Mikel Arteta va Arsenal: Kuchli Tarkibning Muammolari
Mikel Arteta uchun bundan yaxshiroq boshlanish bo‘lishi qiyin edi.
Arsenal yangi mavsumga shunday kirib keldiki, go‘yo hali to‘liq tezlikka ham o‘tmagandek. Coventry City esa bu to‘lqinning ostida qolib ketdi. Frank Lampard jamoasi 3:0 hisobida mag‘lub bo‘ldi, lekin raqamlar hammasini ham aytib bera olmaydi – bu uchrashuvda kuchlar nisbati yanada keskinroq ko‘rindi.
Eng qizig‘i, bularning barchasi Bruno Guimaraes, William Saliba va Jurrien Timber ishtirokisiz sodir bo‘ldi. Uch nafari ham jarohat tufayli tashqarida qoldi, ammo maydonda bo‘lganlar shunchalik ishonchli o‘yin ko‘rsatdiki, ularning yo‘qligi deyarli esga ham tushmadi. Bu – chuqur, sifatli, raqobatbardosh tarkib belgisidir.
Ammo aynan shu kuchli tarkib endi Arteta uchun bosh og‘rig‘iga aylanmoqda.
Neville ko‘tarib chiqqan muammo
Gary Neville Sky Sports efirida vaziyatni aniq ta’riflab berdi: Arteta o‘zi uchun “haqiqiy muammo” yaratdi. Bu ijobiy ma’nodagi muammo – lekin baribir murabbiy uchun eng og‘irlaridan biri.
Arsenal hozir Yevropadagi eng to‘liq va muvozanatli tarkiblardan biriga ega. Har bir pozitsiyada deyarli ikkita yuqori darajadagi futbolchi. Kim maydonga tushmasin, jamoa sifati tushmaydi, ritm buzilmaydi. Buni Coventry Cityga qarshi uchrashuv yana bir bor tasdiqladi: “to‘pchilar” uchinchi uzatishni ham shoshmasdan, xotirjam topib o‘ynashdi, raqib esa faqat orqaga chekinib boraverdi.
Ammo kuchli tarkibning ham o‘z narxi bor. Premier League qoidalari murabbiylarni cheklab turibdi: zaxira o‘rindig‘ida atigi sakkiz nafar maydon futbolchisiga ruxsat beriladi. Demak, har hafta bir nechta sifatli o‘yinchi nafaqat asosiy tarkibdan, balki butunlay o‘yin kuni ro‘yxatidan tashqarida qoladi.
Neville aynan shuni urg‘uladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Sir Alex Ferguson ham o‘z vaqtida Manchester United davrida shu muammoga duch kelgan – eng qiyin ish, har kuni mashg‘ulotlarda bor kuchini berayotgan futbolchiga “bugun sen yo‘qsan” deb aytish bo‘lgan.
Neville Arteta haqida gapirar ekan, shunday dedi: u ajoyib tarkib tuzdi, ammo endi har hafta kimnidir chetga surishga majbur bo‘ladi. Yana bir hujumchi qo‘shilsa, tanlov yanada murakkablashadi.
Yulduzlar qaytadi, kimdir chetga chiqadi
Coventry Cityga qarshi bahsga Arteta allaqachon juda kuchli ro‘yxat taqdim etdi. Ammo bu hali to‘liq Arsenal emas edi. Tez orada Bruno Guimaraes, William Saliba, Jurrien Timber va Ezri Konsa safga qaytadi. Ularning barchasi sog‘lom bo‘lgach, murabbiy oldida keskin savol paydo bo‘ladi: kimni tashqarida qoldirish kerak?
Kecha maydonga tushgan va ishini vijdonan bajargan o‘yinchilar ichidan bir nechtasi tez orada tribuna tomoshabinigacha “pasayishi” mumkin. Bu futbol biznesining sovuq tomoni – ammo futbolchilar ham, murabbiy ham bunga oson ko‘nikmaydi. Ayniqsa, o‘zini asosiy tarkib darajasida deb hisoblaydigan, mashg‘ulotlarda buni isbotlayotganlar uchun.
Shu sababli Arteta Premier League rahbariyatidan zaxira o‘rindig‘idagi futbolchilar sonini oshirishni so‘ramoqda. U kuchli tarkibni imkon qadar ko‘proq o‘yinchi bilan baham ko‘rishni xohlaydi, raqobatni sog‘lom ushlab turishni istaydi. Ammo hozircha qaror chiqaruvchilar bunga tayyor ko‘rinmaydi.
Arteta uchun nozik chiziq
Neville fikriga ko‘ra, mavsum cho‘zilgani sayin bu masala yanada keskinlashadi. Murabbiy har hafta taktika, raqib va jismoniy holatni hisobga olgan holda tanlov qiladi, lekin baribir kimdir o‘zini adolatdan chetda qolgandek his qiladi. Ayniqsa, klub ichidagi raqobat darajasi yuqori bo‘lsa.
Arteta uchun bu yerda nozik chiziq bor: bir tomonda – chempionlik uchun kurashishga tayyor, chuqur va sifatli tarkib; boshqa tomonda – o‘yin amaliyotidan yetarlicha foydalana olmayotgan, ruhiy jihatdan charchab borayotgan futbolchilar. Har bir noto‘g‘ri boshqarilgan kayfiyat, har bir ortiqcha g‘ashlik kiyinish xonasidagi muvozanatni buzishi mumkin.
Shu bois Neville taklif qilayotgan yagona real yechim – transfer oynasi yopilguncha ayrim futbolchilarni sotish yoki ijaraga berish. Sifatni saqlagan holda, sonni biroz kamaytirish. Bu esa yana bir murakkab savolni tug‘diradi: kimdan voz kechish mumkin?
Arsenal hozircha maydonda javob berib turibdi – 3:0, xotirjam o‘yin, to‘liq nazorat. Ammo bu jamoaning haqiqiy sinovi ehtimol raqib bilan emas, o‘z ichidagi raqobatni qanday boshqarishida bo‘ladi. Mavsum yakunida savol shunday bo‘lib qoladi: bu tarkib Arteta qo‘lida chempionlik quroliga aylanadimi yoki ortiqcha boylik oxir-oqibat ichki bosimga aylanadimi?
