López va Romero: Do‘stlikdan raqiblikka o‘tish

O‘n yildan ortiq davom etgan do‘stlik bir imzodan so‘ng barbod bo‘ldi. Teófimo Lópezning aytishicha, Rolando “Rolly” Romero bilan aloqalari shartnoma stol ustiga qo‘yilgan zahoti uzilgan. Endi ular bir-birini quchoqlamaydi – bir-birini nishonga oladi.

Las-Vegas Strip bo‘yidagi T-Mobile Arena shanba oqshomida ularning yangi bobiga sahna bo‘ladi. 29 yoshli López Romero qo‘lida turgan WBA yarim o‘rta vazn kamariga hujum qiladi. U ilgari yengil va super yengil vaznda chempion bo‘lgan, endi esa 147 funtga ko‘tarilib, uchinchi vazn toifasida kamar izlayapti.

Romero uchun ham bu oddiy mudofaa emas. O‘zi ham 135 va 140 funtda kamarlar olgan, uch vazn toifasida chempionlikni ko‘rgan. Ryan Garcia ustidan o‘tgan yilgi sensatsion g‘alaba uning nomini boshqa darajaga olib chiqqan bo‘lsa, Lópezni yengish – rezümesini yirik yulduzlar bilan to‘ldiradigan navbatdagi chiziq bo‘ladi. Shunga qaramay, chempion Dazn pay-per-view orqali butun dunyoga efirga uzatiladigan jangga taxminan 2-1 autsayder sifatida kiradi.

Stevenson zarbasi va Lópezning qayta tug‘ilishi

López (22-2, 13 KO) – bugungi boksning eng o‘zgarmas, kayfiyoti keskin almashadigan yulduzlaridan biri. U jangga yetti oy avvalgi og‘ir mag‘lubiyat soyasida kelmoqda. Yanvarda Nyu-Yorkda Shakur Stevenson unga deyarli bir daqiqa ham nafas rostlashga imkon bermagan edi. Himoyadagi mahorati bilan mashhur Stevenson 119-109 hisobida hakamlar kartalarini supurib, WBO va chiziqli 140 funt kamarlarini tortib olgan, Madison Square Gardenning hozirgi davrdagi boks bo‘yicha rekord – 21 324 tomoshabindan iborat zalini jim qoldirgan.

O‘sha kecha masofa, tempo, nazorat – hammasi Stevenson tomonida edi. López esa javob topolmay, ringda adashib yurgan odamga o‘xshab qoldi.

“Bu jangni qabul qilmasligim kerak edi”, – dedi u bu hafta Guardian bilan suhbatda. 140 funt limitiga tushish tobora qiynalayotganini, lagerda jamoa ichida hamohanglik bo‘lmaganini aytadi. Otasi va bosh murabbiyi Teófimo López Sr hatto bu mag‘lubiyat “bizni qutqardi”, deb chiqdi. Kichik López “vasvasalar va chalg‘ituvchi narsalar” haqida gapirdi, lekin tafsilot bermadi. Natijani esa “bizga bo‘lishi mumkin bo‘lgan eng yaxshi narsa” deb ta’rifladi.

“Afsuski, bu aynan o‘sha paytda sodir bo‘lishi kerak edi, – deydi u. – Lekin biz yana g‘ildiraklarni aylantirishni boshlashimiz, otam-bola sifatida o‘sha dinamik duetga qaytishimiz uchun shu kerak edi. Bir sahifada bo‘lsak, maqsadimiz va qarashimiz bir bo‘lsa – biz buni zabt etamiz. Biz egallab olamiz.”

Bu tan olish bejiz emas. Stevenson jangidan oldin u o‘zining notekis chiqishlari ortidagi “tutilishlar” tugaganini da’vo qilgan edi. Ammo eng sof texnik bokschilardan biri Lópezdagi ulkan iste’dot bilan uni barqaror ishga sola olish o‘rtasidagi uzilishni yana bir bor ochib berdi.

