Los Angeles Lakers: 12,5 milliard dollarlik yangi davr
Los Angeles’da tong hali otmasdan, xabar allaqachon butun ligani larzaga soldi. Mark Walter — atigi bir yilcha avval Buss oilasidan nazorat paketini olgan odam — o‘z ulushini sotishga rozi bo‘ldi. Bahosi? Klubni 12,5 milliard dollarga baholovchi kelishuv.
Bu nafaqat raqam, bu NBA tarixidagi eng shov-shuvli mulk almashinuvidan biri. Endi esa “Lakers” Joshua Kushner va Bob Iger qo‘liga o‘tmoqda. Ikkalasi ham sport egaligi maydonida hali “yangi o‘yinchi”. Ammo ular darhol eng yirik sahnaga chiqishdi.
Bitimning yuragi: nimasi sotildi, nimasi yo‘q?
Gap faqat “Lakers”dagi ulush haqida ketmoqda. Manbalarga ko‘ra, Walter faqat klubdagi aksiyalarini topshirmoqda. Uning Los Angeles Sparks va ketma-ket ikki marta World Series yutgan Los Angeles Dodgers’dagi egalik huquqi o‘zgarishsiz qoladi.
Shu bois bu — imperiyaning qulashi emas, balki uning eng yorqin bo‘lagini almashtirish. “Lakers” esa endi yangi bosh sahifaga o‘tmoqda.
Atigi 14 oy: 10 milliarddan 12,5 milliardga
O‘tgan yozda Walter Buss oilasidan nazorat paketini olganida, klub 10 milliard dollarga baholangan edi. Yangi kelishuvda bu ko‘rsatkich 12,5 milliardga chiqdi. 14 oyda 2,5 milliard dollarlik sakrash.
Bitim tafsilotlarini biladigan, lekin ismi sir qolishini so‘ragan manbaning aytishicha, jarayon nihoyatda tez kechgan: Joshua Kushner juma kuni Walter bilan bog‘langan, hafta oxiriga borib esa kelishuv deyarli tayyor bo‘lgan. Walter aslida sotishni faol qidirmagan, lekin Kushner va Iger taklifi “rad etib bo‘lmas darajada” bo‘lgan.
“Fil” xonada: federal tergov soyasi
Walter atrofida anchadan beri bitta katta savol aylanib yuribdi. Uning investitsiya portfeli federal tergov ostida ekani haqida xabarlar chiqqan. Prokurorlar u boshchilik qiladigan ikki sug‘urta kompaniyasi va u ulushdor hamda bosh direktori bo‘lgan Guggenheim Partners bo‘yicha moliyaviy qonunbuzarliklar ehtimolini o‘rganmoqda. O‘tgan kuzda federal agentlar uning telefonini musodara qilgani haqida Bloomberg yozgan.
Rasmiy bog‘liqlik yo‘q — hozircha. Lekin liga atrofidagi ko‘plab agentlar va rahbarlar savol berishni to‘xtatgani yo‘q: bu tezkor savdo Walterning huquqiy muammolari kutilganidan jiddiyroq ekanidan darakmi yoki yo‘qmi?
NBA rahbariyati ham xuddi omma kabi hayratda. Adam Silver hali ochiqcha fikr bildirmadi, ammo yuqori darajadagi mansabdorlar bu xabarni eshitganda aynan muxlislar kabi “shok” holatida bo‘lgani aytilmoqda.
Bir agent, “Lakers” asosiy tarkibidagi o‘yinchilardan birini vakili, xabar chiqqach, faqat bitta qisqa xabar yuborgan: “(Nima) bo‘lyapti o‘zi?”
Kushner va Iger: yangi egalarning yuzi
Yangi egalar duetining birinchi qismi — ko‘pchilikka yaxshi tanish ism. Bob Iger — Disney’ning uzoq yillar davomida bosh direktori bo‘lgan arbob. Disney esa ESPN, ABC va, albatta, Disney World’ni o‘z ichiga oladi. NBA bilan aloqalari o‘n yilliklarga borib taqaladi: Disney 2002 yildan beri liga translyatsiya hamkori va huquq egasi.
