi – standart vaziyatni yomon himoya qilish – yana yuzaga chiqdi.
Burchak zarbasi, chiziqda bo‘sh qolgan Finn Surman va kuchli zarba. 0:1. Markazda qarovsiz qolgan himoyachilar, chalg‘igan pressing, o‘sha tanish karaxtlik. Yangi Zelandiya oldinga o‘tib oldi, Misr esa o‘ziga o‘xshamagancha jim.
Salah ham birinchi bo‘limda o‘sha odatdagi yulduzga o‘xshamadi. 35-daqiqada jarima zarbasidan imkoniyat – Omar Marmoush to‘pni qisqa pas bilan unga qoldirdi, Salah esa jarima maydoni chetidan zarba berdi. To‘p ustundan tashqariga uchib ketdi. Tomoshabinlar hushyor, ammo hali hayajonlanishga sabab yo‘q.
Tanaffusga chiqayotgan Misr – bu tarixni yana bir bor boy berishga mahkumdek tuyulardi.
Hossam Hassanning tanaffusdagi so‘zlari va o‘zgargan yuz
Tanaffusdagi kiyinish xonasida nima bo‘lgani haqida faqat taxmin qilish mumkin. Lekin maydonga qaytgan Misr – bu boshqa jamoa edi.
Temp oshdi. Pressing jonlandi. Salah va hamkasblari to‘pni tezroq aylantira boshladi, Yangi Zelandiya esa orqaga chekinishga majbur bo‘ldi. O‘yin markazi asta-sekin Vankuver osmonida qizigan havo kabi qizib bordi.
52-daqiqada Shobeir yana bir marta jamoasini asradi – Callum McCowattning uzoqdan yo‘llangan, baland egri bosh zarbasini ustun ustidan ajoyib sakrash bilan burchakka burib yubordi. Yangi Zelandiya ikkinchi golni topa olmagan sari, Misr tobora dadillashdi.
Bosim oxiri o‘z natijasini berdi.
Ziko sahnaga chiqdi, Salah uyg‘ondi
58-daqiqa. O‘ng qanotdan Mohamed Hany to‘pni ko‘tardi. Jarima maydoni ichida esa Mostafa Ziko butunlay qarovsiz qolgan. Aniqlik bilan yo‘llangan uzatma, kuchli bosh zarbasi – va hisob tenglashdi. 1:1.
Yangi Zelandiya himoyasi bir lahzaga uxlab qoldi, Misr esa bundan to‘liq foydalandi. O‘yin ritmi o‘zgardi, endi tashabbus to‘liq “Fir’avnlar” tomonida edi.
Oradan ko‘p o‘tmay, bu kecha kimning kechasi ekanini eslatadigan lahza yetib keldi.
67-daqiqa. Misr tezkor qarshi hujumga chiqdi. Ziko va Salah bir-birini topdi. Qisqa “devorcha”, qaytgan to‘p, Salah jarima maydoni chetida bo‘sh joy topdi. O‘sha yillar davomida Angliyada ko‘p ko‘rilgan, Premyer-ligaga xos zarba: pastga, aniqlik bilan, darvozabon imkon qoldirmaydigan burchakka.
To‘p to‘rga kirgan paytda, Vankuverdagi Misr muxlislari uchun bu oddiy gol emasdi. Bu – tarixning burilish nuqtasi edi. 34 yoshli Salah nafaqat jamoasini ilk bor oldinga olib chiqdi, balki Misr tarixidagi Jahon chempionatida gol urgan eng yoshi katta futbolchiga aylandi. Shu bilan birga, Jahon chempionatida gol urib, golli uzatma bergan eng keksa afrikalik futbolchi sifatida ham tarixga kirdi.
U hali ham sahnada. Hali ham yulduz.
Trezeguet yakun yasadi, Misr pley-offga qo‘l uzatdi
Yangi Zelandiya gol o‘tkazib bo‘lgach, o‘yinini qayta tiklashga urindi, lekin Misr endi nafaqat ruhiy, balki taktik ustunlikni ham qo‘lga olgandi. Hossam Hassan jamoasi raqibni pressing bilan bo‘g‘di, to‘pni ushlab turdi, zarbani o‘zi berishni kutdi.
82-daqiqa. Burchak zarbasi. Bu safar chapdan emas, o‘ng tomondan. To‘p yon chiziq yonida Salahga qo‘yildi. U esa odatdagidek sovuqqon, vaziyatni chamaladi va jarima maydoniga aniq uzatma berdi.
