Manchester United chiptachilikka qarshi keskin choralar ko‘rdi
Manchester United yozdan beri ichkarida qaynab kelayotgan eng nozik masalalardan biriga nuqta qo‘ydi: klub keng ko‘lamli chipta savdosi (touting) bo‘yicha tergovni yakunladi va yuzlab hisoblarni butunlay yopdi.
Natija keskin: 685 ta hisob butunlay bloklandi, yana 464 nafar muxlis jarima yoki oxirgi ogohlantirish bilan qutuldi.
Yozgi vahima va norozilik to‘lqini
Hammasi iyul oyida boshlangan. Klub chiptalar bo‘yicha tekshiruvni ishga tushirdi, ammo bu jarayon haqida aniq va o‘z vaqtida tushuntirish bermadi. Natijada, stadion atrofida va ijtimoiy tarmoqlarda vahima ko‘tarildi: ko‘p yillik abonement egalari mavsumiy chiptalaridan ayrilib qolishdan qo‘rqdi, lekin ularga aynan nima uchun muammo paydo bo‘lgani aytilmadi.
Norozilik to‘lqini kuchaygan sari, Manchester United orqaga chekinishga majbur bo‘ldi. Ogohlantirish xatlaridagi iboralar yumshatildi, klub ko‘plab muxlislar hisob ma’lumotlarini yaqinlari bilan bo‘lishishini yetarlicha inobatga olmagani va bu bilan ayrimlarga “ruhiy aziyat” yetkazganini tan oldi.
Biroq klub chiziqni ham aniq chizib qo‘ydi: chiptachilikka qarshi kurashish – ularning huquqi, hatto majburiyati ekanini qat’iy himoya qildi.
“Yuzlab chiptachilar aniqlandi” – klub pozitsiyasi
Tergov yakunlari bo‘yicha rasmiy raqamlar aniq: 685 ta hisobga to‘liq ban, 464 nafar muxlisga esa qisqartirilgan sanksiya yoki yakuniy ogohlantirish berilgan.
Klubning tushuntirishicha, to‘liq banlar faqat “tizimdan moliyaviy foyda olish maqsadida jiddiy suiiste’mol” aniqlangan holatlarda qo‘llanilgan. Gap, xususan, yuzlab hisoblar orqali chiptalarni nazorat qilgan, sotgan va tarqatgan “tashkil etilgan tarmoqlar” haqida ketmoqda.
Klub ichki manbalari ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ba’zi “ayanchli voqealar”ni bir tomonlama, to‘liq bo‘lmagan tasvir deb atamoqda. Ularning ta’kidlashicha, begunoh muxlislar jazolanmagan, Manchester United esa yuzlab chiptachilarni aniq fosh etib, yirik tarmoqlarni parchalaganiga “shubha yo‘q”.
Biroq bu izohlar g‘azablangan tribunalarni tinchitish uchun yetarlimi? Savol ochiq qolmoqda.
“Bizning tamoyil sodda” – klubning rasmiy bayoni
Manchester United rasmiy bayonotida chiptalar siyosatini shunday ta’rifladi: “Bizning chiptalar bo‘yicha bosh tamoyilimiz sodda: muxlislarimiz xavfsizligi va xotirjamligini ta’minlash, haqiqiy Manchester United tarafdorlariga chiptalarga adolatli kirishni himoya qilish va chiptachilik, suiiste’mol hamda moliyaviy foyda uchun qilinadigan harakatlarga qarshi kurashish”.
Klub yana bir muhim nuqtani alohida urg‘uladi: apellyatsiya jarayoni tugamaguncha, sanksiya qo‘llangan abonementlar bo‘yicha o‘yinlarga chiptalar “mavsumiy chipta narxlarida” alohida uchrashuvlar uchun sotiladi.
“Klub bu jarayondan foyda olayotgani yo‘q”, – deya qo‘shimcha qilindi bayonotda.
Ya’ni, Manchester United o‘zini moliyaviy manfaat ortidan quvayotgan tashkilot emas, tizimni tozalashga urinayotgan klub sifatida ko‘rsatishga harakat qilmoqda.
“The 1958” va Manchester derbisi arafasidagi bosim
Ammo tribunadagi kayfiyat bundan ancha murakkab. Mashhur muxlislar guruhi “The 1958” yakshanba kungi Manchester derbisi oldidan klub egalariga qarshi norozilik namoyishini e’lon qildi. Asosiy g‘azab manbalaridan biri sifatida aynan chipta siyosati va so‘nggi tergov ko‘rsatib o‘tilmoqda.
Derbi arafasida bu bosim klub rahbariyatiga yanada kuchli zarba bo‘lishi mumkin. Chiptachilikka qarshi qattiq choralar ko‘rilayotgani bir tomonda bo‘lsa, o‘zini “sodiq muxlis” deb biladiganlar o‘zlariga nisbatan ishonch yo‘qolganini his qilmoqda.
Klub o‘zini himoya qiladi, muxlislar esa o‘zini himoya qilmoqda. Bu to‘qnashuv hozircha yakuniga yetgani yo‘q.
Premier League gigantlari uchun umumiy front
Manchester United bu borada yolg‘iz emas. So‘nggi yillarda chiptachilikka qarshi front butun “top six” doirasida kengayib bormoqda.
2025 yil mart oyida Manchester City Etihad Stadium ichida uy sektorlari orasida mehmon muxlislar aniqlangach, chiptachilik uchun 165 nafar muxlisni taqiqladi.
2026 yil iyulida esa Liverpool o‘zining keskin qarorini e’lon qildi: chiptachilikka qarshi kampaniya doirasida 432 nafar shaxs umrbod stadiondan chetlashtirildi, qo‘shimcha ravishda 1,2 million funt sterlingdan ortiq aktivlar musodara qilindi.
Demak, bu faqat Old Trafford devorlari ichidagi mojaro emas. Bu – butun yuqori pog‘onadagi ingliz futbolida davom etayotgan katta kurashning bir bo‘lagi.
Manchester United esa hozir shu kurashning eng qizigan nuqtasida turibdi: klub tizimni tozalayapti, tribunalar esa adolat talab qilmoqda. Endi savol bitta – Old Trafforddagi bu qarorlar kelasi o‘yinlarda ovozini baland ko‘taradigan sodiq muxlislar sonini ko‘paytiradimi yoki tribunadagi bo‘sh o‘rindiqlarni?