Iger Adam Silver bilan yaqin aloqada. Uning rafiqasi Willow Bay esa 1991–1998 yillarda “NBA Inside Stuff” dasturini olib borgan, o‘z davrida liganing yuzlaridan biri bo‘lgan. Iger va Bay 2024 yildan beri Angel City FC’ning nazorat qiluvchi egalari hisoblanadi.
Joshua Kushner esa ko‘proq investitsiya olamida tanilgan. U Thrive Capital’ni boshqaradi. U — Jared Kushnerning ukasi. Kushner hozirda Miami Heat’da kichik ulushga ega, lekin “Lakers” bitimi yakunlanishi bilan bu ulushni sotishi kerak bo‘ladi.
Kushner bu yil Thrive Eternal nomli yangi yo‘nalishni ishga tushirdi. Maqsad — “texnologiya bilan takrorlab bo‘lmaydigan” aktivlarga sarmoya kiritish. Aprelda Thrive Eternal San Francisco Giants’da kichik ulush sotib oldi. Yozda esa FIFA’ning yangi tijoriy sho‘ba korxonasiga taxminan 4,2 milliard dollarlik investitsiya kiritib, 20 foiz ulush olish rejasi bor edi. G‘oya oshkor bo‘lgach, jamoatchilik bosimi va Gianni Infantino atrofidagi tanqidlar fonida bu loyiha tezda barbod bo‘ldi.
Kushner va Iger avvaliga Las Vegas uchun kengaytma jamoa olib kelish g‘oyasini o‘ylashgan. Oxir-oqibat, esa eng yorqin sahnani tanlashdi — Los Angeles’ni.
Bu yerda kichik paradoks bor: Iger uzoq yillik Clippers muxlisi. U buni o‘zi JJ Redick’ning podkastida tan olgan: Nyu-Yorkdan Los Angeles’ga ko‘chgach, Knicks’ga qarshi bo‘lgan yillar tufayli Lakers’ga darrov yon bosishi qiyin bo‘lganini aytgan. Endi esa aynan shu klubga hammadan ko‘ra yaqinroq bo‘ladi.
Walter davri: qisqa, lekin keskin burilishlar
Walter nazoratni olganidan keyin eng katta o‘zgarishlardan biri Lon Rosen’ning biznes operatsiyalar prezidenti etib tayinlanishi bo‘ldi. U uzoq yillar Dodgers’da vitse-prezident va bosh marketing direktori bo‘lib ishlagan.
Shundan so‘ng klub ichida bir qator moliyaviy yo‘naltirilgan qarorlar qabul qilindi. “Lakers” bir necha bosqichda xodimlarni qisqartirdi. G League jamoasi El Segundo’dagi mashg‘ulot bazasidan Palm Springs hududiga ko‘chirildi. Klub yangi jersey-patch homiylik shartnomasini imzoladi, shuningdek, tarixda birinchi marta Laker Girls uchun forma/predstavitel homiylik brendini qo‘shdi. Staples/crypto arenaning parket atrofida yana qo‘shimcha courtside o‘rinlar paydo bo‘ldi — daromadni oshirish uchun.
Biroq parda ortida ham sarmoyalar davom etdi: mashg‘ulot bazasi, tibbiy bo‘lim va analitika departamenti kengaytirildi.
Bitim hali yopilgani yo‘q
Hozircha bu — kelishilgan, ammo yakunlanmagan savdo. Kushner–Iger guruhi to‘liq due diligence o‘tkazadi, barcha hujjatlarni sinchiklab ko‘rib chiqadi. Har qanday NBA mulk savdosi kabi, bu bitim ham liga Boshqaruvchilar Kengashining kamida uchdan ikki emas, uchdan uch qismi tomonidan ma’qullanishi kerak.
Liganing siyosiy sahnasida bu ovoz berish oson kechadimi yoki savollar bilan to‘lgan muhokamalar bo‘ladimi — yaqin haftalarda bilamiz.
Jeanie Buss uchun yangi sahifa
O‘tgan yozda tuzilgan kelishuvda bitta muhim band bor edi: Jeanie Buss kamida besh yil davomida klub gubernatori bo‘lib qoladi. Bu — NBA ichki siyosatining mahsuli. Liga tez-tez gubernatorlar almashinuvini yoqtirmaydi, shuning uchun besh yillik minimal muddat aynan liganing talabi sifatida kiritilgan.