Zaxiradan maydonga tushgan Trezeguet uchib kelib, bosh bilan Max Crocombe darvozasini ishg‘ol qildi. 3:1. Natija emas, hukmdek yangragan hisob.
Misr nafaqat ortdan kelib g‘alaba qozondi, balki Jahon chempionatida pley-off bosqichiga chiqish sari eshikni keng ochdi. “Fir’avnlar” uchun bu nafaqat uch ochko, balki butun avlodlar orzusi sari tashlangan ulkan qadam edi.
Uzatib bo‘lish arafasida ham Misr to‘xtamadi. 90+3-daqiqada Zizo darvozabonni aldab o‘tdi, ammo zarbaga shoshilmadi va himoyachi zarbani to‘sishga ulgurdi. To‘rtinchi gol bo‘lmagan bo‘lsa-da, Misr allaqachon o‘z ishini qilib bo‘lgandi.
Salahning rekordlari va “yulduzlar mundiali”dagi o‘rni
Bu turnir ko‘p joyda “yulduzlar Jahon chempionati” sifatida tilga olinmoqda. Katta sahnaga yana bir bor chiqqan tajribali nomlar, yangi avlod superyulduzlari, bosim, hayajon.
Salah esa bu sahnada o‘zini yana bir bor eslatdi.
U Jahon chempionatida maydonga tushgan har bir o‘yinida gol yoki golli uzatma bilan ishtirok etish an’anasini davom ettirmoqda. 2018 yilda u Rossiya va Saudiya Arabistoniga qarshi o‘yinlarda gol urgandi. 2026 yilgi turnirda esa avvaliga Belgiyaga qarshi uchrashuvda Mohamed Hany goliga uzatma berdi, endi esa Yangi Zelandiyaga qarshi o‘yinda gol va assist bilan maydon markaziga chiqdi.
Uchrashuvdan so‘ng Salah bu g‘alabani “Misr futboli tarixidagi eng katta yutuqlardan biriga aylanishi mumkin bo‘lgan qadam” sifatida baholadi. U futbolchilar va murabbiylar shtabini alohida ta’kidlab, bu natija yillar davomida eslanishini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, jamoa bugungi kunni bahramand bo‘lib o‘tkazishi, ertadan esa navbatdagi o‘yinga to‘liq e’tibor qaratishi kerak.
Bu so‘zlar bejiz emas. Misr endi faqat tarixiy ilk g‘alaba haqida emas, balki pley-off haqida o‘ylay boshladi.
Yangi Zelandiya uchun alamli kecha va so‘nggi imkon
Yangi Zelandiya bosh murabbiyi Darren Bazeley uchrashuvdan keyin natijani “xafsalani pir qiladigan” deb atadi. U jamoasining birinchi bo‘limdagi o‘yinidan mamnunligini yashirmadi: to‘p nazorati, yaratilgan imkoniyatlar, o‘yindagi ustunlik.
Ammo ikkinchi bo‘limda Misr tempni oshirdi, Yangi Zelandiya esa o‘sha darajani ushlab tura olmadi. Bazeley aynan shuni e’tirof etdi: jamoa o‘yinning sur’atiga moslashmadi va bu oxir-oqibat ularga qimmatga tushdi.
Shunga qaramay, ular uchun hammasi tugamagan. Murabbiy bitta gapni aniq aytdi: endi tarix yaratish uchun bitta yo‘l qolgan – Belgiyani mag‘lub etish. Bu oson bo‘lmaydi, lekin imkoniyat hali bor.
Misr uchun esa savol bitta: bu faqat boshlanishmi?
Vankuverdagi bu kecha Misr uchun raqamlar va statistikadan ko‘ra ko‘proq narsani anglatadi. Bu – ishonchni qaytarib bergan, tarixni yangilagan, Salahni yana bir bor yulduzlar qatorida tiklagan o‘yin.
“Fir’avnlar” endi Jahon chempionatida ilk g‘alabaga erishgan jamoa emas, balki pley-off sari dadil borayotgan, o‘zini katta sahnada munosib ko‘rsatayotgan terma jamoa sifatida qaraladi.
Savol esa endi shunday: bu tarixiy kecha – yakunmi yoki yanada kattaroq voqealarning kirish qismimi?
