Mbappe va Haaland: Boston Stadiumdagi jahon futboli super yulduzlari to‘qnashuvi
Boston Stadium sahnasida jahon futbolining ikki ulkan hujumchisi to‘qnash keladi: bir tomonda Fransiya va uning yulduzi Kylian Mbappe, qarshi tomonda esa Norvegiya va muzdek samarali Erling Haaland. Juma kungi uchrashuv oddiy guruh bosqichi o‘yini emas. Bu – Group I tepasiga chiqish uchun pley-offga o‘xshash hal qiluvchi sinov.
Har ikki terma jamoa dastlabki ikki uchrashuvda g‘alaba qozondi. Har ikki hujumchi – Mbappe ham, Haaland ham – har bir o‘yinda dubl qayd etdi va turnirni to‘rttadan gol bilan davom ettiryapti. Ularning ustidan hozircha faqat bitta ism turibdi: Lionel Messi – besh gol bilan. Golden Boot poygasi allaqachon qizib ketgan, Boston esa shu kurashning navbatdagi sahnasi bo‘ladi.
Terma jamoada vazn boshqacha
Klub darajasida ham ular markazda turadi, lekin terma jamoadagi og‘irliklari butunlay boshqa daraja. Fransiya uchun Mbappe – nafaqat yulduz, balki tizimning yuragi.
2022-yil avgustidan buyon Mbappe maydonda bo‘lgan o‘yinlarning 69,8 foizi g‘alaba bilan yakunlangan. U bo‘lmaganda bu ko‘rsatkich 50 foizga tushib ketadi. Farq juda katta. Hujum samaradorligi ham shuni tasdiqlaydi: shu davrda Les Bleus Mbappe bilan har o‘yinda o‘rtacha 2,3 tadan gol urgan, u yo‘q paytda esa bu raqam 1,9 taga tushadi. Bu raqamlar Mbappening har bir yugurishi, har bir pressing harakati, har bir driblingi Fransiya o‘yinini qanday ochib yuborishini aniq ko‘rsatib turibdi.
Norvegiyada esa Haalandning ahamiyati bundan ham keskinroq. Sababi oddiy: zaxira chuqurligi Fransiyanikidek emas. Yulduz tushsa, o‘rnini to‘ldirish ancha mushkul.
2022-yil avgustidan beri Haaland maydonda bo‘lgan uchrashuvlarning 64,5 foizi g‘alaba bilan tugagan. U yo‘q bo‘lsa – atigi 33,3 foiz. Bu endi bir futbolchiga qaramlik darajasini ochiq ko‘rsatadigan chiziq. Norvegiya uchun Haaland – gol emas, butun reja.
Bosim, sahna va raqamlar
Jahon chempionati bosimi ko‘plab futbolchilarni sindirgan. Mbappe va Haaland esa aksincha, bu sahnadan zavq olyapti.
Mbappe allaqachon Fransiya tarixidagi eng yaxshi to‘purarga aylangan. Jahon chempionatlarida ham u alohida yo‘l chizmoqda: 16 o‘yinda 16 gol. Hozircha Messidan atigi ikki gol ortda. Eng muhim tafsilot – yosh. Mbappe Messidan 12 yosh kichik. Argentina afsonasining yana bir mundialga qaytishi ehtimoli butunlay yo‘q emas, lekin bu turnir uning so‘nggisi bo‘lishi ehtimoli juda katta. Demak, Mbappe uchun rekordlar eshigi hali to‘liq ochiq.
Haaland esa bu mundialda ilk bor ishtirok etmoqda. Ammo u o‘zini yangi kelgan emas, eski hukmdordek tutmoqda. Viking qayiqlari suvni qanday yorib o‘tsa, Haaland ham turnirga shunday kirib keldi.
U Jahon chempionati tarixida ilk ikki o‘yinida ham kamida ikki tadan gol urgan oltinchi futbolchi bo‘ldi. So‘nggi 50 yilda bunday startni faqat bitta hujumchi ko‘rsatgan – 2018-yilda Harry Kane. Bu ro‘yxatga tushishning o‘ziyoq Haalandning qanchalik portlovchi start qilganini ko‘rsatadi.
Norvegiya safidagi so‘nggi formasi ham hayratlanarli: u ketma-ket 12 ta rasmiy xalqaro uchrashuvda gol urgan. So‘nggi 6 o‘yinda – 16 gol. Bu raqamlar statistik jadvalda emas, raqib himoyachilarning xotirasida kuyib qoladigan turdagi seriya.
Xalqaro maydonda umumiy to‘purarlik poygasida ham Haaland biroz oldinda. Mbappe 100 o‘yinda 60 ta gol urgan bo‘lsa, Haaland atigi 52 uchrashuvda 59 golga yetdi. Ya’ni Mbappega qaraganda 48 ta kam o‘yin – deyarli teng gol. Bu esa jarima maydoni ichida qanchalik shafqatsiz ekanini yana bir bor eslatadi.
Maydondagi izlar va ta’sir doirasi
Ularning o‘yin uslubi, to‘p bilan bo‘ladigan nuqtalari – hammasi issiqlik xaritalarida yaqqol ko‘rinadi. Mbappe kengliklarni yoradi, chiziq bo‘ylab tezlikni oshiradi, ichkariga keskin kirib keladi. Haaland esa markazni egallaydi, jarima maydonidagi har qarich joyni o‘ziga bo‘ysundiradi.
Raqamlarga qarasak, ularning terma jamoaga ta’siri deyarli teng. 2022-yil avgustidan beri Fransiya gollarining 44 foizida Mbappening izi bor: 33 gol, 17 golli uzatma. Norvegiyada esa Haaland 39 gol va 4 assist bilan jamoaning 43,9 foiz gol epizodlarida qatnashgan. Ya’ni, deyarli har ikkinchi gol – ularning ishtirokisiz tugamaydi.
Fransiyaning maqsadlari balandroq. Ular bu yozda kubok uchun asosiy nomzodlardan biri. Haalandning o‘zi ham Norvegiya Fransiyadan yutqazishi va Les Bleus turnirni yutib olishini tan olgan. Bu – raqibni maqtash emas, real vaziyatni anglash.
Lekin bu Norvegiyaning tishsizligini anglatmaydi. Haaland hozirgi holatida bo‘lsa, ular istalgan favoritni titratishi mumkin. Ayniqsa, penaltilar maydonchasida bunday yirtqich bor ekan, ambitsiyalarni pastga tushirish – o‘ziga xiyonat bo‘ladi.
Boston sahnasidagi savol
Boston Stadiumdagi o‘yin – faqat birinchi o‘rin uchun kurash emas. Bu – hozirgi avlodning ikki super yulduzi o‘rtasidagi navbatdagi bob. Bir tomonda allaqachon jahon chempioni bo‘lgan, rekordlar sari chopayotgan Mbappe. Qarshi tomonda esa birinchi mundialida ham to‘siqlarni buzayotgan Haaland.
Uchrashuv yakunida jadvalda faqat bitta jamoa tepada qoladi. Lekin haqiqiy savol boshqa: bu kecha qaysi hujumchi turnir taqdirini o‘zgartiradigan navbatdagi zarbasini beradi?
