Liverpoolda yangi davr: FSG ulushining 30 foizini sotdi
“Anfield” atrofida allaqachon yangi murabbiy, yangilangan jamoa, endi esa yangi pul oqimi. Klub egasi Fenway Sports Group (FSG) “Liverpool”ning 30 foiz ulushini 1892 Holdings konsorsiumiga sotishga kelishib oldi. Bitim qiymati — 1,65 milliard funt. Bu “Liverpool”ni 5,5 milliard funtga baholash degani.
Bu oddiy moliyaviy injeksiya emas. Bu — kimlar kelayotganida.
Bhatia sahnaga chiqdi
Konsorsiumga britan-hind biznesmeni Amit Bhatia boshchilik qiladi. U klub kengaytirilgan kengashida yangi vitse-prezident bo‘ladi. Bhatia — hindistonlik po‘lat magnati Lakshmi Mittalning kuyovi, uzoq yillar “Queens Park Rangers” hammuallifi bo‘lgan, klub ichidagi ishlarni, ham jamoa, ham jamg‘arma darajasida boshidan kechirgan odam.
U FSG bilan muzokaralarni aynan 1892 Holdings nomidan boshlab, yakuniga yetkazdi. Nom ham tasodifiy emas — “Liverpool” tashkil topgan yilga ishora.
Bhatia ortida yirik kapital turibdi: Mittal Family Trust, Amazon asoschisi Jeff Bezos bosh investor bo‘lgan K5 Sports jamg‘armasi va Elaine hamda Eduardo Saverin oilaviy ofisi EE Capital. Bu uchlik moliyaviy qudratni futbol maydoniga olib kiryapti.
Kengashga yana ikki yangi ism qo‘shiladi: Eduardo Saverinning rafiqasi Elaine Saverin va K5 Global hammuassisi hamda bosh hamkori Bryan Baum. Bezos esa passiv investor sifatida qoladi — kengashda o‘rni bo‘lmaydi.
Nazorat hanuz FSG qo‘lida
Pul miqdori hayratlanarli, lekin klub taqdirini o‘zgartiradigan qarorlar hanuz Boston tomonda. FSG “Liverpool” ustidan operatsion nazoratni saqlab qoladi va asosiy aksiyador bo‘lib qoladi. Bitim regulyatorlar tasdig‘idan o‘tishi kerak, bu jarayon 90 kungacha cho‘zilishi mumkin.
Eng muhim nuqta: bu kelishuv “Liverpool”ning yozgi transfer rejalarini o‘zgartirmaydi. Andoni Iraola va uning shtabi uchun byudjet, strategiya, kundalik boshqaruv — hammasi avvalgi tartibda qoladi. Klub rahbariyati, ish yuritish uslubi, tuzilma — o‘zgarmaydi.
FSG bu bitimni chiqish strategiyasi sifatida ko‘rsatishni qat’iyan rad etmoqda. Ular 2010 yilda Tom Hicks va George Gillett davridagi deyarli halokatdan so‘ng klubni 300 million funtga qo‘lga kiritgan edi. Hozirgi tranzaksiya FSGni kelajakda yana ulush sotishga majbur etmaydi, 1892 Holdingsni ham ulushini oshirishga majbur qilmaydi. Biroq Bhatia va uning hamkorlariga, agar bir kun kelib asosiy egalar sotish niyatiga kelsa, yana ulush sotib olish imkoniyatlarini ochib beradi.
Nega aynan Bhatia?
Bu yerda asosiy savol: nega FSG aynan shu konsorsiumni tanladi? Gap faqat pulda emas.
John W Henry, Tom Werner va Mike Gordon boshchiligidagi FSG rahbariyati deyarli bir yil davomida Bhatia bilan tanishib, uning yondashuvini o‘rgandi. Ular bu hamkorlik “Liverpool” uchun global biznes, texnologiya va investitsiya bozorlarida yangi eshiklarni ochishiga ishonmoqda. Ayniqsa, Hindiston va Osiyo bozorlarida.
Mike Gordon, FSG tarkibida futbol bo‘yicha bosh ijrochi direktor Michael Edwards ketganidan so‘ng yana “Liverpool” ishlariga faolroq qaytgan inson, klub falsafasini yana bir bor eslatdi. Uning ta’kidlashicha, “Liverpool” har doim bir mavsum emas, uzoq muddatni o‘ylab qaror qabul qiladigan klub bo‘lib kelgan, shuning uchun ham dunyo bo‘ylab hurmatli investorlar e’tiborini tortadi. FSGning fikricha, Bhatia va uning hamkorlari aynan shu uzoq muddatli qarashni bo‘lishadi va klubni “maxsus” qiladigan jihatlarni tushunishadi.
Pul bor, lekin darhol transfer emas
Premier League va Uefa moliyaviy qoidalari xarajatlarni klub daromadiga bog‘lab qo‘ygan bir paytda, bu investitsiya Iraola uchun ertaga transfer oynasini portlatib yuboradigan sehrli tayoq emas.
Ammo bu hammasi bekor degani emas. Bezos, Bhatia va Saverin ishtiroki “Anfield” klubining tijoriy salohiyatini keskin oshirishga xizmat qiladi. Global brendlar, texnologiya hamkorliklari, yangi bozorlar — aynan shu yerda yangi pul oqimi paydo bo‘ladi. Klub allaqachon yo‘lga tushgan: 2025 yil may oyida yakunlangan moliyaviy yil uchun yillik daromad 703 million funt bilan rekord darajaga chiqqan. Yangi investorlar bilan bu raqam yanada oshishi kutiladi.
1892 Holdings ovozi
Amit Bhatia 1892 Holdings nomidan gapirar ekan, bu sarmoya faqat biznes qarori emasligini ta’kidladi. U “Liverpool Football Club”ga sarmoya kiritish va buni FSG bilan birga qilishdan g‘ururlanishini, FSGni “Anfield”dagi ishlar uchun chuqur hurmat qilishini aytdi. Ular bu klubga chuqur ishonishgani, rahbariyatga ishonishgani va “Liverpool”ning yillar davomida davom etadigan muvaffaqiyatini qo‘llab-quvvatlashni istashini bildirdi.
Bhatia deyarli 19 yil davomida QPR bilan bog‘liq bo‘lib, klub raisligidan tortib, jamiyat jamg‘armasi raisligigacha turli lavozimlarni egalladi. Iyul oyida o‘z ulushini o‘tkazib, o‘sha bobni yopdi. Endi esa u “Anfield”da, ehtimol, hamkorlari va hatto FSG rahbariyatidan ham ko‘ra ko‘rinadiganroq figura bo‘lishi kutilmoqda.
“Anfield”da yangi kuch markazi
Bir tomonda — FSGning sinovdan o‘tgan modeli: intizomli moliya, uzoq muddatli reja, kuchli sport struktura. Ikkinchi tomonda — 1892 Holdings: Hindiston va Osiyo bozorlariga kirish eshigi, Silikon vodiysi kapitali, texnologiya va global media olamiga yo‘l.
“Liverpool” uchun savol endi shunday: bu yangi kuch ittifoqi klubni raqobatning keyingi bosqichiga olib chiqadimi yoki bu ham navbatdagi boy investorlar fonida o‘z yo‘lini topishga majbur bo‘ladigan tarixiy klubning navbatdagi tajribasimi?
Javobni vaqt beradi. Ammo bir narsa aniq: “Anfield”dagi o‘yin endi faqat maydonda emas, kengash xonasida ham keskinlashdi.