Shunga qaramay, uning rezümesi optimizmni yo‘qqa chiqarib bo‘lmaydigan darajada kuchli. Bruklinda honduraslik ota-onadan tug‘ilgan, Floridada ulg‘aygan López 2020 yilda Vasiliy Lomachenkoni mag‘lub etib, boks A-listiga otilib chiqqan edi. O‘sha paytda Lomachenko ikki karra olimpiada chempioni, uch vazn toifasida kamarlarga ega, pound-for-poundda eng yaxshi hisoblanardi. Uch yil o‘tib, mag‘lubiyat nimaligini bilmagan Josh Taylorga ustunlik qilib, ikki vazn toifasida chempionlikni qo‘lga kiritdi. Ammo George Kambosos Jr ga qarshi kutilmagan mag‘lubiyat, Sandor Martin va Jamaine Ortiz ustidan qiynalib olingan g‘alabalar – bu cho‘qqilar orasidagi notekis, bo‘lak-bo‘lak formani eslatib turadi.

Shanbaga esa yumshoq tushish yo‘q. Tiklanish uchun “oson” raqib emas, yangi vaznda to‘g‘ridan-to‘g‘ri kamar uchun jang. “Endi oyog‘imni suvga sekin botirib ko‘rish uchun kech, – deydi u. – Mana shu – sinovning o‘zi. O‘zimni ‘The Takeover’ deb atab, egallashga urinmasam, qanday qilib o‘zimga shunday deyman?”

U fevraldan beri mashg‘ulotda ekanini, lager ustidan nazoratni ko‘proq o‘z qo‘liga olganini aytadi. Otasiga “bu – mening lagerim” deb aniq tushuntirgan. Yarim o‘rta vaznga ko‘tarilishi 140 funtga tushish azobini yengillashtirishi kerak, lekin yangi savol tug‘iladi: uning portlovchan zarbalari og‘irroq raqiblarga qarshi ham o‘sha darajada o‘tadimi? U 2022 yilda Pedro Campani to‘xtatganidan beri hech kimni nokaut qilmagan.

Romero: ringdagi tajovuzkor, hayotda boshqa odam

Romero (17-2, 13 KO) bu savollarga qo‘pol, bevosita test bo‘lib turibdi. 30 yoshli bokschi WBA kamarini 2025 yil may oyida, Times Square markazida o‘tkazilgan, Saudiya sarmoyasi bilan tashkil qilingan g‘alati, shov-shuvli karta doirasida qo‘lga kiritgan. U o‘sha kecha og‘ir favorit bo‘lgan Ryan Garciyani ikkinchi raundda chap qo‘l kancasi bilan knockdown qilgan, so‘ngra noodatiy sabr bilan jang olib borib, yakdil qaror bilan g‘alaba qozongan edi. Bu Gervonta Davis va Isaac Cruzga qarshi to‘xtatib qo‘yilgan mag‘lubiyatlarda ko‘ringan beparvo, boshini oldinga tashlab kiradigan Rollydan keskin farq edi.

Ammo g‘alaba unga ichki tinchlik olib kelmadi. U boylik va shuhrat orasida o‘zini baxtsiz his qilganini, nasroniy e’tiqodiga qaytishi hayotini butunlay o‘zgartirganini aytadi.

“Men eng katta ayollar ortidan quvuvchi edim. Eng katta gapxo‘r, eng tajovuzkor, eng zo‘ravon edim, – dedi u payshanba kuni jurnalistlarga. – Masihga bo‘lgan sevgim uchun hammasidan voz kechdim. 14 oydan beri jinsiy aloqada bo‘lmadim. Uylanguncha hammasidan voz kechdim. Qarasangiz, endi so‘kinmayman. Hech narsa qilmayman.”

“Masih bilan munosabatim kimligimni o‘zgartirmadi, lekin meni yaxshiroq odam qildi”, – deydi u. Shanba – 15 oylik tanaffusdan keyingi ilk jang, kamarini ilk bor himoya qiladi.

López Ryan Garcia jangida boshqa, yetukroq Romeroni ko‘rganini tan oladi: shoshilmaydigan, keraksiz almashuvlarga sakrab kirmaydigan, bo‘shliqni kutadigan bokschi. “Boshlanishida ma’lum darajada shaxmat bo‘ladi, – deydi u. – Lekin zarbalar o‘ta boshlagach, hammasi qanday o‘zgarishini, tanalarimiz qanday javob berishini ko‘ramiz.”