Yangi bitim Buss oilasining ulushiga tegmaydi. Demak, hozircha struktura o‘zgarishi kutilmayapti.
Bob Iger “The California Post” bilan suhbatda Walter va Buss o‘rtasidagi kelishuvni hurmat qilish niyatida ekanini aytdi, lekin shu bilan birga: “Agar narsalar o‘zgarsa, o‘zgaradi”, — deb qo‘shimcha qilgan. Yangi egalar odatda o‘z so‘zini aytadi. Ayniqsa, mahsulot uchun bu qadar katta “premiya” to‘lagan bo‘lsa.
Bunga yaqqol misol — o‘tgan yozda Boston Celtics’ning Bill Chisholm qo‘liga o‘tishi. Avvalgi egasi Wyc Grousbeck bosh direktor sifatida qolishi kerak edi, lekin yakunda gubernatorlik maqomini topshirdi. “Lakers”dagi vaziyat bundan ham murakkabroq: gubernator — avvalgi asosiy egasi bo‘lgan, hozir esa ozchilik paketini ushlab turgan Buss oilasi vakili.
Parketdagi jamoa: endi nima bo‘ladi?
Eng qiziq savol mana shu. Bu xabar chiqqanidan keyin birinchi rasmiy reaksiya Luka Dončić’dan keldi. U 2023 yil oxiridan beri beshinchi turli egalar guruhi ostida ishlayotgan bo‘ladi.
“Lakers tarkibida bo‘lish men uchun hamma narsani anglatadi va men maydonga qaytib, LA’ga chempionlik olib kelishga sabrsizlanayapman”, — deb yozdi Dončić X’da. “So‘nggi yillarda katta o‘zgarishlarga ko‘nikdim, lekin bilamanki, qanday bo‘lmasin, bu tarixiy klubning salohiyatiga chegara yo‘q. Josh va Bob bilan uchrashib, LA’da birga alohida narsa qurishni intiqlik bilan kutayapman.”
Jeanie Buss bu postni qayta ulashib, faqat bitta jumla qo‘shdi: “Juda aniq aytilgan.”
Dončić yozgi mavsumda Walter bilan jamoaning yo‘nalishi haqida gaplashib turgan. Walterning Dodgers’dagi eng yuqori beysbol rahbari Andrew Friedman va uning yaqin maslahatchisi Farhan Zaidi ham basketbol qarorlarida faol ishtirok etgan. Ular yozgi mashg‘ulotlarga kelgan, basketbol bo‘yicha rahbarlar bilan intervyularda qatnashgan, jumladan, yangi yordamchi bosh menejer Rohan Ramadas’ni ishga olish jarayonida ham.
Walter davrida “Lakers” tobora ko‘proq analitikaga suyanadigan klubga aylanayotgan edi. Endi esa savol ochiq: Iger–Kushner davri qanday bo‘ladi? Hozircha “ularning basketbolni boshqarish uslubi” degan aniq tushuncha yo‘q. Lekin front-office ichida “tashqi oshpazlar” kamayishi, qarorlar markazlashishi mumkinligi haqida ehtiyotkor optimizm bor.
Qiziq tomoni shundaki, klubning boshqa bo‘limlarida barqarorlik yomon emas. Basketbol operatsiyalari prezidenti Rob Pelinka allaqachon to‘qqizinchi mavsumini boshlamoqda. JJ Redick va uning shtabi uchinchi yilga kiryapti — to‘g‘ri, LeBron James endi bu tarkibda yo‘q, jamoa tubdan yangilangan.
Yozda “Lakers” allaqachon asosiy tarkibiy qarorlarni qabul qilib bo‘ldi: erkin agentlar uchun katta pul sarflandi, Walker Kessler’ni Jazz’dan olish uchun draft kapitali qurbon qilindi.
Endi esa eng katta savol maydondagi sxemalar yoki rotatsiya haqida emas. Savol boshqacha: 12,5 milliard dollarlik yangi egalik davrida “Lakers” o‘z tarixiga munosib bo‘lib, yana chempionliklar uchun kurasha oladimi yoki bu rekord baho klubni uzoq yillik tajriba poligoniga aylantiradimi?
