Manchester derbisida VAR mojarosi: Haalandning goli bekor qilindi

Old Trafforddagi navbatdagi Manchester derbisi o‘yin emas, bahsga aylangan kecha bo‘ldi. Natijani esa Erling Haalandning 60-daqiqadagi goli emas, balki shu gol atrofidagi hakamlik mojarosi belgilab berdi.

Bayroq ko‘tarildi, gol bekor qilindi… va yana qaytdi

Hammasi oddiy ko‘rinardi. Josko Gvardiol chap qanotdan aniq uzatma berdi, Haaland jarima maydonida to‘pni darvozaga yo‘lladi. Tribunalar bir lahza portladi, keyin esa muzlab qoldi — yon hakam bayrog‘ini ko‘tardi. Ofsayd.

Derbida bunday lahzalar ko‘p bo‘lgan, ammo bu safar texnologiya sahnaga chiqdi. VAR vaziyatni qayta ko‘rib chiqdi va dastlab rad etilgan golni sensatsion tarzda haqiqiy deb topdi. Hisob ochildi, Manchester United o‘yinchilari va muxlislari esa nima bo‘lganini tushunishga urinish bilan band bo‘ldi.

Premier League Match Centre ijtimoiy tarmoqlarda qarorni himoya qildi: VAR Haalandni o‘yin holatida deb topgani, ofsaydda turgan Enzo Fernandez esa to‘pga o‘ynamagan, deb izoh berdi. Qog‘ozda hammasi mantiqli tuyulgandek.

Ammo maydonda va tribunalarda bunday emasdi.

PGMOL xato tan oldi

Oradan ko‘p o‘tmay, Professional Game Match Officials Limited (PGMOL) Manchester United bilan bog‘lanib, rasmiy ravishda “xulosa xatosi”ni tan oldi. Ularning bayonotida VAR Fernandezning pozitsiyasi o‘yinga ko‘rsatgan ehtimoliy ta’sirini “e’tiborga olmagani” va hakamni monitor yoniga chaqirish kerak bo‘lgani qayd etildi.

Ya’ni, sistemaning o‘zi bu safar o‘zini rad etdi.

Bu tan olish televizion studiyalar va ijtimoiy tarmoqlarda allaqachon avj olgan munozarani yanada alangalatdi. Ayniqsa, Old Trafford afsonalari orasida.

Schmeichel: “VARni butunlay olib tashlashni istayman”

Peter Schmeichel uchun bu shunchaki bahs emas, bu — futboldan zavq olish masalasi. Old Traffordda unvonlar yutgan, bu stadionning har bir burchagini his qiladigan darajada tanigan darvozabon Viaplay efirida o‘z noroziligini yashirmadi.

“VARni bekor qilishni istayman”, — dedi u. “Endi biz shunday tizimga tushib qoldikki, VAR va hakamlar futbolning eng muhim odamlari bo‘lib qoldi. U butun energiyani so‘rib oladi. Gol urilishi bilan sen nishonlay olmaysan”.

Schmeichelning fikricha, texnologiya hozirgi ko‘rinishida tomoshabinga zarba bo‘lib tushmoqda. Gol uriladi, to‘p to‘rni topadi, stadion portlaydi — keyin esa bayroq ko‘tariladi, ekranlarda uzun-uzun tekshiruvlar, chizg‘ilar, kadrlar. Hamma kutadi. Hamma soviydi.

“Besh daqiqadan keyin futbolchilar ham, muxlislar ham yana nishonladi — lekin bu boshqa narsa edi”, — deya davom etdi u. “To‘p darvozaga kiradi — bu gol. Keyin yon hakam bayroq ko‘taradi. Men o‘sha eski kunlarga qaytishni juda xohlayman. VAR — bezovta qiluvchi narsa, futbolga aralashmoqda. Va uni yaxshiroq qilgani yo‘q”.

Bu so‘zlar Old Trafforddagi kayfiyatni aniq ifodalab berdi: g‘alaba yoki mag‘lubiyatdan qat’i nazar, o‘yin ruhining o‘zi savol ostida qolyapti.

Neville: “Ofsayd qoidasini menga qayta tushuntirishsin”

Schmeichel yolg‘iz emasdi. Sky Sports mikrofoni ortida Gary Neville ham derbi paytida bo‘layotgan voqealarga ishonqiramay qarab turdi. U ham ofsayd talqinining hozirgi shaklini tushunmayotganini yashirmadi.

“Ofsayd qoidasini menga tushuntirishlari kerak bo‘ladi, chunki men uni yo‘qotib qo‘ydim”, — dedi u jonli efirda. Neville uchun asosiy nuqta bitta edi: ofsaydda turgan futbolchi o‘yinga aniq ta’sir qilayotgandek ko‘rinar, lekin qaror boshqa tomonga chiqdi.

Sobiq himoyachi PGMOL bu qarorni orqaga olishini taxmin qildi. Shunday ham bo‘ldi — final hushtagi yangraganidan 24 soat o‘tmay, tashkilot xato tan oldi.

VAR xonasida o‘sha paytda qanday muloqot bo‘lgani hozircha noma’lum, ammo natijasi bitta: o‘yin taqdiri, kayfiyat va bahslar birgina noto‘g‘ri baholangan epizod atrofida aylanyapti.

VAR: texnologiya bormi yoki muammo?

Bu derbi yana bir bor katta savolni ko‘tardi: bugungi ofsayd qoidasi va uning talqini kadrma-kadr video tahlil davriga mos keladimi?

PGMOLning “ta’sirni tan olmadi”, “ko‘rib chiqish kerak edi” degan jumlalari texnik jihatdan aniq, biroq stadionda o‘tirgan muxlis uchun bitta manzara bor: gol uriladi, hamma nishonlaydi, so‘ngra futbol o‘rnini byurokratiya egallaydi.

VAR futbolni adolatli qilish uchun joriy etilgan edi. Lekin bugun Schmeichel va uning kabi minglab muxlislar uchun u hissiyotlarni o‘ldirayotgan, stadiondagi tabiiy portlashni o‘chirayotgan mexanizmga aylanib boryapti.

Derbidan keyingi kayfiyat ham shuni ko‘rsatadi: natijadan ko‘ra, VAR haqida ko‘proq gapirilyapti. Hakamlar tashkiloti tan olgan xato esa bosimni yanada oshirdi. Endi savol bitta: Premier League texnologiyani qayta shakllantiradimi yoki bir kun kelib, Schmeichel orzu qilganidek, uni butunlay olib tashlash haqida jiddiy o‘ylab ko‘radimi?