Ularning uslubi sabrni uzoq ushlab turishga majbur qilmasligi mumkin. López tezroq qo‘llarga, yaqqolroq atletizmga, texnik arsenalning kengroq diapazoniga ega. Romero esa tabiatan og‘irroq zarba egasi, orqaga chekinishni yoqtirmaydi, joyida turib urishadi. Stevenson, Martin yoki Ortizdan farqli o‘laroq, u ring bo‘ylab qochmaydi. López uchun u doim nishonda bo‘ladi. Shu bilan birga, zarba qaytishi ham yaqin masofada.

Eski sparringlar, eski qarzlar – endi hech narsa muhim emas

Ularning o‘tmishi jangni yanada qiziqarli qiladi. López ularning oxirgi marta 2018 yoki 2019 yillarda sparring qilganini, Romero tirsagi bilan burniga tekkach, mashg‘ulot to‘xtaganini eslaydi. O‘sha sessiyalar bugungi jang haqida ko‘p narsa aytmaydi, deydi u, chunki ikkisi ham o‘zgargan. Lekin bu faqat zalda ko‘rishib turadigan tanishlik emasdi.

López Romero bilan ilk bor 2015 yil iyunida AQSh olimpiya saralashlarida uchrashganini, o‘shanda atigi 18 yoshli Rolly “odamlarni yiqitib, to‘xtatib” yurganini eslaydi.

Ular bir-birini ringdan tashqarida ham ko‘targan. 2019 yil iyulda López Masayoshi Nakatani ustidan og‘ir mehnat bilan g‘alaba qozongach, hatto boksni tashlash haqida o‘ylaganini Romero bilan bo‘lishgan. Oldinda tajribali g‘anali Richard Commeyga qarshi kamar jangi turgan bo‘lsa-da, u charchagan, ishonchi so‘ngan edi. Romero uni so‘kib, o‘zini qo‘lga olishga majbur qilgan, davom etishga undagan. Besh oy o‘tib, López Commeyni atigi ikki raundda “supi­r­ib tashlab”, 22 yoshida ilk jahon chempionligiga erishdi.

Keyin navbat o‘zgardi. Floyd Mayweather promoushenida qolib ketgan, yetarlicha jang ololmayotgan Romero moliyaviy qiyinchilikka tushdi. López o‘sha paytni shunday eslaydi: “Yaqinda jangimni yutgan edim, unga: ‘Men sendaman. Bosim yo‘q’, dedim”. U Romeroga hech narsa so‘ramagan holda 5 000 dollar yuborgan. Romero qaytarib bermoqchi bo‘lgan, López rad etgan.

Bugun Romero uni “ukam” deb ataydi. López esa endi hissiyotlarga berilmayapti.

“Shartnoma imzolangan zahoti hammasi yo‘q bo‘ldi, – deydi u do‘stligi haqida. – U bu jangni olishi shart emasdi, ayniqsa shuncha tanaffusdan keyin. Lekin u rozi bo‘lgani – meni yenga olishiga chin dildan ishonishini anglatadi. Men buni o‘zimga haqorat deb qabul qilaman.”

Undan “hammasi xavf ostida” degan gaplaridan so‘ng, nimani yo‘qotishi mumkinligi so‘ralganda, javobini boshlab, birdan pozitsiyasini o‘zgartiradi. “Men yutqazaman deb o‘ylamayman, – deydi u. – Maqsad – buyuklikka intilish. Bas.”

Endi esa shu ishonchning tagi bor-yo‘qligini ring ko‘rsatadi. Shanba oqshomi López uchun yana bir qayta tug‘ilishmi, yoki navbatdagi va’da – dalilsiz qoladimi? Bir paytlar undan yordam olgan do‘st endi yo‘lida to‘g‘ridan-to‘g‘ri turganida, javobni faqat shu ikkovi va T-Mobile Arena tomlari eshitadi.