Los Angelesda tarixiy start: Braziliya va Yaponiya o‘rtasidagi bahs
Los Angeles Stadiumdagi yakshanba kuni 32-tur boshlangan paytda tribunalar hali to‘liq to‘lmay turib ham, tarix yozildi. Kanada va Janubiy Afrika ilk bor jahon chempionati pley-off bosqichiga chiqqan holda maydonga tushdi, bu o‘yinda tajriba, sovuqqonlik va birgina zarba farqni hal qildi. Kanada 1:0 hisobidagi g‘alaba bilan 1/16 final yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi va shu zahoti savol tug‘ildi: keyingi bosqichda ularni kim kutib oladi?
Javob uzoq emas. Bu savolga ertaga maydonga chiqadigan gigantlar – besh karra chempion Braziliya va turnir oldidan “yashirin favorit” sifatida tilga olingan Yaponiya ta’sir ko‘rsatadi. Lekin kun faqat shu bilan tugamaydi: Germaniya – Paragvay, Niderlandiya – Marokash juftliklari ham mundial manzarasini tubdan o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Braziliya – Yaponiya: tarix, revansh va yangi avlod sinovi
Houston ertaga futbol shahri bo‘ladi. Braziliya va Yaponiya o‘rtasidagi 32-tur bahsi nafaqat turnir taqvimi, balki butun musobaqa dramaturgiyasida alohida o‘rin egallaydi.
Braziliya bu bosqichga odatdagidek shovqin bilan keldi. Group C g‘olibi sifatida. Haiti va Shotlandiyani ishonchli yengdi, Marokashga qarshi durang bilan guruhni yakunladi. Natijalar tinch, ishonchli, lekin braziliyaliklardan har doimgidek nafaqat hisob, balki tomosha ham talab qilinadi.
Yaponiya esa yana o‘sha: jim yurib, sahnaga chiqqanda esa keskin zarba beradigan jamoa. Group F da Niderlandiyadan keyin ikkinchi o‘rinni egallashdi, Tunisni 4:0 hisobida yanchib tashlashdi, Shvetsiya bilan durangda esa turnirga mos darajadagi pishiq futbol ko‘rsatishdi. “Samuray Blue” laqabi bekorga emas – bu jamoa raqibni sabr bilan kutadi, keyin esa bir-ikki zarba bilan o‘yinni o‘zgartirib yuboradi.
Bu juftlikning jahon chempionatlaridagi oxirgi uchrashuvi Germaniya 2006 bilan bog‘liq. O‘shanda Braziliya 4:1 hisobida yutib, sinf farqini yaqqol ko‘rsatgandi. Oradan yigirma yilga yaqin vaqt o‘tdi. Futbol ham, Yaponiya ham o‘zgardi. O‘tgan kuzda yaponlar o‘z maydonida o‘rtoqlik uchrashuvida braziliyaliklarni 3:2 hisobida mag‘lub etib, Janubiy Amerikaga qarshi to‘liq xalqaro darajadagi ilk g‘alabasini qo‘lga kiritdi. Bu oddiy statistika emas, psixologik burilish nuqtasi.
Endi esa gap o‘rtoqlik uchrashuvi haqida emas. Bu safar xatolar kechirilmaydi. G‘olib 5-iyul kuni New York/New Jersey dagi 1/16 finalda Cote d’Ivoire yoki Norvegiya bilan to‘qnash keladi. Braziliya yana bir marotaba chempionlik sari yurishni davom ettiradimi yoki Yaponiya navbatdagi katta sensatsiyaga qo‘l uradimi – bu savol ertaga kechqurun javob topadi.
Germaniya – Paragvay: eski hisob-kitoblar va an’anaviy bosim
Germaniya nomi yozilgan joyda talab ham yuqori bo‘ladi. To‘rt karra jahon chempioni yana bir bor pley-offga chiqdi va Paragvayga qarshi o‘yinda favorit sifatida maydonga tushadi. Raqib esa – 32-turga chiqqan sakkizta uchinchi o‘rin egalari orasida yettinchi ko‘rsatkich bilan o‘tgan jamoa. Statistikaga qaralsa, kuchlar nisbatida katta tafovut bor.
Bu ikki terma jahon chempionatida ilgari faqat bir marta to‘qnash kelgan. Korea/Japan 2002 da. O‘shanda Germaniya 1/8 finalda Paragvay to‘sig‘idan o‘tib, finalgacha yetib borgan edi. O‘sha turnir nemis futboli uchun klassik “tizim ishlaydi” shiori ostida o‘tgan bo‘lsa, hozirgi avlod ko‘proq tezlik, pressing va universallikka tayanadi.
Paragvay esa bunday o‘yinlarda aynan shunday bosimni qabul qilib, raqib xatolarini kutadigan jamoa. Ular uchun bu o‘yin – imkoniyatdan ham ko‘ra, sinov. Agar Germaniyani to‘xtata olishsa, butun turnir kartinasi o‘zgarishi mumkin.
Niderlandiya – Marokash: Monterrey sahnasida ikki tarix to‘qnashuvi
Kun yakunida Monterreyda sahnaga yana bir yorqin juftlik chiqadi. Niderlandiya va Marokash uchrashuvi nafaqat hozirgi mundial, balki ikki mamlakat futbol xotirasi uchun ham alohida o‘rin tutadi.
Oranje – uch karra jahon chempionati finalchisi. Afrikalik jamoalarga qarshi jahon chempionatlarida olti o‘yindan birortasini yutqazmagan. Bu – raqamlar. Lekin Marokash nomi tilga olinganda, xayolga darhol Qatar 2022 keladi: yarim final, tarixiy yurish, butun qit’a uchun yangi eshiklar ochilgan turnir.
Endi esa ular yana sahnada. Maqsad – o‘sha ertaknigina takrorlash emas, balki uni davom ettirish. Niderlandiya esa bunday raqibga qarshi aynan shunday o‘yinlarni yoqtiradi: taktika, to‘p nazorati, keskin pressing va bo‘shliqlarni izlash.
Bu ikki jamoa Shimoliy Amerikadagi jahon chempionatida ilgari ham to‘qnash kelgan – 1994 yilda. O‘shanda Niderlandiya guruh bosqichidagi uchrashuvda g‘alaba qozongan, o‘sha o‘yinda hozirgi bosh murabbiy Ronald Koeman asosiy tarkibda maydonga tushgan edi. Endi u chiziq ortida turib, o‘sha tarixni yangilashga urinadi.
Bu galgi g‘olib – Kanada yoki Janubiy Afrikaga qarshi 1/16 finalda eng noqulay raqiblardan biri bo‘lib chiqishi aniq. Monterreydagi bu kecha keyingi bosqich uchun ohangni belgilab beradi.
32-tur endi rasman qizib boryapti. Kichik tarixiy sahifalar allaqachon yozildi. Endi navbat yirik sahifalarga keldi: Braziliya, Yaponiya, Germaniya, Paragvay, Niderlandiya va Marokash – kim bu mundialni o‘ziniki qilib oladi, kim esa faqat iz qoldirib ketadi?
